Jeff Buckley - Sketches for My Sweetheart the Drunk (1998)

Natuurlijk heb ik de plaat gekocht in 1998, maar na een paar nummers kwam ik erachter dat ik er niet naar kon luisteren. Het was gewoon te pijnlijk. Jeff Buckley heeft mij met 'Grace' ergens geraakt, waar niet een andere zanger/band gekomen is. Zijn dood werd daarom iets persoonlijks. Hetzelfde gold ook voor de video van een optreden die ik ooit leende van een collega. Ik kon het niet zien. (Inmiddels wel, maar dan op DVD.)

Door de documentaire heb ik dit album toch maar eens opgezet en ja, ik kan er relatie mee gaan opbouwen in 2026. Het blijft onaf, maar ik hoorde op cd1 een aantal geweldige nummers. Het is tijd.

Je voelt dat er nog iets afgewerkt moest worden, maar je voelt ook de potentie van een sterke opvolger van 'Grace'. Toch mooi dat dit niet op de plank is blijven liggen. 'The Sky Is A Landfill', 'Nightmares By The Sea', 'Yard Of Blonde Girls', 'Vancouver', maar vooral het bezwerende, spooky 'New Year's Prayer', dat hadden we toch niet willen missen. Integere Legacy.

Pantaviar zegt N.a.v. de door Brad Pitt geproduceerde (boeiende) documentaire "It's never over" dit werk nog maar eens opnieuw doorgeluisterd en bij deze dus ook gereviewed. De "moeilijke tweede" van ("zoon van") Jeff Buckley komt er in de documentaire bekaaid van af. Daarmee lijkt men nog steeds niet goed te weten wat men hier mee aan moet. Jeff wordt in de documentaire neergezet als een gekweld genie, maar feitelijk slechts op basis van 1 album: 'Grace'. Deze tweede had er in die zin net zo goed niet kunnen zijn, al is 1 briljante worp ook wel weer beperkt om iemand tot genie te verheffen.

Met wat meer tijd er tussen dan toen ik deze voor het eerst luisterde is het voor mij makkelijker om een oordeel te vellen. Buiten dat oordeel hielp de documentaire mij ook aan wat nieuwe, interessante gezichtspunten over dit postume album. Het oordeel kan ik eenvoudig samenvatten: 'Sketches' is geen briljant dubbelalbum, maar er kan één behoorlijk goed album uit worden samengesteld. En nu wordt het eigenlijk interessant want op welke visie op dit materiaal komen wij dan uit; die van zijn platenmaatschappij of die van Jeff zelf? Heel simpel zou je kunnen stellen dat cd 1 dichter bij de eerste staat en cd 2 waarschijnlijk dichter bij de tweede. Spoiler: Jeff Buckley leek in deze fase als curator van zijn eigen werk eigenlijk bijna ontoerekeningsvatbaar. Naar verluidt wilde Jeff alle eerste met Tom Verlaine in New York opgenomen tapes (ongeveer cd 1 minus "Nightmares by the sea" en "New years prayer" welke in de originele mix naar cd 2 zijn verbannen) samen met zijn band verbranden om in Memphis opnieuw te gaan beginnen. We zullen nooit weten wat Jeff zijn exacte gedachten waren omtrent dat "opnieuw beginnen". Indien cd 2 dat in grote lijnen weergeeft zou ik uitkomen het voorgenoemde oordeel over zijn toerekeningsvatbaarheid. De 'sketches' van cd 2 zijn vrijwel allemaal ruwer, bruter en ontoegankelijker - en wat mij betreft minder goed - dan de nummers van cd 1. Moeder Mary Guibert stond als creatief curator voor een lastig dilemma, mogelijk zou Columbia cd 1 nog verder mixen voor het grote publiek waarbij nuance verloren zou kunnen gaan. Ze dacht ook haar zoon (die zich in zijn laatste dagen bijna paranoïde uitte richting zijn platenmaatschappij) recht te doen door ook zijn sketches - cd 2 - uit te brengen. Ik zou zelf in haar positie een andere keuze hebben gemaakt, waarbij ik overigens denk dat we haar dankbaar moeten zijn om haar voortvarendheid om deze erfenis niet onder tafel te laten verdwijnen - en in die zin ook voor haar 'ongehoorzaamheid' aan haar zoon. Mijn ideale "Sweetheart the drunk" betreft grotendeels cd 1 (met voor mijn part de originele mixen van de voorgenoemde 2 nummers), waarbij ik de spooky a capella "You and I" aan het eind zou weggelaten. Zoals de cover van Grace; Lilac wine al aantoonde zijn de vocale capaciteiten van Jeff Buckley zeker zodanig om a capella iets substantieels neer te zetten, maar ik zou mijn ideale tweede album niet met deze afsluiten, er is te weinig melodie, wel veel sfeer maar niet van het soort waar ik het album mee uit zou willen luiden. Van de 'sketches' van cd 2 zou ik vervolgens (slechts) de bonus "Thousand fold" opnemen (op het gevaar af dat ik de andere 'sketches' onrecht doe; ik vind ze dus zeker niet (allemaal) ondermaats, maar wel een inbreuk t.o.v. cd 1, ik kreeg dan ook de afgelopen jaren te weinig 'zin' om het (dubbel-)album as it is integraal af te luisteren). Mijn sterren zijn dan ook voor mijn ideale geskimde enkele album.

Als intermezzo nog even de veelbesproken (gebrouilleerde?) samenwerking met (dat andere genie) Tom Verlaine. Mijn beeld daarop was een beetje "je moet niet je idolen ontmoeten en er al helemaal niet mee samenwerken", maar dat ligt wellicht genuanceerder. De samenwerking was naar verluidt moeizaam al wordt je er via de documentaire niet veel wijzer over. Ook Richard Hell liep vroeger al eens tegen het perfectionisme van Verlaine aan en Verlaine was in die zin ook zeer a-typisch voor de punk (:het cultiveren van amateurisme daarbinnen, al zocht hij wel de vrijheid - en was hij in die zin ook meer te vergelijken met een Jazzmuzikant, verdwaald in een ander stramien). Toch geloof ik niet dat Verlaine Jeff Buckley het vel over de oren trok. Wel was hij minder gecharmeerd van het feit dat Buckley te weinig met uitgewerkte - en ook met zijn band ingestudeerde - composities naar de studio kwam. Er stond ook legendarisch veel druk vanuit de platenmaatschappij op zowel Verlaine als Buckley om van de pot te komen. De opnamebudgetten waren op en Jeff Buckley was gewoon arm - hoe vreemd dat nu ook klinkt. Toen hij in Memphis woonde moest hij fietsen want hij kon zich geen auto veroorloven.
Ik zou mijn ideale "My Sweetheart the drunk" afsluiten met de werkelijk sublieme cover (& live opgenomen) "Satisfied Mind". Uit de documentaire blijkt ook dat Jeff Buckley een moeizame/spaarzame liedjescomponist was, hetgeen ook - zijn vader indachtig - hoe langer hoe meer zich tot een obsessie ontwikkelde. Zoon Jeff werd uiteindelijk 2 jaar ouder dan vader Tim met een oeuvre van om en nabij 20 % van de omvang van dat van zijn vader. Ik ben ook in die zin van mening dat meer dan Jeff, vader Tim het ondergewaardeerde genie is. Een vader waar hij zich zo sterk probeerde af te zetten, maar waar hij ook nooit helemaal los van kwam. Maar "Satisfied mind" bewijst wel veel; dat Jeff een zeer getalenteerde gitarist (die solo bluesy begeleiding!), een weergaloze zanger en dus ook een geniale interpreter van andermans werk was. En cd 1 bevat prachtig werk, met allemaal songs van zeer hoog niveau, die ik in deze samenstelling eigenlijk zeker net zo veel zou (willen/moeten) draaien als Grace. Het zou misschien een iets minder intens, maar ook minder heftig en in die zin een vrijwel net zo'n aantrekkelijk album opleveren. Jeff Buckley putte ook uit zoveel bronnen; tijdgenoten van vader Tim (Led Zeppelin!) maar ook de indie van de jaren 80 en 90 en die blend is zeer aantrekkelijk en tijdloos kan ik nu wel zeggen. Zo hoor je in "Nightmares by the sea" de gitaarsound van een Nirvana terug, maar ik hoor dit zeker zo lief als Nirvana. Ja, ik neem mij bij deze plechtig voor om mijn ideale edit/playlist van "My Sweetheart the drunk" nog veel te draaien.

Nee. In de maanden voor zijn dood verbleef Jeff Buckley in Memphis, Tennessee om in alle rust en afzondering te werken aan nieuwe songs omdat hij niet 100% tevreden was met wat ze tot nog toe hadden. Dit zijn echt lo-fi demo's (sketches dus) die hij naar zijn bandleden stuurde, puur om te laten horen wat hij aan ideeën had en die staan dus op CD2.

Na die maanden afzondering was het eindelijk zover dat ze elkaar weer zouden zien in de studio voor de echte album opnames en op die dag verdronk Jeff. De band zat toen onderweg in het vliegtuig onderweg.

Dus nee zo moet je dat "opnieuw beginnen" op CD2 niet interpreteren. Fun fact: hij stuurde elk bandlid een andere tape (met andere sketches dus). Echt heel persoonlijk materiaal dus en absoluut niet bedoelt om te releasen.

Ik vind trouwens wel dat er echt juweeltjes tussen staan. Jewel Box bijvoorbeld is echt wonderschoon. En Demon John draai ik graag midden in de nacht als iedereen slaapt.

Sky Blue Skin is ook erg bijzonder, en had er gewoon op moeten staan. Net als de full band version van I Know We Could Be So Happy. Dat geeft ook een beetje een idee hoeveel beter de nummers meteen zijn als ze met de band werden uitgewerkt.

Jeff Buckley - I Know We Could Be So Happy Baby (Alt. Take) *Remastered* - YouTube

Faalhaas zegt:

Eens, ik kan best wel happy zijn met mijn geskimde playlist, maar wellicht verdienen zijn soms ongemakkelijke 'sketches' nog wel een verdiepende beschouwing/ herhaalde beluistering. Mijn 'ontoerekeningsvatbaar' kwalificatie (t.a.v. zijn intentie om de eerste opnamen te verbranden) is natuurlijk een polemische oprisping, maar ik ben oprecht blij met wat er dankzij de ongehoorzaamheid van de kring rond Jeff Buckley nog van zijn legacy tot ons is gekomen. Blijft over het grote mysterie: wat had er nog meer gezeten in dat lijf en dat grote brein van Jeff Buckley als hij niet in Wolf river harbor was verdwenen? We zullen het nooit weten. Along met dat andere mysterie; welk (te blussen) vuur brand er in je om zo'n tekst (:'Grace') op ons los te laten - bij muziek die je moeilijk anders dan als een heftig wervelende waterstroom kunt visualiseren - en zo'n verder levenspad/-einde te volgen?:
"And I feel them drown my name
So easy to know and forget with this kiss
And I'm not afraid to go but it goes so slow
Oh, oh, yeah

Wait in the fire, wait in the fire
Oh, oh, oh, yeah-yeah"