E.S.T. - Leucocyte (2008)

Onder andere omstandigheden was ik blij geweest met een nieuw E.S.T.-album, er waren al verhalen dat Esbjorn Svensson misschien iets solo zou gaan doen met zijn Bach-fascinatie.
Maar toen kwam het duik-ongeluk in juni, waardoor dit het laatste reguliere album van EST is. Gemengde gevoelens dus
Het bijzondere is dat dit eigenlijk een 'tussenproject' is. Na een tournee duiken de drie mannen een studio in om te jammen. De thema's die eruit rollen vormen vaak de bouwstenen voor een nieuw project. In mei besloten ze om dit project op zichzelf uit te brengen en ten tijde van het fatale ongeluk van Esbjorn Svensson was de artwork net goedgekeurd...

Ik doe nog niet aan een beoordeling; ik heb wat korte samples gehoord. In tegenstelling tot de andere EST-projecten staan bestaande structuren of melodieen niet op de achtergrond en draait alles om de gezamenlijke improvisatie...

Na anderhalve luisterbeurt: 4 sterren. Het is inderdaad het meest experimentele album van dit trio; vooral de Leucocyte-suite is vooral atmosferisch met hardrock- en radiogeluiden en zelfs een minuut stilte (Ad Interim). Sterkste tracks vind ik tot nu toe beide Premonition-tracks.
Al met al is dit geen makkelijk album, maar als je wil horen wat EST live tussen de nummers speelde dan kun je het hier bewonderen; veel gezamelijk opgaan in structuren en melodieen..

Esbjörn Svensson is zoals hij het zelf zegt, in tegenstelling tot de meeste Amerikaanse jazzartiesten, constant opzoek naar vernieuwing. Daar heeft hij wat mij betreft gelijk in. Ik merk dat in Amerika steeds dat zelfde jaren '50 en '60 geluid terugkeert. Misschien is dat niet slecht maar de evolutie van het genre valt op die manier wat in duigen Het is meer een voort ploeteren wat we daar aantreffen.
Europese artiesten zijn minder verwant met die roots-jazz en ik merk dat zij dan ook meer risico's durven nemen. Die risico's zitten hem vooral in de opname van elektronische instrumenten maar eveneens in de manier van spelen. Ondanks het soms tegenslaande effect bieden deze risico's toekomst en ontwikkeling aan dit waardevolle genre.
De opvatting van improvisatie wordt vaak ruim bekeken en kan heel indrukwekkende effecten teweegbrengen. Conservatie jazzluisteraars vinden het een verkrachting van het natuurlijke en het pure van het genre. Dat vind ik niet. Nieuwe wegen worden gevolgd en het muzikale blijft behouden.

Het trio slaagt erin door middel van een elektronisch gemanipuleerde stemmen en muziek maar ook door middel van stiltes op een heel interessante manier de overgangen tussen de intense nummers te vergemakkelijken. Het spel van de artiesten leidt steeds tot een hevig samenspel wat meteen tot extreme hoogtes kan leiden. De drums en de toetsen van de piano worden in een nummer als Premonition(earth) hevig aangeslagen waardoor de luisteraar vrijwel op automatische piloot begint te headbangen. De piepende (van de nodige feedback voorziene) elektrische gitaar erachter valt vrijwel niet op maar is wel van essentieel belang om het nummer dat rauwe tikkende geluid mee te geven. Dìt is nu eens pure chemie met energie als resultaat.

In het nummer Ad Mortem heeft het geluid van de piano (en uiteindelijk ook de gitaar) een distortte naklank. Speciaal effect maar minder muzikaal vind ik. Het spel had intenser gemogen en de geluidsmuur had hoger opgetrokken mogen worden.
Speciaal album met mooi en soms heel hevig samenspel van de artiesten. Wat spijtig dat die man niet meer leeft.

dus ES zegt dat hij "in tegenstelling tot de meeste amerikaanse artiesten" op zoek is naar vernieuwing...

Bewijs graag!! Ik geloof er namelijk geen donder van en als hij dit wel letterlijk zo gezegd heeft dan is het niet echt een slimme man geweest

Oh ja...Noem eens wat voorbeelden. Volgens mij heb jij namelijk geen idee wat er in de amerikaanse underground jazz beweging gaande is.

Iedere jazzevolutie is door de amerikanen in gang gezet...Ik durf deze discussie met jou zonder enkel probleem aan.

Dat merk jij...

Risico's?...lijkt mij eerder de makkelijke weg.

ooit van Miles Davis gehoord? en nee die kwam niet uit Lutjebroek.

Zolang iets nog "jazz" is en de moeite waard zullen alle jazzliefhebbers er erg blij mee zijn...Rockritmes, samples, en het totaal ontbreken van iedere vorm van improvisatie noem je uiteindelijk gewoon geen jazz. Dat heeft niets met conservatief denken te maken. Je noemt frans bauer toch ook geen rock omdat hij een gitaar gebruikt?

Onderaan lees je het in deze recensie.
Het genre is in gang gezet door de Amerikanen maar de 'echte' vernieuwing zoals Svensson het ook zegt is dezer dagen meer te vinden in Europa.
Elektronische instrumenten in je bezetting opnemen is ongetwijfeld erg speciaal zoals Miles Davis dat heeft gedaan. Maar de 'effecten' van die elektronische instrumenten, die hier bijvoorbeeld toegepast worden zijn al een vernieuwing op zich.
Het is nu eenmaal een fenomeen dat Europese jazzartiesten eerder vernieuwend uit de hoek komen waar Amerikaanse artiesten het 'originele' geluid weten te behouden. Dat is niet enkel mijn mening want ik hoor het overal zeggen (eveneens door muzikanten). Ik zeg niet dat dat slecht is. Ik zeg wel dat een vernieuwende manier van spelen eveneens van belang is.

Met risico's bedoel ik niet dat het gevaarlijk spelen is maar wel gevaarlijk omdat de luisteraar niet weet wat hem te wachten staat. Als het niet aanslaat gaat de muzikant op zijn bek. Dat is nu eenmaal het risico van vernieuwing.

Onze opinie over 'wat is jazz' verschilt blijkbaar.
Jij beschouwd jazz als een begrip, ik veeleer als een mentaliteit. Laat ons daar nu geen discussie over voeren want dat is een kat een muisspelletje zoals we dat bij Road To Saint Ives van John Surman reeds speelden.

Ik ben inderdaad niet op de hoogte van wat er in de Amerikaanse underground gaande is. Maar zoals je zelf zegt: het blijft onbekend en 'ondergronds'. Ik heb het over de upperground.

de recensist heeft deze opmerking gebruikt om zijn stukje op een aardige manier af te sluiten..ik zie geen bron noch context. Gezien het imago van EST en hun commerciele inslag kan ik geod voorstellen dat svenson wil dat we meer naar europse jazz gaan luisteren (dat doen we overigens al)

Weer een lose opmerking...namen, feiten Ik heb het niet over het genre Ik heb het over "echte"vernieuwingen binnen dat genre. die zijn allemaal door de amerikanen in gang gezet. Het valt mij op dat jij je nu achter zogenaamde uitspraken Svenson verschuilt. en niet jouw mening en kennis durft te tonen

effecten ?? Nels Cline, Sonny Sharrock, Dave Douglas, Mark Dresser...de lijst is eindeloos. en dan heb ik he tover de jaren 80. Daarnaast is het toepassen van effecten niet echt een vorm vernieuwing doch slechts het toevoegen van een instrument. Maar goed, laten we zeggen dat eh teen revolutionere vernieuwing is dan waren de amerikanen in eerder of in ieder geval er gelijktijdig bij als de europeanen. Ook op dit moment gebeurt er in amerika van alles op jazz gebied. echter begeven zij zich op een minder commercieel pad als dit Esbjorn Svensson Trio en de muziek(en geweldige marketing) van het ECM label

En ik hoor ook andere dingen zeggen...en ik kan ook nog mijn eigen mening vormen...

Het is de vraag of het niet knapper is om binnen de kleinere marge van de originele jazzwaarden tot vernieuwing te komen..Electronica toevoegen of pop/rockritmes gebruiken is vrij makkelijk en lijkt mij eerder een verwatering van het genre ipv een toegevoegde waarde. Feit is in ieder geval dat dit soort cross-over albums beter verkopen...(dat was ook al ten tijde van Bitches Brew...) en daarmee is het altijd de vraag in hoeverre we he tover werkelijke vernieuwing hebben of slechts over marketing technische vernieuwing.

Ik ben ook voor vernieuwing met toegevoegde waarde...daarom dat ik voornamelijk amerikaanse avant-garde jazz luister. In europa gebeurt er ook wel he teen en ander...maar in ieder geval niet echt door dit trio. daarmee zeg ik niet dat dit geen aangename muziek zou zijn.

.pffff....Wat Cecil Taylor doet...daarmee ga je pas echt commercieel op je bek. Bovendien begrijp ik wel wat jij met risico bedoelt.

Jazz is naar mijn idee ook een mentaliteit. Maar daar gaat het niet over.

Jij beweert dat het in amerika prutsers zijn en dat dit ESV trio het bewijs is van europese vernieuwingsdrang. Jij komt met een aantal idiote beweringen..en daar reageer ik op.

wij hebben daar geen discussie gevoerd, en ik zou graag wat inhoudelijke argumenten van jouw kant willen zien.

Ik zou deze discussie niet aangegaan zijn als jij niet met nogal sterke beweringen omtrent amerikaanse jazz aankomt..dit is een discussie site...beetje slap om nu te gaan zeggen dat je geen zin hebt in discussie en he tverhaal dan maar op het aloude "smaken verschillen" te schuiven.

...daar heeft het namelijk niets mee te maken..maar ik kan goed begrijpen waarom jij deze discussie niet voort wil zetten

dit is een edit uwerzijds..

Mijn antwoord: Ja precies....wat ik dacht Je hebt het in je aantijgingen overigens over jazz (in het algemeen dus)

Overigens zijn er in amerika ook upperground voorbeelden van geweldig goede jazzvernieuwing. Ooit van John Zorn gehoord?

Maar ook heden ten dage gebeurt er van alles in amerika

Ik zet hier zometeen wat jazzlabels neer die geweldige vernieuwende moderne jazz uitbrengen

Edit: En als Esbjorn Svenson werkelijk beweert (ik ken de context verder niet) dat er in amerika niets gebeurt dan zegt die opmerking meer over Esbjorn Svensson dan over het huidige amerikaanse jazzklimaat

Ik heb het over een hele ECM-garde en zoveel kleinere en minder bekende groepen zoals Aka Moon, Zodiak Trio met Andreas Wahl die stuk voor stuk een eigen visie hebben op het genre. Dat noem ik vernieuwing (al zijn er inderdaad eenvoudigere werken tussen te bespeuren: maar who cares => het is vernieuwing).

Zeg ik dat Amerika er geen heeft? Dat heb ik nergens beweerd. John Zorn, Dave Douglas, Matthew Ship Inderdaad, verrijkend. Dat op zijn minst. Maar Europa moet het nu eenmaal doen met haar eigen interpretatie van de wortels want de 'echte' zoals die in Amerika er altijd zijn geweest, hebben wij nu eenmaal niet gehad.

Beweer ik dat alle Amerikaanse artiesten prutsers zijn? Dat heb je mij niet horen zeggen.

Dank je...De interpretatie van die "wortels"is hetzelfde...of het nu Amerika, Japan of Europa is...ze bouwen allemaal op dezelfde amerikaanse wortels maar daarmee kun je toch niet stellen dat ze in europa pas werkelijk interessant of vernieuwend bezig zijn.

Edit: Daarnaast, WORTELS?....wat zijn die "wortels" dan? Zijn dat toevallig de "wortels" improvisatie, syncopie en swing?

als ik het mis heb, dan mag jij mij vertellen wat de wortels van jazz dan wel zijn



Nee niet letterlijk nee..maar lees je eerste stukkie maar eens

Daar heb je het: waar (de meeste) hedendaagse Amerikaanse artiesten verder werken op die wortels (improvisatie, syncopie en swing) gaan Europeanen er hun eigen visie aangeven. Daar zit het verschil. Europese artiesten zullen eerder creatief omspringen met het bestaande materiaal om er hun eigen draai aan te geven. Dat merk ik althans zelfs als ik wat albums afschuim van het pittoreske label De Werf. Jazz wordt op deze manier breder dan tevoren. Dat wou ik daarboven zeggen. Ik heb nooit beweert noch geïnsinueerd dat Amerikaanse artiesten prutsers zijn.

In mijn muziekontdekking heb ik dat fenomeen althans uitdrukkelijk ondervonden. Mijn mening stemt daarbij overeen met vele anderen (en nee die worden niet gesponsord door ECM). Bewijzen voorleggen is vrij dom aangezien die allemaal kunnen weerlegd worden. Misschien is marktonderzoek daarvoor vereist maar ik ga me daar niet mee bezig houden.

Het blijft hetzelfde verhaal thejazzscene...jij kunt of durft het niet aan om beweringen te weerleggen of er simpelweg antwoord op te geven...ik heb je al zoveel vragen gesteld ik heb nog geen enkel antwoord gezien.

Het is werkelijk onzin om te zeggen dat europeanen creatiever omgaan met die wortels..Dat doen de amerikanen namelijk ook. En zover ik kan nagaan hebben ze dat altijd, tot op de dag van vandaag, eerder gedaan.

Noem mij 1 voorbeeld (1 slechts) waarbij de europeanen qua jazzontwikkeling (dus met inachtname van de door jou nu erkende wortels) er duidelijk eerder bij waren (grappig is dat ik er wel 1 kan noemen maar dat heeft werkelijk niets te maken met wat het esv trio maakt)

daarnaast geef je hier toe dat je uitspraken voortkomen uit JOUW muziekontdekking...maar daarmee wil dat nog niet zeggen dat dat de waarheid is...maar je brengt het wel als waarheid op het www...en zo ontstaan nu al die onduidelijkheden en misverstanden. en daar heeft het jazzgenre al zo'n last van. En ik ben ook een van die "vele anderen" en ik ben het totaal niet met je eens. Ik geef bakken met argumenten...maar ik zie van jou kant nie techt een overtuigende eigen mening

Jouw opmerking dat : "Bewijzen voorleggen is vrij dom aangezien die allemaal kunnen weerlegd worden"....is hmm... grappig (en dan ben ik eens een keer mild) ...jouw betoog en je verweer op mijn aantijgingen lijken daarmee naar mijn idee een beetje als kakelen als kip zonder kop

Vaak wil je het antwoord helemaal niet zien.
Als jij zegt 'ik vind dit mooi' kan ik dat namelijk ook weerleggen. Alles is relatief maar wie alles relativeert maakt alles kapot. Ik schrijf vanuit mijn ondervindingen en mijn gevoel. Jij denkt muziek rationeel te benaderen en dat voor alles een verklaring voor is. Dat is nu eenmaal niet het geval.
Je hebt gelijk dat ik het algemene gespreksonderwerp misschien niet had moeten vermelden in mijn recensie aangezien het vanuit mijn standpunt uitgaat (en daar blijf ik bij). Ik heb het niet over grote evoluties. Ik heb het over kleine veranderingen die wel een groot effect kunnen hebben op het totaalgeluid van de plaat. Zoals grootse klankmuren opbouwen bij Zodiak Trio in Flatbush bijvoorbeeld. Dat zijn geen grenzen die verlegd worden maar dit soort jazz heeft wat mij betreft een heel eigen visie op het genre (en blijft niet plakken aan het traditionele geluid).
Liefde maakt blind zeker...

jawel hoor, ik heb al een aantal antwoorden gekregen omtrent jouw beweringen en kennis van zaken. (edit: mijn bewering dat ik totaal geen antwoord heb gekregen was wat overdreven)

Je schijnt me te kennen...

Het is jouw standpunt. Ik ben het daar niet mee eens, Ik heb meer dan genoeg argumenten. Ik krijg halfbakken antwoorden (naar mijn gevoel ) waarin jij om de hete brei heenharkt...ik trek mijn conclusie.


en dat gebeurt niet in Amerika? of Japan? dat gebeurt meer in europa?

Noem nog eens wat "kleine veranderingen" waaruit blijkt dat amerika achter loopt of geen werkelijk nieuwe visie heeft? of helaas jazz maakt die je ook jazz kunt noemen...

Laat maar zitten ook...ben het zat. Al die visies (klein en groot) die jij nu ontdekt in de europese jazz ...zijn al (bijna ) zo oud als de weg naar Rome. Voordat je weer met opmerkingen in de trant van "dit is pas echt nieuw" komt, en amerikaanse jazz (en zijn liefhebbers) als achterhaalt neerzet (nee dat doe je niet letterlijk, maar de strekking is duidelijk) ter meerdere eer en glorie van jouw eigen jazzsmaak, moet je wel weten waar je het over hebt....

en dat gaat ook op voor de heer Svensson (Over de doden niets dan goeds.Waarschijnlijk was het in zijn geval slechts een "onschuldige" uitdagende opmerking)

allemaal leuk en aardig die feitjeskennis, maar liever een kritische en onderbouwde mening over deze plaat...

Wahey! Pittige discussie hier (nooit weg!)
De pit van EST zit 'm deels in het feit dat in de begindagen glamrock en hardrock evenveel invloed hadden als jazz...Esbjorn en bassist Dan Berglund zijn in een metal-bandje begonnen met covers van The Sweet en Mud.
De ommekeer in hun carriere lijkt gek genoeg wel (na hun overgang naar het ACT-label in plaats van het grotere Sony) een typische jazz-keuze; EST plays Monk...
De rest is geschiedenis (helaas..;().
Ik zie mezelf als grote fan, maar vernieuwend heb ik EST nooit gevonden, zelfs dit met dit album (veruit hun meest radicale). Hun sound is voor een groot deel dezelfde als die van Pat Metheny, Charlie Haden, met delen Bill Evans en Radiohead....
Het is wel typisch EST en ze waren (zucht...) tamelijk invloedrijk (Polar Bear, Neil Cowley Trio, Triosence), maar hun songstructuren waren erg gebaseerd op pop en rock (luister 'ns naar A Picture of Doris Travelling With Doris en je hebt de rock-song die Metheny nooit heeft geschreven).
Even terug naar dit album; ik verlaag de score van 4* naar 3*....na vijf keer draaien miste ik de melodische en energieke EST van hun vorige albums...

kijk hier hebben we een realistisch beeld...

Mij zit het erin dat hier een andere weg genomen wordt door de geïmproviseerde piano stukken aan te lengen met strakke rockritmes en tikkende gemanipuleerde gitaargeluiden. Daar scheidt EST (in dit album) volgens mij het pad met artiesten als Charlie Haden of Bill Evans. Pat Metheny en Radiohead zou ik hier niet mee linken, hun aanpak is anders.

Als je het over deze plaat hebt heb je wel gelijk. Het lastige is dat de 'plek' die dit album inneemt in het EST-oeuvre erg moeilijk te plaatsen valt. Was dit de eerste stap in een nieuwe richting? Was het een poging om de soundscapes die spontaan tijdens hun concerten ontstaan vast te leggen? Uit interviews begreep ik het laatste.
Dat maakt deze plaat voor mij wat moeilijker verteerbaar; de live-'experimenten' werkten juist goed in combinatie met de supermelodieuze songs eromheen. Een goed voorbeeld is de live-uitvoering van From Gagarin's Point of View waarin heftige vervormde geluiden en een prachtige melodie elkaar op een bijna logische manier afwisselen. Overigens vind ik het drumwerk op deze plaat (vergeleken met de vorige) wat fantasieloos (erg vaak in 4/4..).

Oké, mijn bovenstaande stelling was inderdaad ietwat overdreven.
Het was veeleer het verschil tussen Europese en Amerikaanse jazz dat me opviel/ opvalt. Vernieuwend dus niet maar eerder anders.

Maar een halfje erbij, wat een wereldplaat is dit zeg

Goed dat dit album kwam bovendrijven; een paar stukken bevallen me steeds beter; Premonition Earth is een klein meesterwerkje! Gevolg: een * hoger!