Dave Burrell - Echo (1969)

Dave Burrell's 'Echo'; een plaat die in zijn pakweg 50 jarige bestaan een aardige reputatie heeft opgebouwd. En ik moet direct maar het volgende kwijt. De titeltrack doet écht een behoorlijk fraaie poging tot het opnemen van een collectieve zenuwinzinking. Een onverbiddelijke constante aanval op het gestel. Vanaf de eerste pianoaanslag (inderdaad, tamelijk een aanslag!) barst een waanzinnige en wanordelijke studio-oorlog der avantgarde jazzmuzikanten uit, en die blaas- en ramoorlog eindigt niet tot de laatste tellen van de compositie zijn geteld. Archie Shepp (tenor), Grachan Moncur III (trombone), Clifford Thornton (kornet) en Arthur Jones (alt) tetteren elkaar de kamer uit, terwijl de ritmesectie bestaande uit Burrell himself (piano), Sunny Murray (drums), en Alan Silva (contrabas) in het spervuur onophoudelijk rammen, plukken en weet ik veel wat meer op hun respectievelijke instrumenten. Een wervelende agressieve jazzstorm die geen moment gaat liggen, maar in wiens aanwezigheid het na verloop van tijd steeds comfortabeler wordt om te vertoeven. Zodanig dat het zelfs jammer is dat op een gegeven moment de a-kant is afgelopen, en de storm noodgedwongen is overgewaaid.

Wat naast dit vijandige ''samenspel'' van 'Echo' zo'n indrukkende geluidscollage maakt is de productie. Die is in feite ontiegelijk slecht. Continu lijken de instrumenten in het rood te komen zodat er constant ruis op de lijn is. Dit geeft de plaat echter een noisy karakter mee die de muziek zeer dienstig uitkomt, doch die misschien de meeste luisteraars (voor zover die niet al door het spervuur van piano en saxofoonsalvo's de tent zijn uitgejaagd) danig afschrikt. Volgens Burrell wist de Franse producer van dienst weinig aan te vangen met het studiogedrag van dit stel onbevangen muzikanten die een dikke week lang van 's ochtends vroeg tot diep in de nacht tegen elkaar aan stonden te ratelen. Kan ik begrijpen. Doerakken waren het! Ik ben de producer dankbaar. En hoop ondertussen dat hij niet knettergek is geworden.

Deze fusie van noisy wall of sound productie en onverwrikbare free jazz improvisatie door een groot collectief doet tegelijkertijd denken aan Alan Silva's 'Luna Surface'. Niet toevallig opgenomen tijdens dezelfde legendarische BYG studio-sessies die week in Parijs (onder meer klassiekers van Shepp zoals 'Blasé' en de Art Ensemble of Chicago - 'Message To Our Folks' - werden tegelijkertijd afgewerkt). Maar waar die grensverleggende plaat Alan Silva opwerpt tot dirigent van een vooraf bekokstoofde chaos á la zijn voorbeeld Xenakis (lees: meer een kakofonisch orkest), is hier eigenlijk eerder sprake van een collectieve solo-improvisatie met een ietwat bescheidener ensemble en een gelijkwaardige rolverdeling onder alle muzikanten (er is er namelijk geen). Waarbij, godzijdank, door de wall of sound heen genoeg onderscheid is aan te brengen in wie op dat gegeven moment aan het soleren is. Zelfs als een man of 5 tegelijkertijd denkt te moeten ontsteken in een lawine aan solo's.

Intense shit.