Paul Bley / John Surman / Bill Frisell / Paul Motian - Fragments (1986)

Deze zit nu al twee maand lang in mijn afspeellijst en ik weet nog steeds niet wat ik ervan moet denken. In ieder geval een wild stukje muziek dat Jesse bijvoorbeeld wel zal mogen. Bij vlagen prachtig al moet ik het zeker nog even laten rijpen. Wat een geweldige muzikanten!

Motian, Bley, Frisell, Dave Holland, John Abercrombie, Joe Lovano, Gary Peacock, Jack DeJohnette, Marc Johnson en ga zo maar door. Allemaal artiesten waarmee ECM al dan niet mee groot geworden is en waar ik dingen van gehoord heb die echt geweldig zijn. En dan nu dit bericht, ik zou dit waarschijnelijk wel mogen....

Jazz blijft een heel eigenaardig genre. Hoe bekend of goed de artiesten ook mogen zijn, dat weerspiegeld zich helemaal niet altijd in het eindresultaat. Dat komt doordat het om momentopnames gaat en niet alleen om het letterlijk spelen van voorheen bedachte composities. Op die manier weet je nooit precies wat het eindresultaat zal zijn.

Het belangrijkste wat ik geleerd heb van het genre, is dat interactie een essentieel element is tot overleven (in groepsverband). Aan naast elkaar spelende muzikanten heeft men uiteindelijk niets aangezien zij niet met elkaar samenspelen maar alleen spelen.
Jazzmuzikanten moeten luisteren, communiceren, beslissen en op een muzikale manier ideeën of gevoelens kunnen uitwerken. Ieders persoonlijkheid is een onmiskenbaar element in de chemie. Het moet een beeld vormen in tijd en geluid, zonder daarbij te streven naar perfectie.

In zo'n improvisatiesessie is het van uiterst belang dat de artiest discipline heeft. Dat is nodig om bij het thema te blijven en het (ontstane?) idee meer vorm te geven zonder af te dwalen naar het eigenzinnige. Je moet het zien als een uitstap van x-aantal personen. Je bent samen op stap. Samen uit samen thuis. Of alleen uit en samen thuis of... Maar als er geen samen is, is er ook geen sprake van samen'hang'. De vraag is of er dan eigenlijk nog sprake is van muziek in plaats van geluid. Elkaar vinden (kan in eender welke context zijn) is dus uiterst belangrijk.

In Fragments heeft het quartet een duidelijk beeld/gevoel voor ogen. Ze maken allen vaak hun eigen keuzes en dat maakt fragments tot een ingewikkeld album zonder daarbij in een chaos te verzanden. Men voelt elkaar goed aan en er worden prachtige beelden geschetst. Vlotjes met elkaar communiceren doen de artiesten en het in fragmenten tonen van een vooropgesteld idee (Bley?). Ik heb geen idee wat het zijn moge en ik interesseer me er zelfs niet in. Het is aan de luisteraar om dat zelf uit te maken. Dit is een staaltje abstracte kunst met heel veel ruimte gegeven aan de verschillende muzikanten (met een heel eigen stijl). Schitterend is ook dat de kwaliteiten van de betreffende muzikanten zo goed terug te horen is.

Er wordt gespeeld met stiltes, lang gerekte klanken die naar ambient neigen, intens samenspel en zoveel meer. Kom deze vage robijn zelf beoordelen en tracht een eigen invulling te geven aan hetgeen zich in het hart ervan (of van jezelf) bevindt.