Kraan - Wintrup (1973)

Hier staan al een aantal prachtige songs op zoals Mind Quake en Wintrup.

De band mixt met gemak jazz, psychedelica en rock dmv het gebruik van gitaar, saxofoon, percussie, bas, drums en hier en daar wat toetsen.

De zang is niet top maar niet storend.

De muziek is best wel creatief, maar heel erg veel doet het me niet. De zang is erg matig, niet zo erg als op het debuut, maar wel meer aanwezig. Vandaar dat het me hier meer stoort.

Kraan vind ik toch een beetje net-niet. Andere bands in dezelfde hoek komen beter voor de dag.

Toch is Kraan een prima band, voor liefhebbers van Camel, Caravan en Gentle Giant.

Omdat het een Duitse band is, wordt het nog weleens in de Krautrock-hoek geplaatst, terwijl de stijl juist meer neigt naar de Canterbury scene. Echt een aanbeveling voor liefhebbers van jazzrock-progrock.

Lekker veel saxofoon en percussie, dus veel groovier en speelser dan logge symfo.

Op Wintrup vindt de band haar eigen, definitieve en unieke sound. Kraan mengt jazzrock met progressive rock en mengt elementen uit de wereldmuziek in het geheel. Veel West-Duitse band uit die tijd vermengden wereldmuziek in hun muziek. Dit zal ermee te maken hebben dat Duitsland meer dan andere West-Europese landen (en ook Frankrijk) een veel meer multicultureel land is en grenst en bijvoorbeeld grenst aan toenmalige Oost-Europese landen, en daar ook invloeden uit mee pikt. Dit maakt de West-Duitse jazzrock-scene uit de jaren zeventig een heel ander laken en pak de Britse en Amerikaanse. De Finse jazzrockscene had ook veel wereldmuziek-invloeden.

Maar goed, Kraan (die overigens niet op de hoogte was wat hun bandnaam in het Nederlands betekent) is ten tijde van Wintrup een kwartet, bestaande uit zanger/gitarist Peter Wolbrandt, zanger/bassist Helmut Hattler, drummer/percussionist Jan Fride en altsaxofonist Johannes Pappert.

Op Wintrup wordt meer gezongen dan anders, en omdat Kraan niet de meest geweldige zanger(s) heeft, wordt deze plaat vaak als minder geslaagd gezien. Ik zie en hoor dit anders. Ik vind dat deze plaat de meer symfonisch-progressieve kant opgaat in bijvoorbeeld Mind Quake (waar een uncredited mellotron wordt gespeeld) en het prachtige titelstuk, wat bijna volledig akoestisch is en zelfs wat doet denken aan Jethro Tull (sans de fluit), met een toch erg mooi met kopstem gezongen refrein. Het akoestisch gitaarspel geeft het een wat pastoraal gevoel mee. Een unieke en ongeëvenaarde song uit hun repertoire.

Verder wordt er lustig geëxperimenteerd met lichte funk, jazzrock (Backs en Gut und Richtig) en horen we op Jack Steam al dat typerende bas/gitaar-spel wat op Andy Nogger verder wordt uitgewerkt. Zowel Pappert als Fride spelen percussiepartijen wat de songs nog wat extra groove en swing meegeven. Pappert's alto-exploraties geven de songs zelfs een hete injectie. Pappert's solo's scheuren lekker (misschien wat vergelijkbaar met Ian McDonald van King Crimson) maar vliegen nergens uit de bocht. Als hij niet soleert legt hij een zacht dekentje neer of speelt hij percussie (vaak koebel of rasp).

Bassist Helmutt Hattler speelde oorspronkelijk contrabas in de pre-Kraan-band "Progressive Jazz Group Ulm", een wat hoogdravende bandnaam. De band wilde eigenlijk Jack Steam heten, maar besloten toch tot Kraan, omdat zo lekker klonk. Helmutt Hattler is een waanzinnige bassist, die op sommige momenten meer de leadgitaar speelt dan gitarist Peter die vaak slagpartijen of licks speelt. Het was uiteindelijk Peter Wollbrandt die de band meer richting de rock duwde. Maar de jazzy basloopjes hoor je nog steeds, al speelt Hattler nu electrische basgitaar. Wolbrandt is waarschijnlijk minder virtuoos dan Hattler en Pappert, en is meer een rockgitarist, en speelt vaak met effecten (zoals de reverb en delay) voor zijn slagjes. Zijn gitaarsolo's zijn eerder doeltreffend en hij is dan ook geen gitaarheld, en wil dat ook helemaal niet zijn.

Wintrup is een prachtig en uitgestrekt landgoed met een soort boerderij/landhuis erop (vlakbji Steinheim en Horn), waar de band en vrouwen samenwoonden (een soort commune) en muziek schreven en opnamen. Die rust en kalmte die de band moet hebben ervaren, hoor je duidelijk terug in de muziek. De band neemt zich enerzijds niet té serieus (luister maar eens naar het theeleuten in het middenstuk van Mind Quake) en anderzijds zijn ze ontzettend goed op elkaar ingespeeld en klinkt de muziek goed gebalanceerd en organisch.

In deze bezetting volgen nog Andy Nogger en Let It Out die allebei wat hoger worden aangeslagen door de fans en kriticasters, maar wat mij betreft is Wintrup even sterk.

Tijdens onze vakantie in de Eifel (we liepen het lastste deel van de 313 kilometer lange Eifelsteig) heb ik deze plaat op de logeeradresjes steeds opgezet. Thematisch mocht ik alleen Duitse bands draaien; dat werden dus Kraan en Hoelderlin. Als ik deze nu hoor heb ik gelijk heimwee naar dat prachtige land en haar natuur. Een top10 notatie is dan ook het resultaat.