De ultieme plaat der lefgozers, als je het mij vraagt. Roepen, schreeuwen en tieren wordt binnen ‘
Painkiller’ moeiteloos afgewisseld met lyriek, funk, en dichterlijke fantasieën. Als pijnstiller doet dit album geen wonderen, maar als catharsis is dit een absolute aanrader.
Het is Hamid Drake aan de drums die dit zootje ongeregeld samen houdt. De andere jazz-albums die we van hem kennen lieten een rasechte jazz-drummer vermoeden, maar blijkbaar gaat er achter deze figuur tevens een meester in rock-ritmes schuil. Nimmer was de drums zo prominent aanwezig als scheidsrechter, Zorn en Laswell op tijd en stond op de vingers tikkend. Hij bewaart, samen met de luisteraar, het overzicht, terwijl zijn collega-musici desondanks de ruimte krijgen die ze nodig hebben.
Dan zijn er natuurlijk Laswell en Patton, die van
‘50th Birthday Celebration’ een ware metal-plaat dreigen te maken. Laswell heeft echter genoeg tact om het geheel niet in een burleske karikatuur van jazz te veranderen, want hij blijft het wilde, onvoorspelbare en ontembare idioom van de groep getrouw. Die Mike Patton is bovendien wel een geestige toevoeging, omdat je op bepaalde momenten niet weet of Zorn aan het piepen is, of Patton himself aan het bulderen.
En dan is er John Zorn himself, die de belichaming is van de verfijning binnen deze losbandige kliek. Nu eens vinden we hem met loepzuivere lijnen vol poëtische fratsen, dan verzinkt hij weer in heerlijke, snoeiharde “piep-knor”-improvisaties. Altijd even spontaan, nooit overdreven en met een ongeloofelijke naturel doet de man lekker waar hij zin in heeft.
De kracht van een album als dit is dat we muzikanten aan het werk horen die op geen enkel moment verlegen zitten om ideeën, en toch respect hebben voor elkanders exploraties en de tijd nemen om te luisteren naar wat rondom hen gebeurt.
Van alle free-jazz die ik tot op heden heb gehoord, is dit de meest coherente. Daar hoort een half puntje belonding bij…
