Jim Kirkwood - After the Fire (2006)

Nu ik me aan het verdiepen ben in het werk van Jim Kirkwood valt het mij op dat de beste man van doorwerken houdt. Gezien de discografie En dat laat soms zijn sporen na. Bij dit album is daar beslist geen sprake van, omdat ik er van A tot Z van genoten heb.

Het album begint gelijk goed. Middels gongklaken wordt een spannende sfeer gecreëerd het doet me wat denken aan Sorcerer van Tangerine Dream. Tot dat het stuk ineens een wending maakt. In gedachte zie ik de vlammen alle kanten opslaan. Het vuur grijpt om zich heen en er aan ontkomen heeft geen zijn, omdat het in zijn of haar woede iedere stap volgt die jezelf zet. Even houdt het op om daarna in alle hevigheid weer op te laaien. Langzaam ontstaat dan ook een beeld op mijn netvlies van vele hectares bos die door het vlammen geweld afbranden tot een kale vlakte. De dreiging wordt af en toe minder, maar waakzaamheid blijft wel geboden. Het is daarmee een goed binnenkomer op dit album geworden en de haren staan letterlijk overeind zo huiveringwekkend is als dit is gemaakt.

Het blijft een spannend album. Met zware industriële klanken begint If the Light in you is Darkness. Voor mijn gevoel sta ik in een grote lege hal waar je nog kunt merken dat er noeste arbeid is geleverd. Het gedreun van een machine galmt nog door terwijl de geesten van de vroegere arbeiders door de ruimte hun ronden maken. Naargeestig is het zeker, zelfs het zweet wat gestoomd heeft en het bloed wat gevloeid heeft kommen de speakers uit. Gaande het stuk lijkt de fabriekshal uit te groeien tot onmeterlijk proporties, terwijl het lijkt of de geesten je vetellen dat je banger bent dan de mensen die hier ooit zwoegend hun brood bij elkaar verdiende. De lopende band die er ooit stond lijkt maar geen einde te hebben. Tot dat deze toch tot een eind komt in het hiernamaals. Even is het sitl, waarna een heerlijke ritme wordt ingezet waardoor er ruimte ontstaat voor relatievering. Van alles flitst nog door het hoofd, maar het besef van het heden komt langzaam terug. Het donkere gevoel is gevonden van je eigen geest en het is nu zaak de demonen uit je systeem te bannen. Het gaat niet makelijk en de druk in het systeem loopt op. Tot dat daar de opluchting is. Vrij van de angsten de je ooit had.

Een opluchting van korte duur, want Ghost in the Machine begint erg duister, waardoor het lijkt of de mist aan het wegtreken is op een kerkhof. Aan de kleuren van de geesten is te zien wat voor leven de mensen hadden. Door de cirkels die ze maken raak ik wat in trance. Tot een zware bas een voorbode is van een machine die wordt opgestart. Traag lopen de tandwielen tot het moment dat ze vol aan de bak moeten. De spanning neemt toe en het geluid van een zingende zaag en een koor voeren deze nog eens op. Scheurende klanken uit de electronica-winkel versterken dit nog eens. Bombastishe geluiden houden me aan de stereo gekluisterd. Even een soort vacuüm om de boel op een rijtje te kunnen zetten, waarna het geweld van de muziek opnieuw door de kamer giert. Dit is toonkunst met de grootte K. Een warm aanvoelende lage toon zet me langzaam met beleid weer op de grond. Het wordt stil angstig stil. Dit is de overtreffende trap van mooi.

Ooit was ik lid van de Jim Kirkwood Hellfire-club, een initiatief van de EM-site www.synthmusicdirect.com. Het hield in dat je ten alle tijde op de hoogte werd gehouden van wanneer Jim Kirkwood weer eens wat nieuws uitbracht. Het was dan wel de bedoeling dat je zijn albums kocht. Daar stond tegenover dat je eens in de zoveel tijd in aanmerking kon komen voor materiaal, wat de site exclusief voor leden van de Hellfire-club, gratis en voor niets cadeau gaf. Dit album is, naast overigens In the House of the Crowman, daarvan een voorbeeld. Officiëel was ie dus niet te koop. Helaas is de site gestopt met de fanclub (waarschijnlijk vanwege het feit dat het toch niet zo aansloeg). Echter neemt dat niet weg dat Jim niet meer produktief is. Integendeel!!
En voor een album die ik toen voor niets op de kop wist te tikken, is ie nog goed ook. Sterker nog, dit is één van de betere van zijn albums. En ik vind ze over de gehele linie al fantastisch!!

Het naknetteren (of in dit geval eigenlijk meer de aankondiging) van een allesverwoestende brand luidt op zeer toepasselijke wijze het eveneens allesverwoestende "Fire Walk with Me" in (de titel geïnspireerd naar de gelijknamige Twin Peaks-film van David Lynch, een regisseur waar Jim een groot fan van is).
Allerlei vreemdsoortige klanken en zelfs het nagalmen van een didgeridoo laten een hoop aan de verbeelding over. Het duurt echter niet lang, aangezien Jim al vrij snel een zeer sterke sequence tevoorschijn laat komen, waarover meteen een simpel, maar zéér doeltreffend hoofdthema wordt gespeeld: één van zijn meest memorabele die ik in tijden gehoord heb. Het geheel neemt in kracht toe, naarmate het thema herhaald wordt en er ook nog eens fantastische solo's worden gespeeld. Een uitstekende opener!!!

"If the Light in You is Darkness" is een lekker ouderwets en duister klinkend epos wat met ruim 30 minuten toch wel de mammoet van deze plaat is. Jim laat alles lekker rustig opkomen, maar wel met een hoop 'creepy' klanken, waaroverheen het nodige gezucht, gekerm en ander geweeklaag te horen valt. Het geeft de eerste aantal minuten een hoop onrust mee, dus om nou te zeggen dat alles lekker 'rustig' opkomt, nou nee. Maar dat had ik eigenlijk ook stiekem niet verwacht. Het duurt dan ook niet lang, voordat de eerste sequence opkomt, die weliswaar vrij slepend klinkt, maar toch genoeg kracht herbergt, om het nummer een stevig smoelwerk mee te geven. Typische melodielijntjes komen, gaan en lopen door elkaar heen, wat een mooi door elkaar heen verweven geheel veroorzaakt. Zo gaat het dan door t/m de 17de minuut, waarin alles langzaamaan verdwijnt, totdat er niet veel later een gemene snelle sequence arriveert, die het nummer qua niveau nog meer de hoogte inwerpt. Jim soleert er vrolijk op los, terwijl de sequence zijn weg vervolgt door bizarre en vreemde oorden, waar het niet aangenaam vertoeven is. Het zijn dan ook vooral de laatste 10 minuten van dit uitstekende nummer, die me het mysterieuze en gevaarlijke, maar ondertussen ook welbekende muzikale landschap van Jim Kirkwood volledig tentoonspreidt. Tijdens de allerlaatste minuten laat Jim zelfs de muziek nog even extra opvoeren, iets wat Klaus Schulze ook vaak doet, tijdens zijn langere stukken. Geweldig!!

Tegenwoordig kijk ik nergens meer van op, maar toen ik dacht dat het na dit nummer niet meer beter kon, werd ik toch weer verbaasd, aangezien "Ghost in the Machine" dat dus wél doet. Dit nummer is een uitstekend voorbeeld van hoe allesomvattend en -verwoestend de muziek van Jim kan zijn. Zoals gebruikelijk laat hij de muziek langzaam opkomen. Duistere geluiden en ander spookachtig onheil luiden het intro in, totdat er een soort van folk-achtig stuk wordt ingezet, wat me een beetje doet denken aan de muziek van de vroegere albums van Dead Can Dance. Echter duurt het niet lang, voordat de langzame en zware aankondiging van een sequence zijn intrede doet en zich vanaf dan zal ontwikkelen tot eentje van behoorlijke proporties. Toch schiet Jim nooit helemaal uit de startblokken: hij laat de boel vrij traag en langzaam opkomen en laat het hier ook bij. Maar ik weet, dat Jim ook met dit soort loodzwaar synth-materiaal als geen ander, het dak er bij me af kan blazen. En dat gebeurt ook. De muziek wordt heviger, dreigende koren kondigen zich aan en een ultra-flitsende lead-solo maakt het onheil compleet. Dit is absolute top-klasse. En voordat ik het weet, is het alweer voorbij. De tijd vliegt voorbij, als ik hier naar luister. Twintig minuten duurden nog nooit zo kort.

En eigenlijk geldt dit gewoon voor het gehele album: een uiterst boeiende plaat die letterlijk voorbij vloog!! Daarom sluit ik me qua score ook geheel aan bij Gerards Dream en Tangmaster. Dit album is namelijk nagenoeg een meesterwerk en heeft z'n dikke vette 4,5 meer dan zeer verdiend.