The Beach Boys - Sunflower (1970)

All I Wanna Do is toch wel het meest tijdloze nummer dat The Beach Boys hebben gemaakt. Het zou zo een dreampop/chillwavenummer van dit moment kunnen zijn. De vormeloosheid van Mike Love's zang, de zwevende instrumentale begeleiding en de dito thematiek, zijn van alle tijden. Prachtig!

Sunflower is mijn favoriete Beach Boys-album. Om meerdere redenen:

Brian Wilson is de spil en de meest getaenteerde Beach Boy, maar op dit album is hij, vanwege de bekende gezondheidsproblemen, minder prominent aanwezig. Daarmee de weg vrijmakend voor o.a. broer Dennis Wilson die met Forever een prachtnummer neerzet; breekbaar, diep en melancholisch.

Tears In The Morning van Bruce Johnson is ook zo'n monumentaal nummer. Wat een emotie!

Ik hoorde de plaat voor het eerst op Radio Caroline, die in de herfst van 1972 proefdraaide voor de Scheveningse kust op 199 meter en daarbij geregeld de hele elpee draaide. Voor mij als 10-jarige een ongekende sensatie. Beide ontdekkingen hangen voor mij dus wel een beetje samen.

The Beach Boys kan ik vooral waarderen vanaf hun afscheid van de surf-sound tot aan de terugkeer van het zon-strand-meisjes-thema midden jaren zeventig. Sunflower en Surf's Up zijn daarin de hoogtepunten.

De albums leunen minder op Brian en de van Spector geleende Wall Of Sound en gaan eindelijk eens ergens over.

Ik heb eens nagedacht waar de magie nou eigenlijk in zit. Waarom vind ik de Beach Boys bijvoorbeeld beter dan The Beatles. Het is appels met peren vergelijken, maar ik denk dat het te maken heeft met de kwetsbaarheid van de BB-songs. The Beatles waren altijd erg zeker van zichzelf, het klopte allemaal, zat geniaal in elkaar, zwakte konden ze zich niet veroorloven, dus stopten ze op hun hoogtepunt. Erg stoer.

The Beach Boys niet. Brian was een zieke man, durfde in 1965 al niet meer het podium op. Hun surf-imago viel weg en er kwam een stuk breekbaarheid voor terug. Niet altijd geslaagd, zeker niet commercieel, maar soms ongekend diep en ontroerend.

De songs hebben vaak iets on-afs; de fade-out zet in en je hebt het gevoel dat het nog niet klaar is. Daarmee wordt je als luisteraar aan het werk gezet. Vaak blijft een BB-melodie de hele dag in mijn hoofd hangen en borduur ik zelf op een thema verder. Dat heb ik bij The Beatles niet.

Deirdre bijvoorbeeld. Je moet maar durven om je nummer met zo'n naam te beginnen. Het is soms bijna over het randje, ook zangtechnisch, maar wat een prachtsong. Je raakt het niet meer kwijt.

Een belangrijke reden voor mij persoonlijk is het grandioze werk dat engineer en mixer Stephen Desper afgeleverd heeft. Die man verdient een dikke pluim. Het songmateriaal wordt naar een hoger niveau gestuwd door zijn werk. Productioneel en geluidstechnisch gezien is dit de absolute top.

Dank voor de tip. Nooit gedacht aan die man. Deed hij ook de techniek bij andere albums?
Wat me bij veel nummers opvalt, met name op Surf 's Up, is het gebruik van pre-delay of pre-verb; omgekeerde echo. Geeft een onwezenlijk effect. Bijvoorbeeld sterk in Take A Load Off Your Feet.

Naast "20/20" en "Surf's Up" werkte hij ook mee aan American Spring en het prima album van het bandje van (dan toekomstig) Beach Boys-leden Ricky Fataar en Blondie Chaplin getiteld the Flame (grotendeels gevuld met Beatlesachtige powerpop songs overigens).

The Beach Boys – Sunflower

Schrijf ik deze recensie te laat?

Een paar maanden geleden was er een dag waarop Sunflower perfect mijn emoties omvatte. Het was de dag na een feest, een vriend was bij me slapen. In de mei-zon genoten we in de tuin van ons late ontbijt en praatten we over artistieke ambities. Niets moest, het was weekend en de zonnige dag strekte zich voor me uit. Ook nog toen hij weer weg was. En toch… bij alles wat ik die dag nog deed – al had het leuk moeten zijn – voelde ik een diepe leegte. Een ongeluk wat ik maar niet het zwijgen op kon leggen. Ik zette Sunflower op die dag en de plaat speelde maar 40 minuten, maar toch bleef hij de hele dag aanstaan. En tegelijkertijd met die leegte, voelde ik de woorden die bij deze plaat paste in me opkomen. Alsof ik de hele recensie al geschreven had. Ik wilde me er toe zetten om het uit te schrijven en het hier te plaatsen, maar iets weerhield me ervan. Op een of andere manier voelde ik me te breekbaar die dag om wat ik bij deze muziek voelde in woorden om te zetten… al had ik de toon en de structuur van deze recensie toen al te pakken.

Die breekbaarheid die ik bedoel, kom je overal tegen in de muziek van The Beach Boys. Het is vaak die kenmerkende samenzang onder ogenschijnlijk opgewekte melodieën die 't 'm doen. Zo’n vrolijke club was het helemaal niet. Maar toch is Sunflower anders. En om dat te beschrijven, moet ik de plaat in zijn perspectief plaatsen. Een decennium was verstreken sinds The Beach Boys hun klim naar de roem gemaakt hadden. Van tieners waren ze late-twintigers geworden, sommigen zelfs bijna dertig. En de surfplank die eens hun vrolijke muziek symboliseerde, was opgeborgen. Dat was al lang zo, maar op dit album klinkt die realisatie door.

Medio jaren zestig realiseerde Brian Wilson zich wat hij aan potentie had en begon hij het te verwezenlijken. Het resultaat was o.a. Pet Sounds – een briljante plaat, doch een waarop Brian zichzelf nog steeds – hoewel in kleine mate – censureerde, om zijn band nog enigszins te vriend te houden. Het bleek nodig, want toen Brian daarna alle limieten overboord gooide met Smile kreeg hij het zwaar te verduren. Zijn creatieve ambities bleken te moeilijk te rijmen met het imago waar de andere Beach Boys nog steeds aan vast klampten. Brian Wilson zag af van zijn leidersrol en The Beach Boys raakte stuurloos. Alhoewel een nieuwe Pet Sounds of Smile ondenkbaar was geworden, bleek al snel dat de tijd van zorgeloze strandjongens ook definitief was verdwenen. De platen die volgden waren briljant, maar vreemd – prachtige liedjes van een band die zich nog niet opnieuw had uitgevonden.

Op Sunflower wordt de balans opgemaakt van die jaren. The Beach Boys klinken niet meer zorgeloos – integendeel: ze zijn beschadigd. De hoes straalt dat ook uit. Op het eerste gezicht lijkt alles er zoet uit te zien. Maar het beeld van Brian spreekt boekdelen. Volledig in wit – haast gekleed als patient – zit hij met wijde benen op de grond, spelend met z’n dochtertje. Hij oogt afwezig – haast verloren – en kijkt naar beneden. De andere bandleden staan of zitten om hen heen en houden de schijn op van een familie waar alles naar behoren gaat. Maar in de muziek doen ze dat niet. Op Sunflower treurt Brian en zijn bandleden rouwen met hem mee. Misschien maakt dat Sunflower wel zo’n goede Beach Boy-plaat. Pet Sounds en Smile waren fenomenaal, maar het waren one-man shows, uitgevoerd met een band die er niet geheel achter stond. Op Sunflower hebben de andere Beach Boys ook geaccepteerd dat het niet meer zo gaat zijn als vroeger en maken ze noodgedwongen volwassenere muziek. Die combinatie van een nog steeds geniale Brian Wilson met een zich ontplooiende band laat de sublieme breekbaarheid van The Beach Boys op Sunflower prachtig uit de verf komen. Zowat ieder lied schiet vol in de roos.

Teksten zijn nooit het sterkste punt van The Beach Boys geweest, maar op deze plaat bereiken ze zelfs hiermee pure schoonheid. Toegegeven: de tekst van een Add Some Music To Your Day is niet geweldig en zelfs knullig te noemen, maar het wordt door zulke beeldschone muziek en zulke sterke zangers gedragen, dat het verheven wordt tot grote kunst. De muziek lijkt licht en het nummer is ook opwekkend, maar tegelijkertijd gaat daar die treurende samenzang van The Beach Boys achter schuil. En om de beurt zingen Mike Love, Brian Wilson, Carl Wilson en Bruce Johnston daar hun solopartijen overheen. Op een lijn zittend, doen ze allemaal hun zegje en bezingen ze de troostende kracht van muziek, die zelfs in de moeilijke tijden nog door kan dringen. En als je, wetende welke kant hij in die tijd op ging, Brian over die kracht hoort zingen, dan breekt bij mij m’n hart.

Toch is het niet allemaal zo zwaar op de hand. Kant 1 van de plaat bevat ook hele uitbundige nummers, waarop de andere bandleden die meer losse stijl – die op voorgaande albums soms moeilijk te volgen was – perfect vorm geven. Als The Beach Boys een Exile On Main St. hadden gemaakt, dan hadden daar nummers opgestaan als Got To Know The Woman en It’s About Time. Ze zijn puntjes van licht, op een album dat verder ook wel zonnig is, maar toch meer pijn bezielt.

Met Tears In The Morning heb ik – als opener van een buitengewoon sterke tweede kant – toch altijd nog wat moeite. Het is een mooi nummer dat ik zeker graag hoor, maar toch… Het is te gelikt. De melodramatische tekst, de arrangementen, de zang van Bruce Johnston. Het is niet iets te. Johnston weet wat hij moet doen om een mooi nummer te maken en het werkt, maar het is te veel effectbejag. Dan vind ik zijn andere toevoeging – Deirdre – een stuk mooier en een stuk eerlijker. Qua thematiek past het ook een stuk beter in de plaat. Geen zoveelste liedje over een stukgelopen liefde, maar een troostend liedje over het accepteren van voorbij gegane tijd en het ouder worden:

‘Good times have gone, but it’s over now
So don’t look sad, cause you’re older now
All the people miss Deirdre’

Dennis Wilson vind ik als componist hier een stuk sterker. Op de eerste kant grooved hij lekker met composities als Slip On Through en Got To Know The Woman en op de tweede kant pakt hij uit met het prachtige Forever. Ook effectbejag, zou je kunnen zeggen, maar hier wordt het nummer gered door de breekbare zang van Dennis en de prachtige koortjes in de refreinen. Brian Wilson noemde dit terecht een nummer dat haast klinkt als een gebed.

Toch is het Brian zelf die nog steeds als sterkste componist uit de bus komt, weliswaar nu beter bijgestaan door zijn bandleden. All I Wanna Do is, bijvoorbeeld, een groeibriljant. Op het eerste gehoor klinkt het wat te gewoontjes, maar het nummer ontwikkeld op zo’n indrukwekkende manier, dat het na een aantal keer luisteren een van de sterkste nummers blijkt. Mike Love zingt hier buitengewoon mooi en teder en dan – net als het nummer dat steuntje in de rug nodig heeft – zet die echoende stem van Brian in. Een melodie zingend die vervuld is van een treurnis die Brian Wilson kennelijk eigen is. Als een waterval kabbelt die stem door het nummer heen om in een fuzz-gitaar en aanzwellend gezang uit te monden, die het nummer een karakter geven, dat beloont zou moeten worden met de status van een klassieker.

Ook Our Sweet Love en At My Window zijn ongekend schone stukken muziek. Carl verwoordt prachtig de liefde voor natuur die ieder mens eigen zou moeten zijn en hoe die zich verhoudt tot de liefde tussen twee mensen. Our Sweet Love is als melodie even geraffineerd als God Only Knows en misschien nog wel doeltreffender, omdat het genie Brian hier geen genie probeert te zijn: hij wil zich niet bewijzen, maar componeert en zingt slechts om het geloof in zijn eigen leven erin te blijven houden. En daar gaat een eerlijkheid van uit die veel muzikanten zoeken (zie Bruce Johnston hierboven), maar nooit in die mate zullen vinden. Dát is het talent van Brian Wilson.

Ook At My Window is ongekend mooi. Die zoete stem van Johnston die over een vogeltje zingt. Zo eenvoudig als het maar zijn kan, maar zo doeltreffend. En tussen de coupletten door – die treurende, huilende stemmen, perfect bijgestaan door een gitaarklanken of pianoklanken op precies de juiste momenten. De melodie voert me even door de lucht, door een hemelse jeugd die ook ik achter aan het laten ben, en legt me dan weer op de grond. En uit die stilte komt dan weer die stem voort:
‘From their eyes... the people must look like miniature toys’
En dan vliegt het vogeltje uit, voor eeuwig. En misschien symboliseert die vogel de jeugd wel, de strandjongens-tijd waar The Beach Boys afscheid van moesten nemen. Misschien is dat wegvliegende vogeltje wel de perfecte metafoor voor dat gevoel. En als dat zo is, dan zijn The Beach Boys de perfecte muzikanten om dat gevoel te bezingen.
Hun stemmen klinken, weemoedig en langzaam vervagend: ‘Fly away, fly away…’

Dat laatste had ik met name in mijn hoofd, die ene dag die ik eerder beschreef. Het geeft perfect die breekbaarheid weer die ik soms voel, en die beeldschoon en tegelijkertijd verschrikkelijk is. Het is de gewaarwording de juiste woorden in je hoofd te hebben om zo’n recensie te schrijven, maar het niet te kunnen doen, omdat het werk te veel naar boven zou halen, het breekbare zou breken en me te verdwaasd achter zou laten, zonder de mogelijkheid om te genieten van wat ik zojuist geschreven zou hebben. Dan is het gemakkelijker die pijn uit te laten vliegen als die vogel en de volgende dag opnieuw te beginnen.

Via dat deel van mijn ziel identificeer ik mij met Brian Wilson – al hoop ik nooit door te hoeven maken wat hij doormaakte. Maar in mij is dat deel wat een glimp van die pijn voelt en met veel liefde aan hem denkt. En dat deel van mij is ook dankbaar dat deze man zijn miserie overleeft heeft. Want wat is het hartverscheurend zijn droefheid - vermengd met hoop - hier op Sunflower op zijn mooist te horen. Maar het is tegelijkertijd die kwaliteit die Sunflower een van de beste albums van The Beach Boys maakt. Een emotionele reis die me dankbaar maakt, dat ik zo gevoelig ben voor muziek. Zoals The Beach Boys zelf zongen in ‘Add some music to your day’.

Op nummer 1 blijft voor mij vooralsnog nog steeds Smile staan, omdat dit Brian Wilson in zijn volle glorie is. Maar Sunflower kent vele momenten die tot het beste werk van deze fenomenale band (en man) behoren en – omdat het misschien wel de meest volwassen plaat van The Beach Boys als band is – perfect etaleren wat deze groep zo onvergetelijk goed maakt. Met nog een stukje Smile wordt er geëindigd. Een prachtig stukje a capella muziek uit Brians hoogtijdagen klinkt door de effectwinden heen, maar het is niet nodig. Wat gezegd moest worden, is gezegd. Heerlijk zacht kabbelt het album naar een einde. At My Window was te intens en te pijnlijk geweest. Nu blijven we als luisteraar achter met het gevoel dat – ondanks alle pijn en weemoed – er ook nog altijd ruimte blijft voor wat onschuld. Een onschuld die net zo verfrissend kan zijn als een koele poel water, waar zachtjes een surfplank op weg drijft.

Dank voor je recensie, King of Dust. Ik heb op het hartje geklikt om aan te geven dat ik 'm leuk vind, zoals er staat, maar eigenlijk ben ik ontroerd. Door het feit dat muziek na (bijna) vijftig jaar nog zulke emoties kan bewerkstelligen. Bij de muziek van Brian Wilson en de Beach Boys in de periode 1966-'73 is het onderscheid tussen pop en klassiek in de loop der jaren verdwenen. Het is klassiek muziek geworden en zal altijd muziekliefhebbers weten te raken. Net als hun 'rivalen' the Beatles en misschien wat anderen.
Men zegt dat van alle instrumenten de menselijke stem de meeste emoties kan oproepen. Wel, de Beatles hadden drie zangers en de Beach Boys er vijf. Een verklaring dat hun muziek nog steeds de meeste gevoelens opwekt?

Zo'n recensie kan je nooit te laat schrijven King of Dust. Mocht er een top 10 van mooiste recensies zijn dan kwam deze met stip binnen. Geweldig. Ik vind eind augustus begin september de perfecte tijd voor Beach Boys muziek. Word ik altijd heerlijk sentimenteel van. Happy Sad van Tim Buckley is ook zo'n plaat die ik bij uitstek in de nazomer draai.

Vooralsnog officieel niet bevestigd, maar later dit jaar verschijnt er een 5CD (?) boxset (werktitel "Feel Flows") die de jaren 1969/1970 beslaat en de sessies volgt die tot "Sunflower" en "Surf's Up" hebben geleid, met (hopelijk) een sloot onuitgebracht materiaal.

"Sunflower" is toch zo'n beetje het beste Beach Boys album voor een ieder wiens neus verder dan de hits en "Pet Sounds" reikt.

Goed nieuws; ik kijk ernaar uit!

Daar wil ik nog wel even een dikke streep onder zetten. Staat nu op en nog steeds een geniaal album. Ik hoop nog een fysieke release mee te maken dit jaar van de aangekondigde verzamel-archiefbox.

Maar niets is zeker meer ...

Het was lang onzeker, en er is nog steeds geen officiële bevestiging, maar er is nu toch een teken van leven:

1970 Release (met snippets van 30 seconden) en een soort van tracklist van de zogenaamde digitale 'copyright dump':

Hier de titels van de nummers die in deze video zitten:

1970 Release - The Beach Boys

Dit zal dus niet de tracklist van de 'Feel Flows' 5CD boxset zijn. Het zal zo'n beetje de helft zijn van wat uiteindelijk verschijnen zal. De fysieke box zal vrijwel zeker in 2021 uitkomen en dus ook een pak opnames uit 1971 bevatten (o.a. opnames voor wat eigenlijk Dennis Wilson's eerste solo album, met de werktitel 'Poops/Hubba Hubba', had moeten zijn).

Dat ziet er hoopvol uit, Poles Apart !
Mooiste BB-album wat mij betreft en dus waard om nog eens goed uit te lichten.

Eindelijk is er dan een bevestiging, en tracklist, zie hier: The Beach Boys

Ik kan niet genoeg benadrukken hoe goed ik All I Wanna Do vind. Maar de rest van het album komt niet echt in de buurt. Slotnummer is wel nog aardig. Maar het is All I Wanna Do dat de show steelt.

Ja pracht van een nummer hé, proto-chillwave of niet dan? Samen met Forever mijn favoriet hier en voor mij het hart van de plaat

Ja inderdaad, proto-chillwave. Echt een zeer sterk nummer.

Fijne plaat die weliswaar wat aarzelend uit de startblokken komt, maar in het middenstuk enkele ijzersterke songs kent (It's About Time - Tears in the Morning - All I Wanna Do). Ook de afsluiter is een erg fijn nummer, prachtige harmonieën zijn er te horen gecombineerd met een mild maar toch ook diepgaand sfeertje - uiteindelijk zouden hele generaties latere singer-songwriters/bandjes inspiratie putten uit het werk van The Beach Boys.

3,5 sterren

Mooi meegenomen: Mijn 1970 UK persing van de LP begint, net als blijkbaar alle vroege Europese uitgaven van deze plaat, met Cottonfields, en heeft dus een extra nummer ten opzichte van de US uitgave.

Op 8 mei 1970 kwam Let it Be van de Beatles uit, op 31 augustus in dat jaar verscheen Sunflower. Waar de twee bands in de jaren zestig nog met elkaar in competitie waren, zo moest Smile! het antwoord zijn op Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band, is er hier van tweestrijd geen sprake meer. The Beach Boys waren inmiddels, zoals de hoesfoto laat zien, een hippe clan met aanhang geworden, een family, een commune, ongetwijfeld onder invloed van spirituele gedachten en middelen, die in die tijd in de mode waren.

We stappen hier de zeventiger jaren in. De harmonie centraal, songs over klein geluk en klein verdriet, de invloed van de singer-songwriter. Het is love, brothers&sisters, happiness. Heel duidelijk in It's About Time. En dan het prachtige, met violen overgoten Tears in The Morning. Als ik dan toch even met Let it Be mag vergelijken, dan denk ik aan 'The Long and Winding Road'. De introspectie, de sfeer van heimwee, verloren liefde. Sentiment? ik denk ook wel de omslag van een cultuur, de ontdekking van de melancholie. Zo herinner ik me de hang naar oma's spulletjes van de rommelmarkt uit die tijd. Iedereen wilde een schommelstoel en een petroleumstel. Er hing nostalgie in de lucht en geen revolutie. Het gevoel kwam centraal te staan.

Fraaie liedjes, zoals ook op Friends (zomer 1968). Deidre. Wat een schatje. Past hier goed in.
En dan: All I Wanna Do : een bovenaards nummer, met prachtige delay effecten, en Forever met de schorre stem van Dennis. Brian, toch al veel met bovenaardse zaken bezig, zei hierover:
" 'Forever' has to be the most harmonically beautiful thing I've ever heard. It's a rock and roll prayer."
At My Window: een ontmoeting met een vogeltje bij het raam - hoe klein mensen er uitzien vanuit de lucht. The Beach Boys waren erg begaan met de natuur. Zo ook in Cool, Cool Water, een 'soundscape' van meditatie en natuurgeluiden. Surfplank en mooie Californische meisjes worden hier allang niet meer bezongen. De Boys zijn zich spiritueel aan het herontdekken, voor het moment althans...

'Kokomo' was nog ver weg.

'Many years ago' had je een radioprogramma dat Elpee Uur heette, of iets degelijks. Eind zeventiger jaren schat ik zo in. Tussen zeven en acht uur kon je op de vrijdagavond een uur ononderbroken muziek luisteren, en opnemen ook uiteraard, van een bepaalde artiest(e) of groep. Zo maakte ik kennis met Creedence Clearwater Revival, waarvan ik dankzij Elpee Uur in één keer een soort Chronicle op cassette kon opnemen.
Ook na de aankondiging in mijn ouders' Tros Kompas dat Elpee Uur aandacht zou besteden aan The Beach Boys had ik een cassette op scherp staan. Een uur lang ononderbroken liedjes van The Beach Boys; ik kon mijn geluk niet op.
Maar........na de aankondiging was het eerste liedje een koude douche. Waren dit The Beach Boys? De stemmen klopten, maar ik herkende het liedje niet. Ook bij het tweede, derde en vierde nummer werd ik teleurgesteld en na een uur had ik dus een cassettebandje waar ik niks mee kon.
Sinds een maand of wat heb ik een zgn. twofer, een CD met twee albums van The Beach Boys op één CD, Sunflower en Surfs' Up. Ik kwam de CD tegen in de kringloop voor € 1,-. Misschien werd de CD overbodig omdat de vorige eigenaar The Beach Boys - Feel Flows (2021) - MusicMeter.nl heeft aangeschaft.
En wat blijkt? Elpee Uur besteedde aandacht aan de carrière tussen 1970 en 1980 of daaromtrent. Ik had me verheugd op de periode 1962-1969 maar kreeg muziek van o.a. Sunflower voorgeschoteld.
En nu kan ik het wel waarderen uiteraard. Kennelijk hoort dat bij het ouder worden. Als 13/14-jarige kon ik er niks mee, nu vind ik het prachtig.

Klopt ook met mijn herinnering. Je had twee programma's waarvan je ongestoord kon opnemen. De Elpeeshow met Wim van Putten, bij de Tros op donderdag van 21 tot 22 uur, als ik me goed herinner. En Elpee Pop met Henk Mouwe bij de Ncrv op zaterdagavond. Eind jaren zeventig, ik denk tot de zenderkleuring van 1985.