Mingus - Mingus Plays Piano (1964)

Schromelijk ondergewaardeerde plaat van Mingus (slechts 3 stemmen!? ), waaruit mag blijken dat de man naast een biljant bassist ook de piano meester was. We horen enkele bekende Mingus-thema's, afgewisseld met standards, die Mingus met veel lef ontleedt, en besprenkelt met een vleugje Oosterse roots. Hij breekt zijn basismateriaal af en verdeelt dit onder in segmenten, waarmee hij vervolgens aan de slag gaat: nonchalant en losjes, maar af en toe heel doordacht, af en toe zelfs neigend naar een klassiek romantisch werk.

De vergelijking met Bill Evans' 'Solo Sessions' (uit hetzelfde jaar nota bene) vind ik trouwens bijzonder interessant: waar Bill Evans met enkele zorgvuldig gekozen bouwstenen poëzie maakt, gaat Charles Mingus voor de proza. Mingus oreert, smijt ons heen en weer tussen verschillende "moods" en maakt jazz pur sang. Evans is Evans, terwijl Mingus teveel is om op te noemen. Als luisteraar anno 2008 heb je het allemaal voor het kiezen. In mijn geval vliegt Mingus eerder de cd-speler in: de man heeft iets warmbloedigs over zich dat hij zelfs via een piano weet over te brengen. Soit, de gustibus et coloribus....

Toch behoort 'Mingus plays piano' niet tot de allergrootste jazz-werken voor piano-solo - eerlijkheidshalve moet onze lofzang even onderbroken - : Mingus lijkt zijn klavier niet altijd meester en heeft, wat mij betreft, af en toe de neiging - net als Evans overigens - om teveel in vraag te stellen en te weinig voor de lyriek te kiezen. Of misschien krijg ik daarom het idee dat hij het klavier niet de baas kan blijven? Enfin, wat doet het er ook toe?
Immers, wie wat 'spontaan' getokkel wil horen mòèt dit gewoon horen. En ook de fans, die Mingus misschien kennen van zijn opzwepende bigband-muziek, zullen hier 's mans typische humor in terug vinden. Komt dat horen, komt dat zien!

Hoe kan iemand zijn eigen stijl zo trouw blijven en het toch over een gans andere boeg smijten? Het is waarschijnlijk alleen de groten dezer aarde gegeven...

Zo'n 12 jaar later sta ik dan op het punt om hier een tiende stem te plaatsen. Wat betreft waardering voor dit album is er niet veel veranderd, maar misschien is dat beter ook... Wat zou het toch zonde zijn mocht elke schat die het Mingus-landschap herbergt door het grote publiek erg gekend zijn?

Solo pianomuziek heeft nu eenmaal dat bijzonder intieme karakter. Of het nu de Chopin nocturnes, Keith Jarret concerten, of deze spontaniteiten zijn: alles staat of valt met de persoonlijkheid van de pianist. Dat Mingus af en toe een leuke solo of melodie uit zijn pianomouw kon schudden wisten we al. Jezelf uitdrukken in een andere taal die je niet even machtig bent is altijd een lastige opgave. Aan het begin van Memories of You geeft hij zijn gebrek, voor zover die er überhaupt is, dan ook maar al te graag eerlijk toe. Het spelplezier en de toewijding is er niet minder om, hoe zou dat ook anders kunnen bij zo'n groots artiest? Mingus graaft hierdoor dieper dan ooit in zijn innerste om die zo accuraat mogelijk over te brengen tot zijn muziek, neem nu dat geneurie op Orange Was the Colour of Her Dress, Then Silk Blues - je geniet met de beste man mee. Myself When I Am Real - Hoe vaak hebben we zo'n overtuigende expressie van prachtige zelfkennis gehoord?


Dit is niet het grootste geschenk van Mingus aan zijn liefhebbers, maar misschien wel een van de welgemeendste. Het is wederom bewezen dat het gebaar toch meer telt. Ik ga ervan uit dat veel liefhebbers hier dit ergens op die 'te luisteren wachtlijst' staan hebben. Eens u tot bij dit album raakt, zult u dat klein uurtje Mingus op het klavier koesteren.

Vanwege de fraaie review van Dardan deze maar weer eens gedraaid vanavond. Ik bleek ook nog niet te hebben gestemd, dus dat kwam mooi uit.
Unieke plaat in het oeuvre van Mingus, soms wat stroef maar geen enkele noot is oppervlakkig. Het beste te genieten over de koptelefoon, in een donkere ruimte of met de oogjes dicht.