Thy Catafalque - Róka Hasa Rádió (2009)

Na de relatief wat primitief klinkende eerste twee albums, wist het Hongaarse Thy Catafalque met het gedurfde en experimentele Tuno Ido Tárlat een meer omvangrijke sound neer te zetten. Nog veel belangrijker, ze wisten ook een soort van stijl neer te zetten die ze vanaf dan enkel zouden uitbouwen op de albums die daarna zouden verschijnen. Daarbij moet ik wel vermelden dat het niveau van Tuno Ido Tárlat akelig dicht tegen het perfecte aan ligt, zowel qua sound, songwriting als originaliteit. Nog nooit eerder klonk de combi van (Hongaarse) folk, (black) metal, avant-garde en electronica zo bijzonder en vernieuwend als op de derde, invloedrijke langspeler van het Hongaarse duo.

Opvolger Róka Hasa Rádió, de vierde langspeler die pas vijf jaar later zou verschijnen, zou dan ook een album worden, waar veel van af zou hangen. Zouden bandleden János Juhász en Tamás Kátai het voor elkaar krijgen hetzelfde niveau neer te zetten, of wellicht een nog beter album maken? Het antwoord hierop is lastig. Want Róka Hasa Rádió blijkt uiteindelijk één van de meest ondoorgrondelijke albums van Thy Catafalque uit hun volledige discografie. Niet dat het album lastig is om doorheen te komen tijdens beluistering; het is meer dat het album, mij persoonlijk in ieder geval, na toch wel aardig wat luisterbeurten, nog steeds niet helemaal weet te raken en overtuigen. Ik mis een bepaalde emotie, die ik wel ervaar bij eigenlijk grotendeels ieder album van Thy Catafalque. Ik ervaar een bepaalde afstand tot het songmateriaal. En dit is puur een persoonlijke kwestie die ik heb bij Róka Hasa Rádió.
Ook de productie speelt hierbij een grote rol: deze is lang niet zo ruw, gruizig en gedurfd als op Tuno Ido Tárlat maar al helemaal niet zo goed als op opvolger Rengeteg.
Het is ook niet helemaal eerlijk, maar op terugwerkende kracht moet dit album het wel opnemen tegen de kracht van zijn voorganger, maar ook wetende met het besef dat al bij de eerste seconden van de album-opener van Rengeteg, deze al volledig de vloer veegt met Róka Hasa Rádió.
Maar dit zijn tevens de redenen, waarom ik toch iedere keer ook teruggrijp op Róka Hasa Rádió, want ik weet dat het een heel solide plaat is, waar ongelooflijk veel fraais op te ontdekken valt. Maar iedere luisterbeurt weer, blijf ik met een wat ongrijpbaar gevoel achter. Is dat dan het gegeven, wat deze plaat zo bijzonder maakt...?

Maar dit gemeld hebbende, bovenstaande beschrijvingen zijn dan ook meteen de enige punten van kritiek die ik zou kunnen hebben op dit album. Want voor de rest is dit wel degelijk een zeer uitdagende en intrigerende plaat die ik nog altijd vrij hoog heb zitten. Maar op de één of andere manier is het nu niet meteen één van mijn favoriete Thy Catafalque-platen.
Het is gewoon een heel persoonlijk album denk ik.

Het album laat er ook geen gras over groeien, getuige de eerste twee nummers "Szervetlen" en "Molekuláris Gépezetek". Keiharde, atmosferische black metal, bijna dansbare folk, zweverige electronica en nog meer intrigerende, muzikale verrassingen zorgen ervoor dat het eerste half uur van de plaat niet de gemakkelijkste is om doorheen te komen.
Vanaf het derde nummer wordt de plaat relatief eenvoudiger om uit te zitten en komen er zowaar wat 'hit-gevoelige' nummers voorbij die bewijzen echte oorwurmen te zijn, zoals "Köd Utánam" en verderop "Esolámpás".
Andere pareltjes als het relatief vrolijk klinkende en met bijzondere thema's en vrouwelijke vocalen doorspekte "Urhajók Makón" waarin ook veel ruimte voor keyboards is weggelegd, blijkt zelfs één van de beste tracks.
Het mystieke, ergens ongrijpbare maar ook mooie "Piroshátú" is ook van een bepaalde zeldzame klasse. De aangename piano, maar tevens de keyboards die ook hier te horen zijn, versterken de sfeer op dit nummer en is tevens een persoonlijke favoriet.
"Kabócák, Bodobácsok" is vanwege het eigenzinnige karakter wellicht het meest opvallende nummer vertegenwoordigd op Róka Hasa Rádió en is andermaal het bewijs hoe uniek de sound is van Thy Catafalque.
"Oszi Varázslók" grijpt terug naar het begin van de plaat en laat meeslepende black metal horen, gezamenlijk met prachtige, cleane lead-vocalen en snerpende grunts.
Afsluiter "Fehér Berek" laat de boel weer flink tot bedaren komen en op het ritme van ploppende regendruppels op een galmende ondergrond ontspruit een mooi kabbelend gitaar-thema waarop mooie cleane vocalen voor een meeslepende, ietwat hypnotiserende afsluiter zorgen.

Concreet is Róka Hasa Rádió een dappere poging om de impact en kracht van het derde album eer aan te doen middels een verzameling indringende en meeslepende composities waarmee Thy Catafalque duidelijk laat horen dat ze langzamerhand een soort van eigen stijl aan het ontwikkelen zijn. Dit resulteert in een intrigerend, maar tevens ergens ongrijpbaar album waar ik nog steeds niet helemaal de vinger op kan leggen. De overtuigingskracht is er blijkbaar niet helemaal, maar nergens is het album slecht te noemen. Allesbehalve zelfs! Het album kent wonderschone momenten en ik kan dit album onmogelijk een lage score toekennen.
Echter zou hierna een kentering plaatsvinden binnen de band en zou, na het vertrek van mede-oprichter János Juhász, vanaf opvolger Rengeteg, band-opperhoofd Tamás Kátai volledig en alleen de touwtjes in handen krijgen. Dit zorgt ervoor dat Thy Catafalque vanaf dan een soort van eenmansproject zou worden. Echter zou dit ook zorgen voor een verandering binnen de muziek, want alhoewel Rengeteg deels klinkt als het logische vervolg op Róka Hasa Rádió, zou de opvolger alleen al op productioneel gebied grote stappen vooruit maken. Dit, gezamenlijk met zeer indrukwekkende, monsterachtig goede songs, maakt Rengeteg tot de eerste, échte grote klassieker onder de Thy Catafalque-albums.

Maar eerlijk is eerlijk: Róka Hasa Rádió heeft wel voor een bepaalde opmaat gezorgd en als deze er niet was geweest, was vanzelfsprekend dit album er ook niet geweest. Wat Róka Hasa Rádió dus toch tot een invloedrijk en belangrijk hoofdstuk in het Thy Catafalque-verhaal maakt. Ook al is het een zeer persoonlijke...