Edwin Starr leek het ooit helemaal te maken als soulzanger. Met de gigantische hit War op zak, en met een platencontract bij het beroemde Motown label leek succes verzekerd. Helaas bleef met uitzondering van de de grote anti-Vietnam hit, verdere soortgelijke, of grotere successen uit. Tegen de tijd dat Free to be myself verscheen was Edwin Starr dan ook helemaal niet meer zo hot als gedacht. Een jaar eerder stond hij nog onder contract bij Motown, maar het label verloor al haar interesse en zette Starr zonder pardon op straat. Gelukkig voor hem, had het onafhankelijke label Granite nog een plaatsje over en bood Starr een nieuw onderdak aan. Met de komst van dit album wordt duidelijk dat Starr nog lang niet over zijn hoogtijdagen heen is. Integendeel, dit is misschien wel Starr op zijn best.
Het album opent met het swingendste nummer op deze plaat, het ritmische Stay with me. Oké, we zijn opgewarmd en klaar voor het echte werk. Abyssinia Jones is ongetwijfeld één van de diepste en hardste funknummers ooit. Een onbekend pareltje dat ongekend lekker en buitengewoon catchy is en bovendien dagenlang in je hoofd blijft rondspoken… “She was only fifteen years old and the devil had her soul /Any man she saw (and) she wanted, she could own”. Te chill nummer gewoon! Maar het album is nog niet afgelopen. Zo volgen nog een aantal funky knallers zoals bijvoorbeeld Toys waarin Edwin uitlegt dat hij helemaal geen dure auto of andere chique troep wil, maar enkel een meid, en nee – echt kieskeurig is hij niet: ”Even if they’re fat, I could deal with that!”. We funken gewoon door met Drunken Annie om vervolgens aan te belanden bij het zomerse Rainbow waarbij achtergrondvocalisten Mary Stapleton, Phyllis Stapleton en Narvelan Hunt (ofwel Splendour) genoeg ruimte krijgen om hun eigen kwaliteiten te laten horen. Met Another song for you krijgen we een tamelijk modern nummer voorgeschoteld, nog steeds erg funky, maar valt qua sfeer een beetje buiten de rest van het album. Maar wacht, er is meer. Neem bijvoorbeeld het meest ingetogen nummer Best of my past, wederom met het goede achtergrondkoortje. Dit nummer is een welkome afwisseling tussen de rest, want het creëert even wat rust tussen alle funky tracks, daarnaast lijkt dit nummer te bezitten over de mooiste songtekst. Tot slot nog een aantal funknummer zoals we eerder hoorden, maar daarom zeker niet minder goed, in de vorm van Beginning en Pain. Vooral die laatstgenoemde is ook een absolute killer en heeft een retestrakke instrumentatie! Het album eindigt met het freestyle Party, en tja, wat was het een feestje om naar dit album te luisteren. Een perfect soul en funk album dat op geen enkel moment inzakt. Van begin tot eind constante kwaliteit.
Daarmee is Free to be myself een verborgen pareltje in het soul en funk genre. Op dit album wordt duidelijk dat Edwin Starr zeker een gevestigde naam had moeten zijn en niet alleen bekend van “dat ene hitje”. Helaas zijn er altijd van die albums waarvan we van mening zijn dat ze niet de erkenning krijgen die ze verdienen, en dit is naar mijn mening zo’n album.