Gorgoroth - Incipit Satan (2000)

Het is jammer dat Gorgoroth haar reputatie vooral moest hebben van het halen van de kranten door de met nefaste gevolgen hebbende acties van diverse bandleden. In die zin steekt men Mayhem en Burzum wel naar de kroon.
Incipit Satan was de eerste plaat in de nieuwe bezetting van de band rondom gitarist Infernus. Met Gaahl en King Ov Hell dus. Gaahl deed al wat deuntjes meezingen op Destroyer maar op Incipit Satan is voor het eerst sprake van één band. En wat mij betreft is het de laatste interessante plaat van de band.
Door black metalpuristen destijds verguisd vanwege het nogal experimentele karakter van de plaat. Hoewel dat ook wel weer meevalt. Er is wat death metal in de nummers geslopen en qua sfeer doet het soms allemaal wat mechanisch cq modern aan. Bovendien duikt links en rechts wat onvaste vikinggezang op.
Wat gebleven is, is de intense zwartgalligheid. En daar gaat het natuurlijk allemaal om in dit genre.
Misschien is 10 jaar na dato de tijd wel rijp voor Incipit Satan.

Vijftien jaar later ben ik over Incipit Satan nog steeds dezelfde mening toegedaan. Het is met terugwerkende kracht zelfs verfrissend hoe Gorgoroth de wortels even losliet en heel voorzichtig andere invloeden in het geluid toeliet. Op een gegeven moment ben je wel klaar met dat knekelgeluid van Antichrist en Pentagram en weet je dat je die platen toch niet gaat overtreffen met dezelfde middelen, kan ik mij zo voorstellen. Ik kan best begrijpen dat de thematiek en de riffelarij van een nummer als Unchain My Heart! de zwartgeblakerde harten doet breken van ellende. Maar ik ben zelf wel gecharmeerd van het hoekige geluid in dit nummer. Halverwege komt er heel subtiel toch weer zo'n fraaie bombastische lading in. Ook het bezwerende Litanie Til Satan vind ik ijzersterk.

Wat houdt dit album dan af van de eredivisie? Dat is in mijn beleving toch de ietwat fragmentarische opzet. De korte nummers laten weinig ruimte om de neergezette sfeer te laten landen die soms van hot naar her schiet. Neem nu het razende Ein Eim Av Blod Og Helvetesild. Die track doet nog het meest herinneren aan de Pentagramdagen maar wil tegelijkertijd ook een welhaast machinale dreiging uitstralen en pakt daar met een enkel deathriffje net wat te vluchtig mee door. Verder is er niet mis met de hysterie die het uitstraalt, maar het is ook weer voorbij voordat een scheet uitgeblazen is en dan kom je via het knotsgekke intermezzo dat Will To Power heet (hallo Mayhem met je Grand Declaration Of War!) alweer in de theatrale uitspatting van het navolgende, meest experimentele, nummer van het album.

Dat is een geval apart. When Love Rages Wild in My Heart brengt je van Joy Division terug naar Gorgoroth en struikelt onderweg over de hakkelende bruggetjes en gekke sfeerschetsjes. Dat had nog wel wat meer richting mogen hebben. Tegelijkertijd kan ik me voorstellen dat de individuen achter Funeral Mist en Shining hier wel wat inspiratie uit hebben gehaald. Misschien ga ik daar de komende vijftien jaar wel weer anders tegenaan kijken, maar voorlopig is dit het beeld wat ik ervan heb.