Sparks - Balls (2000)

Onweerstaanbaar !

Check!

Deze is heel goed!

Van artrock naar dancepop. Dat is kortweg de verandering die Sparks vanaf 1979 doormaakte. Niet geleidelijk, maar met sprongen heen en terug. Als Balls in 2000 verschijnt is dit echter al het achtste dancegerichte album op een rij, al stonden op voorganger Plagiarism enkele klassiek-beïnvloede bewerkingen van eigen nummers.

Er bekruipt mij een vervelend gevoel: Sparks is toch méér dan (weliswaar intelligente) dance? Ze zijn toch vooral een groep van eigenzinnige pop? Deze laatste categorie is gelukkig steeds op die albums terug te vinden, zij het soms zeer verstopt. Dat dance-effect werd nog eens versterkt doordat Sparks niet meer werkte met een begeleidingsgroep maar met digitale geluiden.
Op Balls klinkt in de dance een enkele invloed van big beat, zoals sinds het jaar ervoor de nieuwe trend was met namen als The Chemical Brothers en The Prodigy: bombastische digitale drumslagen die door Sparks naadloos worden ingepast.
We horen ze op Bullet Train en bonustrack Calm before the Opera, dat ik dadelijk nogmaals zal aanhalen. Eveneens kom ik het prachtige en ingetogen Scherazade tegen; het heeft een hiphopbeat. Ook rustig is It’s a Knockoff, uit de film ‘Knock Off’ (1998) met Jean-Claude van Damme en regisseur Tsui Hark, over wie Sparks op Gratuitous Sax & Senseless Violins (1994) een liedje maakte. Het type actiefilm dat ik oversla, maar dit is geen MovieMeter.
Op Irreplaceable moet ik net als op vorige albums van Sparks denken aan Pet Shop Boys en in, daarissieweer, Calm before the Opera zingt Russell Mael acapella met andere Russel Maels. Of zou broer Ron ook bij een microfoon hebben gestaan?
Aeroflot is dankzij de gesproken delen van ene Aksinja Berger even aardig. In het intro klinkt eveneens een scheurend gitaartje én big beat, maar het refrein is dan wel erg flauw en verveelt spoedig. De eerder genoemde liedjes hoor ik echter graag.

En toch overvalt mij, nu ik de discografie van Sparks doorreis, een zekere matheid: ik mis de zijde met rock, gitaren, gekte en bizarre zanglijnen. Maar er is hoop, leert Wikipedia mij: het album flopte genadeloos, wellicht niet alleen omdat fans klaar waren met hun dancegerichte pop, maar ook omdat een gekke hoes ontbrak. Die bal is wel sáái; zelfs als je de hoes in diverse kleuren uitbrengt… De tegenvallende verkopen deden de gebroeders Mael besluiten bij de opvolger het roer om te gooien. Desondanks een dikke 7 voor Balls.

Sparks - Balls, het eerste album van de Meal Brothers in de nieuwe eeuw.

Het album opent met de stevige dancetrack en tevens het titelnummer Balls, ik moest er aan wennen, omdat het zich veel herhaalt, maar ging het later wel meer waarderen.

Track twee, More Than A Sex Machine, begint echt Mega vet met een orkestraal intro dat bij mij herinneringen oproept aan La Dolce Vita van peter Gabriel, dit is het soort Euro- dance muziek waar de broers ook op het fenomenale album Gratuitous Sax & Senseless Violins al in grossierde. Dit nummer had daar feilloos tussen gepast. Persoonlijk vind ik het meer swingen dan Balls.
Scheherazade begint subtiel met een synthesizer tapijt waar de drums overheen komen golven, toch blijft het een ballad-achtige track met een typische hypnotiserende Sparks melodielijn, mooi!

Aeroflot is een stamper die ik weinig creatief vind, het dramt maar door, iets te veel van het goede.
The Calm Before the Storm daarentegen begint direct een stuk spannender, Sparks zoals ik ze graag hoor, na het gezongen intro komt er weer een Euro-deun om de hoek kijken, maar ik vind dat in dit geval niet storend, het paste echt in die tijdgeest. Blazers op een dance tapijt met flink wat trom geroffel in the back….de manier waarop Russell zingt is wel heel kenmerkend voor hem.

How to Get Your Ass Kicked is weer een heel vreemd nummer met een voor Sparks doen extreem rustig begin. Het kabbelt rustig voort, echt een middenmoter qua kwaliteit, niet meer, niet minder.
Daarna komt de Bullet Train het station binnenstormen, dwingend en stuwend, dit doet mij ook echt aan het songmateriaal denken uit die tijd met inderdaad een groep als The Prodigy als referentiekader, zelf vind ik het vermoeiend luisteren en na drie van dit soort nummers ben ik dan ook wel klaar.

It's a Knockoff, is more my cup of tea. De melodielijn is al typisch vintage Sparks. Mooi kalm eiland in deze woelige zee.
Irreplaceable, is ook fraai met een goede melodielijn, maar hier komen ook de drum’n bass invloeden de boel weer enigszins verstoren, past ergens totaal niet in dit nummer, echt een bizarre keuze. It's Educational , is eigenlijk van hetzelfde laken een pak, veel drum ’n bass wat we ook hier weer voorgeschoteld krijgen . Ik hoor hierbij veel van Bowie’ s Earthling-herinneringen op mijn trommelvlies, en laat dit nu mijn minst favoriete Bowie album zijn….

The Angels, weer een rustig nummer, echter wel overvol geproduceerd.
Dat is jammer want het is beslist niet nodig. In dit geval zou less more zijn.
De melodielijn op zichzelf biedt al meer dan genoeg mooie afwisseling.

In mijn herinnering stond dit album hoog in de Sparks discografie, maar na enkele luisterbeurten moet ik toch bekennen dat Balls het aflegt tegen voorganger Gratuitous Sax & Senseless Violins, (auto-recover album Plagiarism niet meegeteld) dat zit zeker wat geraffineerder in elkaar.

Na deze fase keren de broers terug naar de topkwaliteit van de midden jaren zeventig. Met meer classic-vintage Sparks originals, briljante teksten op ingenieuze melodiën en dito arrangementen. Een stijl die ze beter past dan het modische drum’n bass genre.

Maar de megalomane opening van More Than A Sex Machine bezorgt dit album tocheen volle ster meer. Daarmee uitkomend op een 4 ****

De jaren '90 zijn voorbijgevlogen voor Sparks. En de buit is bijzonder mager: één volwaardig album, en ééntje met herinterpretaties van hun oude werk. Voor een band die hiervoor (en hierna) zo productief was, is dat toch opmerkelijk. Er wordt online wat gespeculeerd over een platencontract waar de broers niet blij mee zouden zijn geweest, maar ik denk eerlijk gezegd toch ook dat de Maels gewoon véél te lang in het dance-wereldje zijn blijven rondhangen. Dat ze ondertussen eigenlijk op zoek waren naar iets meer dan steeds weer achter dat glipperige succes aan te hollen. Iets substantiëler. Om aan de wereld te bewijzen dat Sparks véél meer is dan dit. Meer dan een sex-machine.

Op het volgende album zou dat allemaal ontploffen, maar deze 'Balls' is de laatste stuiptrekking van het trendsurfende Sparks. Deze keer zijn de broers vooral gecharmeerd door 'The Prodigy'. Zo starten ze het album met de rebellerende lyric "We are instigation" (een duidelijk knipoog naar 'Firestarter'). Op 'Aeroflot' en 'It's Educational' halen ze het 'Fat of the Land' soundboard gretig boven en schuppen ze de blender naar hartenlust vol met de typische 'Prodigy' geluidjes. En daarnaast hebben veel van de beats op zn minst één voet staan in de toen zo populaire DnB.

Dat klinkt misschien als een plan dat gedoemd is om te mislukken. Dat Ron en Russell zullen overkomen als twee oude lullen die halsstarrig proberen mee te doen met wat de jeugd tof vindt. Maar eigenlijk weten ze die val heel netjes te omzeilen. De productie is in het algemeen niet zo hard als de invloeden zouden doen vermoeden, en er worden bijhoorlijk smaakvolle strijkers en blazers geïntroduceerd die de hele sound toch net een apart karakter geven. Een beetje minder "punk", en een beetje meer "netjes opgevoede jongens die kattenkwaad uithalen". 'More Than a Sex Machine' en 'The Calm Before the Storm' worden zo big band feestjes, 'Scheherazade' is dan weer mysterieus en intrigerend, en 'How to Get your Ass Kicked' en 'It's a Knockoff' krijgen een fijn cinematisch laagje dat nooit verraden wordt door een té grote uitstap. Het is niet dé meest spannende sound die Sparks al heeft neergezet, maar het is een behoorlijk geslaagde combinatie die het album toch een eigen smoel weet te geven.

Twee keer wordt de productie een beetje opgedreven. 'It's Educational' klinkt oprecht gewoon als "Sparks probeert The Prodigy te doen". Slagen ze daar in? Natuurlijk niet. Maar ze drijven het nét ver genoeg door dat het binnen de context van het album toch wel wat impact heeft. En op 'Irreplaceable' wordt een behoorlijk harde DnB beat gecombineerd met een pianogedreven melodie, zwevende strijkers en een refrein waar Russell de meest theatrale zanglijn van heel het album bovenhaalt. Het is een enorm stukje kitsch, smaakloos, hopeloos verouderd, overdramatisch, ... Allemaal waar, helemaal mee eens, maar toch vind ik het in al zijn excessen simpelweg een fantastisch stukje muziek.

Geweldig album, denk je dan? Helaas niet. Daarvoor zijn alle missers veel te irritant. De titels 'Balls', 'Aeroflot' en 'Bullet Train' worden stuk voor stuk zo'n zevenduizend keer herhaald in hun refreinen. En het is misschien wel interessant dat de broers hier al zoveel aan het spelen waren met herhaling, maar het resultaat is ronduit vervelend. En op een paar van de tragere nummers lijken de broers zo bang te zijn om teveel te doen, dat ze eigenlijk een beetje te weinig doen en het resultaat behoorlijk gezapig en saai is.

Dus vooral een heel inconsistent plaat vrees ik, maar het heeft op zich een interessante vibe en een handvol uitstekende nummers. En voor een album gemaakt door twee Amerikaanse 50-plussers die geïnspireerd werden door 'The Prodigy', moet je dat toch vooral zien als een overwinning. Want het had véél erger kunnen zijn.

+ 'More Than a Sex Machine', 'Scheherazade', 'Irreplaceable'
- 'Balls', 'Aeroflot,' 'Bullet Train', 'The Angels'

Nou Chimpz, je stukken lees ik graag en vaak herken ik er zeker wel aspecten in, maar nu sla je de plank naar mijn idee behoorlijk mis. De Prodigy mocht willen dat ze 1/100 van de klasse van Sparks hadden.

De Sparks hebben the Prodigy helemaal niet nodig! Ze hebben al zo'n enorme staat van dienst, al 30 jaar toen Balls uitkwam. Net als de ons veel te vroeg ontvallen master Bowie hebben de broers Meal inderdaad altijd de vingers aan de pols van de tijdsgeest en shoppen ze hier en daar wel eens wat, maar All Over krijgt ieder product van hun het onmiskenbare Sparks sausje mee. het zijn juist zij die regelmatig een trend hebben gestart, dus setters en geen volgers.:-)

Dat ze raad weten met tal van stijlen en genres hebben ze meer dan eens bewezen, maar dat ze binnen die experimenteer drift altijd trouw zijn gebleven aan hun eigen signature staat voor mij als een paal boven water.

De -veelvuldige- herhalingen in refreinen waar jij naar refereert doen ze al vanaf hun allereerste album, het is een van hun vaste kenmerken. Zeker in de hoogtijdagen (Kimono my House en Propaganda) werd het veel toegepast.

Ben het met je eens dat de negentiger jaren, hun magerste decennium hebben gevormd, maar ze waren ook met filmprojecten en andere zaken bezig.

ALs ik nu zie wat een mega oeuvre ze hebben neergezet in 50 jaar dan maak ik een diepe buiging!
Er zijn niet zo heel veel acts die zo'n hoge mate van kwaliteit in zo'n grote productie aan de dag hebben gelegd.

Het intro van More Than A Sex Machine, doet mij overigens eerder denken aan het intro van La Dolce Vita van Peter Gabriel's eerste solo album.

Ik hoop dat ze ons nog een tijd zullen verrassen met hun bijzondere releases...

Ik vind het toch maar een vreemde houding, dat idee dat gevestigde bands niet geïnspireerd zouden kunnen worden door moderne muziek. Ongeacht je mening over The Prodigy, kan je moeilijk ontkennen dat zij eind jaren '90 super invloedrijk waren, en dat er heel veel kenmerken van hun muziek in 'Balls' terug te horen zijn. Sparks gebruikt die op hun eigen manier, natuurlijk, maar de invloeden zijn overduidelijk.

Net als dat ze bijvoorbeeld op 'Gratuitous Sax' heel veel inspiratie hebben gehaald bij de Pet Shop Boys, terwijl die op hun beurt eerder alweer veel inspiratie hadden gehaald bij Sparks zelf. Of hun gebruik van de hele eurodance-scene op dat moment: die blije piano-gedreven beats hebben zij heus niet in een vacuüm ontwikkeld hoor. Zolang je die trends niet gewoon blind kopieert en je er je eigen ding mee doet, is dat toch niets om je voor te schamen? Dat is juist iets dat Sparks heel hun carrière goed hebben gedaan: meeliften op de trends, maar wel op hun eigen manier.

En ik vind die herhalingen toch niet echt vergelijkbaar. In tegendeel, in de Kimono/Propaganda dagen zat er juist heel veel variatie in hun muziek, Pak bijvoorbeeld 'Reinforcements' op 'Propaganda': daar zit ook wel wat herhaling in, maar daar wordt in die herhaling juist heel veel gespeeld met de instrumentering, en zelfs de zanglijnen veranderen. Dat is toch iets anders dan 30 keer dezelfde "We're flying Aeroflot" op dezelfde riff. Ik vermoed ook dat zo'n idee uit dezelfde kiem komt als uiteindelijk 'Lil' Beethoven' komt, en het past ook ergens wel in de house/techno insteek waar ook veel herhaling in zit. Ik vind het gewoon een beetje vlees noch vis hier, en dat werkt me een beetje op de zenuwen wanneer ik het luister.

AL die herhalingen in refreinen vind ik ook niet altijd fijn hoor, soms zelfs irritant. Maar het is aan de andere kant ook weer een van hun stijl aspecten.

Maar om op je vraag terug te komen: nee ik heb in alle oprechtheid nooit de link gelegd tussen de Prodigy. en Balls echt niet! Terwijl ik Sparks dus zelf al 50 jaar volg.
Ik heb ook echt nooit de link gelegd tussen de Pet Shop Boys -van wie ik ook hun hele discografie heb- en Sparks, of The Human League en Sparks.

Daardoor bekijk en beleef ik hun oeuvre waarschijnlijk anders dan jij, ik kocht hun werk (vanaf kimono my house op de dag van release (eerder werk - a Woofer.... en het eerste album- heb ik in '74 aangeschaft.
Ik vind Sparks echt een volstrekt eigen geluid hebben, waarin al vanaf het begin tal van stijlen (ook Vaudeville - en cabaret-achtige invloeden) zitten, vooral op Indiscreet.

Ook in hun werk met Giorgio Moroder (waarvan ik de eerste samenwerking veruit de beste vind, The Number 1 song in Heaven) wisten ze het materiaal helemaal 'Sparks' te maken.
Ron Meal is buitengewoon eigenzinnig en heeft op al hun werk zijn grote stempel gedrukt, dat vind ik met name in het werk dat ze deze eeuw gemaakt hebben heel zichtbaar. het album dat vorig jaar uit is gekomen is zo in-en-in Sparks, dat ze steeds dichter bij hun eigen kern komen.

In die zin vind ik de Meals dus ook volstrekt niet modisch, ze varen hun eigen koers, dat maakt ze ook zo uniek.

Mooi gesprek, mannen!

Meng ik me nog even in de discussie of Sparks zich op Balls liet inspireren door The Prodigy. Je zou het de gebroeders Mael natuurlijk kunnen vragen, via de (a)sociale media bijvoorbeeld.

Persoonlijk denk ik niet dat ze specifiek de mosterd bij die groep vandaan haalden. Dat is een soort cyberpunk op digitale basis. Wel herken ik de invloed van big beat, die ook tot The Prodigy doordrong.
Maar niet alleen zij: koploper in dit genre was Chemical Brothers, terwijl Fatboy Slim het qua commercieel succes nog beter deed. Of wat te denken van Propellerheads? Hun stijl ligt dichter bij Sparks dan hetgeen die andere namen maakten.

Ik herhaal daarom hetgeen ik op 10 mei vorig jaar noteerde: op deze Sparks klinkt de invloed van big beat. Het genre en de beats die daarbij hoorden. Niet één specifieke naam. Die big beats werden door de gebroeders Mael als ingrediënten toegevoegd om vervolgens een Sparksmaaltijd te serveren. Denk ik.