Gorky's Zygotic Mynci - Barafundle (1997)

Zeer ondergwaardeerde band. Mooie mix van pop en folk.

Ik ga hier niet doen alsof ik de Welsh begrijp. Vorig jaar fietste ik voor vier weken door het land. Ik ging er zonder doel heen en (dit kan je zien aankomen...) reed er dan ook doelloos rond. In zekere zin was dat echter precies mijn doel. Ik vermoedde een land van melancholie, en ik vermoedde dat gevoel te vinden in elk heuveltje, amper verscholen achter de ruige baarden van dit Keltische volk. Ik vermoedde dat ik dat gevoel enkel kon terugvinden door er simpelweg te zijn, in plaats van door als bezoeker van de ene naar de andere monumentale plaats te schieten. In Llanybydder ging ik de buurtsuper in en kocht ik een appel. Wat doe je hier, vroegen de locals, nieuwsgierig maar ook ietwat argwanend. Ik ga fietsen naar Aberystwyth, zei ik (zo'n 50 kilometer verderop). "Waarom zou je dat in godsnaam doen," vroegen ze. Zij waren te druk met leven voor zulke frivoliteiten. En ze hadden gelijk ook.

Zoals wel vaker bepaalt het landschap hier veel. De Welsh zaten ingeklemd tussen de Engelsen en de Ierse zee, en waren overgeleverd aan de grimmen van het weer en van dezer beider volken. Invocaties van magie zijn nooit ver weg. Dat gezegd hebbende: het zou naïef zijn om erheen te gaan en een soort weerspiegeling van de Mabinogi te verwachten, een land waar Koning Arthur nog de scepter zwaait, waar draken misschien niet echt bestaan, maar hun schaduwen toch zeker wel. Het is een modern en oud land tegelijk: een deel van het welvarende Verenigd Koninkrijk, weerspiegeld in de moderne hoofdstad Cardiff, en tegelijk is daar het nog altijd grotendeels bucolische hinterland, nog altijd verscholen achter de eindeloze heuvels.

Dit was één van de drie à vier platen die ik op die tocht bij me had. Ik denk dat hij Wales goed past. Die schizofrenie van het land is hier letterlijk in vertegenwoordigd: nummers zowel in het Welsh als in het Engels, soms zelfs in één en hetzelfde nummer, zoals in het prachtige "Patio Song". Ik hoorde aldaar de Engelsen wel eens klagen dat hun westerburen eigenlijk gewoon altijd Engels spraken maar enkel in het Welsh overschakelden als er Engelsen in de buurt waren, puur om te treiteren (Gruff Rhys werd toen zijn band Super Furry Animals een plaat in het Welsh opnam keer op keer gevraagd waarom ze zich nu toch ineens met zulk een frivoliteit bezighielden? Rhys antwoordde, enigszings verbaasd: "omdat het onze moedertaal is."). Patio Song is het geluid daarvan, het geluid van eigenwijsheid, van een onverholen trots die men al eeuwenlang meesleept. We passen ons aan, maar niet meer dan nodig, zegt het. En nu is het weer genoeg geweest met dat Engels, zegt het ook.

Soms tokkelt deze plaat al net zo idyllisch als het glooiende landschap; dan weer kraken de gitaren alsware het de industriële revolutie die over het land neerdaalt, alsware het de vele oorlogen met de Vikings en Romeinen en Angelen en Saksen en Normannen, alsware het de verstedelijking en homogenisatie van het moderne Groot Brittanië.

Barafundle: een baai in het Zuiden van het land, aan de Ierse Zee. Toen ik de Mabinogi las, was ik gefascineerd door de verstrengeling met Ierland en de Ierse Zee die hierin een rode draad vormt. Die laatste fungeert als een soort rivier Styx, en menig Welshe held reist in queeste naar het westereiland alsof het de onderwereld betreft. In het mooiste liedje hier, "Sometimes the Father Is the Son", zingt Euros Childs: "There's no reason to kill / But there's a reason to die / With a foundering return in the morning." Doodgaan en de volgende ochtend weer terugkomen: dit is de eindeloze cyclus van een land gedoopt in mythe, van een land dicht tot de natuur, en de zee. Wales wordt, hoe trots het ook is, gevormd door haar relaties: met de buurlanden, haar geografie, het klimaat. Deze afhankelijkheid wordt in het nummer nog verder aangestipt. De titel zegt het al: Wales is zowel autonoom als afhankelijk, soms trots en soms onderdanig, soms vader en dan weer zon. En melancholisch bovenal. Maar dat wordt je nu eenmaal van het staren naar de zee:

Watch the Irish sea
Going out but it never takes me

Het lot van Welsh te zijn is om altijd Welsh te blijven, en misschien om altijd een beetje opgesloten te blijven tussen grotere machten, of het nou bergen of volkeren zijn. En melancholie is dan, zoals wel vaker, de oplossing die geen oplossing is, maar het wel moet zijn. En melancholie is dan, zoals wel vaker, toch op zijn minst mooi voor de luisteraar. Een schrale troost.

Erg erg mooie review, komende van een medeliefhebber van Wales en Gorky's Zygotic Mynci.