Thy Catafalque - Tuno Ido Tárlat (2004)

Oorspronkelijk opgericht als duo bestaande uit János Juhász en Tamás Kátai, biedt het Hongaarse Thy Catafalque een heel unieke blend van avant-garde, (black) metal, folk (al dan niet doorspekt met Hongaarse invloeden) en industrial/electronica. De bijzondere samensmelting van al die stijlen bij elkaar, maar vaak ook door elkaar, zorgt niet altijd voor een consistent geheel muzikaal gezien, maar origineel is het in elk geval wel.
Per album kan en mag echter zeker gezegd worden dat Thy Catafalque altijd verrast en per luisterbeurt merk ik dat de albums alleen maar beter en krachtiger worden.
Persoonlijk kan ik alleen maar concluderen dat Thy Catafalque één van de meest verrassende acts is, die ik de afgelopen jaren heb mogen leren kennen. Sindsdien ben ik verknocht aan het unieke karakter van de muziek en heeft Thy Catafalque me vooralsnog niet teleurgesteld.

Tuno Ido Tárlat (Engelse titel: An Exhibition of Vanishing Time) heeft me de afgelopen week aardig in de greep weten te houden en is een krachtig, ruw en wonderschoon album die zijn geheimen pas echt prijsgeeft na een behoorlijk aantal luisterbeurten. Het ene moment rauw en bikkelhard, het andere moment intiem en buitenaards mooi: dit zijn nu precies die ingrediënten die Thy Catafalque zo bijzonder maakt.

Ondanks de bij vlagen bevreemdende blend van het muzikaal gebodene, is het geheim juist bij Thy Catafalque, dat het nooit echt ontoegankelijk wordt; op de één of andere manier zijn er continu pakkende momenten te horen, die ervoor zorgen dat de oren gespitst blijven. Alleen de combinatie van ultrabruut naar avontuurlijk mooi en mysterieus kan wellicht afstoten. Ik kan er in ieder geval geen genoeg van krijgen!

Het album opent met het negen minuten durende "Csillagkohó". Razende gitaren, een overstuurde drumcomputer, snerpende vocalen en een ruige productie in zijn algeheel zorgen ervoor dat er niet meteen gemakkelijke muzikale paden worden bewandeld. Het is erop of eronder al bij dit openingsnummer. Trek je het, dan wacht je een enerverend muzikaal avontuur. Vind je het niets, dan zal de rest je waarschijnlijk ook niet bekoren, ondanks al die magische momenten wat zo kenmerkend is aan de muziek van Thy Catafalque.

Het indrukwekkende epos "Neath Waters" is voor veel fans wellicht het paradepaardje van dit album. Persoonlijk vind ik het niet per se de sterkste track op het album. Duistere electronica, razende black metal-passages en dromerige vrouwelijke zang combineren een waanzinnig geheel. Verderop wordt de muziek meer mystiek en gotisch en voert de duistere electronica meets industrial meer de boventoon. Het is wellicht, vooral naar het einde toe, wat teveel van het goede, mede doordat het nummer niet over zijn gehele lengte een passende, coherente flow kent. Intrigerend en meeslepend is het zonder meer.

Dan is "Bolygó, Bolyongó" toch een stuk beter. Hier valt op dat er ook gestoeid wordt met meer dansbare passages (voor zover je van dit soort muziek überhaupt kan zeggen dat het dansbaar is) en dit komt vooral doordat de electronische passages meer de boventoon gaan voeren. Maar gelukkig wordt het heavy gitaarwerk ook zeker niet geschuwd en vooral dit nummer kent erg sterke, memorabele riffs die in je kop blijven hangen. Een ommezwaai vind ergens in de vierde minuut plaats, maar ondanks dat de tweede helft van het nummer beduidend anders klinkt, lijkt het toch echt goed te passen bij de eerste helft. Erg knap in elkaar gezet!

De sfeervolle, meer ingetogen, atmosferische kant van Thy Catafalque kent een ongekend prachtig moment middels "Kék ég karaván", maar voordat je definitief kunt wegdromen op deze blend van folk, ingetogen gotische rock en sfeervolle electronica, is het opveren geblazen bij het ultrazware, aan Paradise Lost herinnerende "Hája-nász Az Avaron". Meeslepend, gemeen en duister is hier het sleutelwoord voor de muziek die hier gepresenteerd wordt.

En plots bevinden we ons in lichter vaarwater middels het prachtige "Zápor" wat mede door het gitaarwerk een beetje aan The Cure doet denken. Hier laat Thy Catafalque horen hoe ongelooflijk contrastrijk en lieflijk hun muziek óók kan zijn ten opzichte van het zware en allesvernietigende geraas aan gitaargeweld en gebeuk waar ze ook bekend om staan. Eén ding is wel zo: of het nu extreem hard of integer en mooi klinkt, Thy Catafalque beheerst al die kanten van hun muzikale spectrum in de fijnste details.

Qua intensiteit had het contrast echter niet groter kunnen zijn, want met "Az Ősanya Szól Ivadékaihoz" halen ze echt alles uit de kast. Ritmische, dansbare, beukende passages, gitaargeweld en intense, snerpende melodieën vormen een geheel en de band gaat dan ook nog eens in de hoogste versnelling in de zevende minuut. Vooral op het laatst lijkt het wel of alsof logge techno gezamenlijk met Hongaarse folk een muzikaal duel aangaan. Ik heb in tijden niet zulke bijzondere muziek gehoord!

Het album eindigt met het rustige coda "Varjak Fekszenek" en sluit dit album op wonderlijk mooie, atmosferische wijze af. De laatste klanken van het album zouden zomaar die aan het begin van het album kunnen zijn, waarmee gezegd kan worden dat de muzikale cirkel van T​ű​nő idő t​á​rlat als geheel volmaakt rond en eigenlijk nagenoeg perfect is.

Waarmee ik wil concluderen dat, op een aantal kleine imperfecties in continuiteit binnen een aantal nummers na, dit een lichtelijk meesterwerk is. Er is weinig wat hieraan kan tippen aan originaliteit en muzikaliteit en het is ook nog eens allemaal erg meeslepend, boeiend en intrigerend te noemen.
Op latere albums zou Thy Catafalque wat kleurrijker en gepolijster klinken, maar de harde randen binnen de muziek blijven op ieder album aanwezig.

Tuno Ido Tárlat is eigenlijk niet te missen. Misschien niet de meest handige zet om als kennismaking met Thy Catafalque te leren kennen; daarbij raad ik eerder een album als Naiv of Vadak aan, maar dat dit erg goed is, is een feit. Een 4,5 is dan ook zeker op zijn plaats! Knappe plaat!