Garmarna - Vittrad (1995)

Een tijdje geleden schreef ik een stukje over SKALD en hun op de Vikingen gebaseerde volksmuziek. Daarbij refereerde ik aan Varttina en Hedningarna. In datzelfde rijtje had ik ook de Zweedse formatie Garmarna moeten noemen.

Deze band is opgericht in 1990 door Stefan Brisland-Ferner, Gotte Ringquist en Rickard Westman. Al snel kwam daar de percussionist Jens Höglin bij ,en kort daarna zangeres Emma Härdelin. De band bestaat nog steeds in deze formatie.

Folk muziek gedragen door viool, luit en percussie waarbij je vaak niet stil kan blijven zitten. Mij lukt dat niet in elk geval. In een aantal nummers hoor ik een grote verwantschap met Ierse volksmuziek. Iedereen die daar liefhebber van is zou dit toch eens moeten proberen.

Het album begint niet echt vrolijk met het straffen van een moeder en haar dochter, Straffad Moder & Dotter. Een vos en een wolf grijpen de moeder en dochter en maken hen dood. De wolf en de vos zijn kinderen die door de moeder in de steek zijn gelaten. Als ze het bloed drinken verschijnen er tovenaars die de wolf en de vos in twee prachtige prinsen veranderen.
Garmgny is gelukkig een instrumentaal nummer, wel een fijn ritme. “Nämdemans-Ola doet het ook zonder zang. Even bijkomen na zoveel geweld.

Kulleritova gaat over twaalf ezels en een os. De os hangt de ezels op. Alweer vol met geweld dit nummer.
Vittrad en Skallen zijn ook instrumentaal en komen dicht bij Ierse volksmuziek. Datzelfde geldt voor Flusspolska en Antiokia waarbij de laatste vooral een aanstekelijk ritme heeft gedreven door de percussie.

Ondanks alle gewelddadigheid klinkt de muziek meest vrolijk, maar soms ook dreigend zoals in Liten Kersti. Een wonderlijk verhaal over een boer die een dochter (Kersti) als slaaf heeft. Ze ontsnapt en vermomt zich overdag als man en wordt stalknecht. S ’Nachts is ze bij de hertog er die maakt haar zwanger. Het is natuurlijk gek dat de staljongen steeds dikker wordt. Ze baart twee zonen en zo is er een gelukkig einde.

Inte Sörja vi leert je om niet te ver in de toekomst te willen kijken. We zullen nu ons geld gebruiken voor koffie en wijn. In Domschottis wel zang, maar geen tekst maar in Den Bortsalda verkoopt een heer zijn dochter voor een half brood en moet zij naar het Joodse land. Gelukkig wordt ze voor een gouden ring terug gekocht.

In het mooie a capella gezongen Styvmodern gaan een aantal kinderen naar het graf van hun moeder.

Ja het was niet allemaal koek en ei vroeger.

De plaat "Hildegard van Bingen' heb ik ooit kunnen downloaden, dus was ik wel bekend met Garmana. De ze cd 'Vittrad" later aangeschaft. Echte Skandinavische folk, en heeft raakvlakken met Värttinä en Hedningara, twee bekende groepen uit het Noorden. Groepen die inspiratie halen uit de oude muziek en sages en ook inheemse instrumenten gebruiken.
De muziek van Garmarna is duister, dat geheel in de Zweedse folk. Sommigen hebben het over horror-folk, dark folk is het soms zeker.
Je herkent ergens muziek a la Dead can Dance erin, middeleeuws, met veel teksten over verlies, moord etc.
In het hoesboekje staan Duitse vertalingen van de teksten, zodat je enigszins een idee hebt waar het over gaat.
Op zich mooie folkmuziek, natuurlijk moet je wel houden van het melancholische karakter ervan.