Mats Gustafsson, Paal Nilssen-Love & Mesele Asmamaw - Baro 101 (2012)

Dit ziet eruit als een heel fascinerende samenwerking. Ik moet eerlijk zeggen dat ik Mesele Asmamaw niet ken, maar hopelijk is dit een cultuurclash die op een positieve manier verrast. Er wordt al gezegd van wel.

Die review bracht mij inderdaad ook op het spoor. Buitengewoon interessant. Gustafsson en Nilssen-Love vind ik beide fantastisch en ik heb een zwak voor 'wereld muziek' (Ethiopië heeft met o.a. Mulatu Astatke en Getatchew Mekuria bovendien reeds een prachtige muziek/jazztraditie), dus mij resteerde niets dan het album ook maar gelijk te bestellen. Ik hoop dat hij na het weekend snel binnen is.

Fantastisch hoor! Echt een heerlijke luisterervaring, keer op keer. Vrije improv van de bovenste plank, met Gustafsson en Nilssen-Love op de top van hun doen, maar met Masmamaw als shining star van het album. Met de krar was ik voorheen nog niet heel bewust bekend. Het is een ontzettend veelzijdig instrument die kan klinken als een gonzende bas, een krakerige viool en dan weer als een electrische gitaar met een wah-wah pedaal. Zeer bijzonder en Masmamaw haalt eruit wat erin zit. Althans, zo klinkt het mij in elk geval in de oren, als ongeoefend krar-luisteraar.
De plaat kent een verrassend warm geluid voor een free jazz plaat; niet koeltjes en schril, zoals je ze vaak hoort. Dit komt mede door de krar, maar ook, zeker niet in de laatste plaats, door het subtiele doch bezielende spel van Gustafsson en Nilssen-Love. De plaat schommelt heen en weer tussen fijne, ingetogen stukken en ongeremde free jazz errupties. Met het wereldse element van Asmamaw (halverwege de tweede track zingt hij ook nog even wat mee) laten ze hier echt een geweldig, nieuw geluid horen.

Maar beter dan in de review op The Liminal kan ik het eigenlijk toch niet verwoorden. Maar dubbel maar moet je ook eigenlijk gewoon zelf de plaat gaan ervaren!

Na toch zeker al zo'n twintig luisterbeurten ben ik 'm nog lang niet zat en ik zet 'm ook regelmatig een aantal keer achter elkaar op. Veertig minuten voor een album als dit is helemaal niets teveel. Voor nu krijgt hij van mij 4,5 sterren, maar ik sluit niet uit dat deze het op termijn tot de vijf kan gaan schoppen. (En al is het nog vroeg, voor het eindejaarslijstje heb ik hieraan al zeker een goeie kanshebber!)

Dat zingen in de tweede track is erg tof! De rest ook overigens.

Verder sluit ik me maar aan bij de woorden die Yann heeft neergeworpen, en zwijg.

Ik heb 'm ook beluisterd! Op 'One Bird Two Bird' vond ik Gustafsson werkelijk weer-ga-loos, dus werd het tijd om me aan meer werk met hem te gaan wagen. En toen bleek dat er net een nieuwe plaat uit was. En ik was ook wel nieuwsgierig, na die bespreking van Yann hierboven. Het valt goed mee!

En inderdaad, Masimo, dat zingen in de tweede track is leuk!

Oké, oké...hij is besteld, verdorie! Ik had nog kunnen wachten, maar mijn nieuwsgierigheid overwon. Mede dankzij jullie.

Sterke plaat. Ze zijn in Ethiopie terechtgekomen naar aanleiding van de vele omzwervingen van The Ex daar, waar ze ook enig contact mee hebben. Waar The Ex ook regelmatig speelt met Ethiopische musici, en dit al zeer sterk materiaal heeft opgeleverd, lukt het ook Gustafsson en Nilssen-Love. Het samenwerken met musici uit andere culturen geeft toch vaak een stukje extra bijzonderheid. Zo was ook deze plaat al een groot succes.

Verder sluit ik me ook aan bij wat Yann er al over heeft gezegd. Ik was ook onbekend met de krar en het verbaast me wat voor geluiden hij eruit weet te persen. Ga hier nog veel plezier aan beleven!

Whoa.

Een tweede plaat met Mats uit 2012 die me volledig overtuigen kan. Ditmaal bijgestaan door Paal Nilssen-Love, en tezamen staan die twee dan weer Mesele Asmamaw bij. Wat mij betreft steelt hij de show op het album, met niet alleen een hoogtepunt op het moment dat de bijzonder charmante zang inknalt, maar vooral door die krar van 'm. Dat ding klinkt zo vreemd en geflipt, dat 't perfect bij dit soort muziek past. Soms klinken de meest vreemde klanken, soms klinkend als een roestig hek (jawel!), maar bovenal is het die perfecte toevoeging die 'dat beetje extra's' aan zo'n plaat kan geven. Bovendien 'werkt' dit trio ook daadwerkelijk: ze vullen elkaar echt heel goed aan.

Natuurlijk doen Mats en Paal Nilssen-Love ook uitstekend hun werk: Gustafsson met weer wat meer gegorgel en gepiep en geknars (weer een andere sound dan die plaat met Fire!) en Paal Nilssen-Love met die nerveuze (positief), geflipte percussie. En dan met zulke muzikanten, flikt die Mesele het alsnog om de show te stelen. Wat 'n baas!

Heerlijk vrij gefreak van Gustafsson, Nilssen-Love en vooral Asmamaw, met dat krankzinnige instrument van 'm. Ik heb 'ns wat afbeeldingen van die krar opgezocht, en het ziet er echt geweldig getikt uit. Maar het geluid dat Asmamaw er uit weet te halen, is zo divers, en tast de artistieke grenzen af, het geeft zoveel bijkomstige mogelijkheden, dit kan niet anders dan een dikke surplus zijn voor het album 'Baro 101', en dat is het ook. Zoals u hierboven kan lezen, ik ben lang niet de enige die er zo over denkt.

Maar laten we ook de verdienste van Gustafsson en Nilssen-Love niet onderschatten; beide heren zijn rasmuzikanten, of, beter gezegd, rasartiesten, die hun sporen in de freejazz al lang verdiend hebben. Gustafsson ken ik van 'One Bird Two Bird', een plaat die hij maakte met Masami Akita en Jim O'Rourke, en die, net als deze, bestond uit twee tracks, goed voor zo'n 41 minuten luistergenot. Die plaat zou ik trouwens nog 'ns moeten luisteren, en misschien wel opwaarderen, want ik ben dit soort experimentele muziek steeds beter gaan waarderen.

Maar om het nog over 'Baro 101' te hebben, want ik zit weer te lullen dat het niet mooi meer is; het is een plaat met verrassend veel suspens en intensiteit. Al hoeft dat bij nader inzien zeker niet te verrassen. Gustafsson staat bekend om zijn intense speelstijl, en Nilssen-Love gaat bij momenten helemaal los in zijn percussionele bezigheden. Maar die krar van Asmamaw, ik had verwacht dat dit instrument rustig zou klinken, en een louterende uitwerking zou hebben, maar neen, het stuitert alle kanten op. Al zijn er ook rustpunten (zoals in track 2, die ik verkies boven de opener, waarin Asmamaw zijn krar laat klinken als een elektrische gitaar met wah-wahpedaal, maar dat is ook al eerder gezegd).

De zang die Asmamaw laat horen, leunt wel aan bij traditionele Afrikaanse gezangen (meneer is Ethiopiër, land van lange-afstandslopers, maar ook van het nationale trauma dat men opliep na de overrompeling door het fascistische Italië in de jaren '30, en zoiets laat zijn sporen na), en heeft een zekere charme; je wordt erdoor naar de stem van Asmamaw, die voor de gelegenheid als magneet fungeert, toegetrokken.

Heerlijke geflipte plaat dus, maar wel een zeer moeilijke om te doorgronden en te beoordelen, naar mijn mening, en daarom dus op de valreep nog een plaatsje in mijn eindejaars top 10.

4,5 sterren

Mag ik u dan ook deze aanraden:
Yagi Michiyo/Ingebrigt Håker Flaten/Paal Nilssen-Love - Live at SuperDeLuxe (2006)

Hier alleen bassist en drummer (Haker-Flaten en Nilssen-Love) maar met een koto-speelster erbij, de koto is een Japanse soort liggende harp, waar (zo blijkt) ook heel wat extreme geluiden uit te krijgen zijn (en af en toe ook herkenbare).

Wat betreft deze plaat vind ik em sterk, maar toch heeft ie niet de flow die het nodig heeft om echt een van mijn platen van het jaar te worden. Bij vlagen verslapt ie in mijn ogen wel een beetje, fijne plaat, maar meneer Gustafsson heeft platen gemaakt dit jaar die er voor mij bovenuit steken (Fire! w. Oren Ambarchi, solo, The Cherry Thing)