Klaus Schulze - La Vie Electronique 4 (2009)

Dit lijkt me interessant.
Net zo sterk als zijn albums uit de jaren 70?
En wat een speelduur

Als ik zo na de voorzijde van dit vierde album uit de reeks La Vie Electronique kijk bekruipt me de vraag: Of Klaus Schulze het nog wel zit zitten? Het is niet de vrolijkste foto die Thomas Ewerhard, de vormgever van de verpakking, heeft uitgezocht van Schulze. Het roept althans een droef beeld op. Gelukkig staan in het boekje wat vrolijker foto’s van de meester van de elektronische muziek, alleen de foto op bladzijde vier had voor mij ook niet gehoeven. Tot zo ver de vormgeving, want naast de foto’s bevat het boekje interessante informatie over Klaus Schulze. En dan de muziek. Door de jaren heen heeft Klaus Schulze laten zien en horen dat hij van doorwerken houdt en dat daar door niet alles gelijk op plaat verschijnt en het later dus via bijzondere albums toch op de markt komt. Zo ook bij deze set van drie cd’s onder de titel La Vie Electronique dus.

De eerst cd uit deze set wordt geheel in beslag genomen door de compositie Just an Old-Fashoined Schulze Track. Het is een compositie bestaande uit negen subdelen. Hoofdstuk één, From Swerve of Shore, begint met een vrolijk belletje en geluiden die aan de branding van de zee doen denken. Dit is echter van korte duur, want al snel heb ik het gevoel diep in de ruimte te zitten. Het deel …to Bend of Bay brengt langzaam wat leven in de brouwerij. Zachte geluiden stromen uit de boxen die wat weg hebben of ze uit violen komen. Qua muziekstructuur brengt het mij terug naar de elektronische muziek uit de jaren zeventig van de vorige eeuw. Schulze dus op zijn best. Haast ongemerkt dient het derde deel zich aan. De goed uitgestippelde lijn wordt op Le Belle Dame Sans Merci voortgezet. Fraaie ijle klanken op een subtiel ritme vullen de woonkamer. Totdat de sequencer langzaam wordt opengezet. Hierdoor brengt het de sfeer terug van rondom het album Timewind maar dan anders. Heerlijke muziek die een gevoel oproept van heerlijk aan het reizen zijn naar een gebied waar het fijn leven is. Lekker opschieten met een fijne drive in de compositie die me haast in een trance brengt.. Muziek in de beste traditie van de Berlijnse School. Tot het deel Rock is a Four-Letter Word. In het begint doet het mij denken aan een draaimolen die opgang wordt geholpen en Schulze daarnaast bezig is met de nodige experimenten. In deze broeierige sfeer ontstaat vreemd genoeg een prima drive. Wel gebied me de eerlijkheid te vermelden dat het zware kost is en ik me kan voorstellen dat een dergelijk iets moeilijk te verteren kan zijn. Na het einde toe wordt het wat zenuwachtig in gedachte zie ik vliegen rondjes vliegen boven een glas limonade in de zomer terwijl de rotsblokken na beneden komen en de bevolking onder aan de berg denkt: “Nu is het genoeg”. Kortom: Rock is a Four-Letter Word is een vreemd opzwepend stuk muziek. Het vijfde deel, A Utilirian View of Monitors Fight brengt rust in de zaak. Voor mijn gevoel sta ik op een leeg perron terwijl treinen rustig door het station rijden en verder een mooi uitzicht heb over het universum. Aan het einde van dit subdeel ben ik dan ook los van de grond. Deze sfeer wordt bijzonder mooi doorgetrokken het deel No Coward Soul Is Mine, tot hierna na enige tijd tonen voorbij komen die iets doen denken aan een trein die ver aan de horizon voorbij komt, waarna ik steeds meer het gevoel krijg in het luchtledige terecht te zijn gekomen. Enkel wat fluittoontjes houden me bij de les die steeds hoger beginnen te klinken. Langzaam komen er zware orgelklanken het stuk binnen die luiden het begin van het deel Abbressene Enfälle in. Voor mijn gevoel kom ik een kerk binnen waar een organist sfeervolle muziek ten gehore brengt terwijl er ook geluiden zijn te horen die rechtstreeks uit de kosmos lijken te komen. Verder roept het een gevoel van eenzaamheid op ondanks de paar vrolijke noten die zijn te horen. De sfeer blijft overwegend desolaat. Het één na laatste deel, Intensive Idylle, begint met een sfeer wat me wat doet denken aan vergane glorie. Alles staat nog, maar voor hoelang nog. De warme bassen geven wat troost en nog één keer is daar het moment om nog intensief te genieten van een fijn gevoel uit vervlogen tijden. Voor het laatst door de staat waar je al kind de eerste stappen zette. Ja, en dan is daar toch te snel het einde van Just an Old-Fashioned Schulze Track inzicht. Een muziekstuk wat voorbij trok als een bijzondere film vol van diverse sferen en emoties. De eerste tonen van Endgame voelen dan ook aan als een film die bijna ten einde is. De namen van de personen er aan mee hebben gewerkt verschijnen in beeld, terwijl de laatste meters film door de projector rollen. Qua muziek doet het hier denken aan de goede oude tijden van de jaren zeventig, het moment dat de pioniers van de elektronische muziek nog achter de analoge bakken zaten die wat weg hadden van een telefooncentrale dan van een muziekinstrument. En dan kan ik slechts tot de conclusie komen dat de cd er al had moeten zijn in de jaren zeventig van de vorige eeuw. Goed dat het alsnog in de juiste vorm na jaren beschikbaar is gekomen.

Na zo’n heerlijk voorgerecht voelt het wat vreemd aan om de tweede cd van deze set in de speler te doen. Deze begint haast klassiek met stuk Shadow Piece. Melancholische viool klanken vullen de ruimte en roepen daarmee een droef verhaal mee naar boven. Een plek waar het vroeger heerlijk wonen was is niet meer. Het is een dorre vlakte geworden waar slechts wat herinneringen doorheen waaien. Ondanks de droeve toon een fraai staaltje van Klaus Schulze en had qua sfeer prima gepast op het album Mirage. Dertien minuten zijn dan wel erg kort. Het lange ietwat vreemde einde voelt aan als een wervelwind die nog wat leven in de brouwerij wil brengen.

Sissende geluiden die uit de kosmos lijken te komen luiden het begin in van het zesluik I Sing the Body Electric. Het eerste deel Dark Carnaval doet zijn naam eer aan. Niet de vrolijkste noten stromen de kamer in. Ze creëren daarmee een droeve sfeer of een dierbare naar zijn laatste rustplaats wordt gebracht. In gedachte zie ik rouwende mensen langs de kist lopen om de overledene de laatste eer te bijwijzen. Het begin van het tweede deel, Dinosaur Tales sluit daarbij aan. Beelden uit lang vervlogen tijden komen naar boven en tegen het einde van het stuk lijkt het even of de dinosaurussen even opnieuw tot leven te komen, om vervolgens voor goed te verdwijnen. Echt vrolijk is I Sing the Body Electric tot nu toe niet, een gevoel van vergane glorie lijkt hier wel de rode draad te zijn. Daar brengt het deel Ghost of Forever geen verandering in. Er lijkt even een opleving te zijn, maar al snel volgt een deel waar droefheid van uitstraalt, het voelt aan of alles voorbij is. Slechts een geest lijkt eenzaam in den treuren hetzelfde rondje maken tot het einde der tijden. De muziek hier ligt wat in de lijn met het album Blackdance. Het deel The Machineris of Joy probeert daar wat verandering in te brengen, het klinkt weliswaar wat vrolijker en het doet wat denken een vliegen die dansen in de zon, maar een echt vrolijk stuk muziek is het niet. Daarentegen is het wel een sfeervolle track met een matig up tempo. Fraaie muziek uit de Berlijnse School. En aan het einde gloort en dan toch een sprankje hoop. Fever Dream doet wat zenuwachtig aan. Voor mijn gevoel zie ik een patiënt liggen woelen in zijn bed terwijl hij of zij een nachtmerrie heeft en het zweet aan alle kanten uitbreekt. Het laatste deel van deze zesluk brengt wat rust. Zachte rustgevende tonen van het stuk Farewell Summer vloeien uit de boxen en geven daarmee een beeld of de standstoelen worden opgeruimd en de herfst zijn intreden doet. Een stuk muziek om de rillingen van te krijgen.

Na dit pracht verhaal volgt er nog een smakelijk toetje op cd 2 uit deze cd set. Das Herz von Grönland begint erg zacht en zodra er iets te horen valt doet het mij gelijk denken aan poolwinden die gaandeweg meenemen wat ze op hun pad tegenkomen. Even lijkt de wind te gaan liggen, maar dan is die daar ineens weer. Prachtige natuurbeelden uit koude gebieden staan weldra op mijn netvliezen. Een bijzonder mooi einde van cd 2 uit deze set.

Het derde plaatje uit deze set begint met het vierluik The Andromeda Strain. Daarvan begint het eerste deel, Gärung, met veel laag even wat gesis waardoor ik het gevoel krijg te reizen middels een groot log ruimteschip. Na verloop van tijd doet de muziek wat droef aan, veel laag en een sfeer of ik in een vervallen industriegebied ben terecht gekomen. De oude machines staan er nog en de geur van angstzweet is nog te ruiken. Vele desolate beelden doemen op en de zware bas die is te horen geeft even warmte aan het stuk, maar het is vooral treurnis wat is te horen. Schulze op zijn zwartst. Een oude maatschappij wordt naar zijn of haar laatste rustplaats gedragen lijkt het wel. De oud medewerkers lopen er murw geslagen bij. Het subdeel, Die Macht der Bilder, begint met het geluid van een filmrol, maar de droeve sfeer wordt op dit deel in eerste instantie voortgezet. Toch komt er langzaam wat lucht in de zaak, die me op een of andere manier aan het relativeren van de dingen doet denken. Mede hierdoor een heerlijke compositie die qua geluid uit het midden van de jaren zeventig had kunnen komen van de vorige eeuw. Daarnaast een prima track om het laag van de luidsprekers te doorgronden. Het einde is haast klassiek te noemen wat vervolgens overgaat in kosmische muziek pur sang. Qua titel doet het subdeel Kurzen Ohren Film grappig aan en binnen de Schulze normen is het dat ook. Best wel vrolijke klanken zijn te horen op een bed van kosmische geluiden het doet daarmee wat denken aan een parodie op een sciencefiction film. Daarnaast doet het ook wat denken aan vlinders die net hun vrijheid vieren nadat ze uit hun cocons zijn gekropen. Het had daarmee mooi kunnen passen op het album Mirage om de zware sfeer iets te breken en als het ware de lente in te luiden. Aan het einde van het stuk lijkt het wel of de winter nog een laatste slag slaat, maar het is voorjaar die uiteindelijk de doorslag geeft. En haast ongemerkt is daar het laatste deel van het vierluik The Andromeda Strain. Dit deel met de titel Bilderleben begint groots en wijds en snel heb ik het gevoel of in ijle lucht ben terecht ben gekomen. Weinig zuurstof, maar fraaie beelden om heen. Lang kan ik daar niet van genieten, want er volgt even iets experimenteels. Kort hierna is daar de hemelse sfeer opnieuw waardoor het vierluik bijzonder mooi tot een einde komt.

Het begin van het drieluik Make Room, Make Room! begint best spannend. Luik nummer één, Les Extrêmes se Touchent roept een sfeer op die niet had misstaan als muziek in een misdaadserie. Later in de compositie hoor ik duidelijk dat uit de dezelfde tijd had kunnen komen van het album Picture Music. Heerlijk golvende klanken waar lange melodielijnen op zijn te horen die maar door één persoon echt goed kunnen worden gemaakt. Het statige slot geeft kippenvel van genot. Door die goede factoren is het stuk voorbij voordat ik er erg in heb. Waardoor het lijkt of het subdeel, Thomas Mann in Princetown er ineens is. Dit begint met lange noten en de verdere sfeer heeft iets wat me aan het Midden Oosten doet denken. Ik voel de hitte van het woestijnzand terwijl een stoet van hoogwaardigheidsbekleders gezeten op kamelen voorbij komen. Door de prima sfeer van deze track beland ik ook zonder het te merken in het derde subdeel, Für Konrad Bayer. De eerste paar noten daarvan brengen me al snel naar de andere zijde van de dampkring waar ik heerlijk in het luchtledige mijn rondjes mag draaien en genieten mag van de sterren en de andere hemellichamen die daar te vinden zijn. Hiermee komt er een prima eind aan het drieluik Make Room, Make Room!

Dan is er al het nodige schoons voorbij gekomen en dan komt de ober nog zeggen dat je nog wat van huis krijgt. Dat is het gevoel wat me bekruipt bij het aanhoren van de eerste tonen van Darkest Steglitz. Dit stuk muziek begint met dreigende tonen die me wat aan een sciencefiction doen denken. Voor mijn gevoel komt een log ruimteschip door de boxen mijn huiskamer binnen. Waarna het omgekeerde plaats vindt, want ik ga onderdeel van de ruimte uit maken. Ja een daarmee komt er op een meer dan prima wijze een eind aan het album La Vie Electronique 4, wat ik een aanrader zou willen noemen voor mensen die van het jaren zeventig geluid houden van Klaus Schulze.