Spring Heel Jack - Amassed (2002)

Voorheen was ik alleen bekend met Disappeared wat een uiterst vernuftig stukje drum & bass is. Dit is echter compleet andere koek. Vooraanstaande free jazz muzikanten spelen (/improviseren) over van te voren opgenomen drones en 'found-sounds'. Minimaal 4* werk.

Er zit veel idee in, maar ik mis de energie die ik van jazz meestalkrijg(en dat terwijl Han Bennink meedoet). Ik luister normaal ook vooral Afro-Amerikaanse Free Jazz(niet echt te vergelijken dus). Op Maroc begint het eindelijk leuk te worden als Evan Parker op zijn kenmerkende manier begint te spelen. Obscured is mijn favoriete track. Misschien dat de live CD meer mijn ding is.

Echt een keuze van The Scientist (Jazz Album van de Week); elektronische effecten en dissonanten en jazzy sfeer. Voor het genre is deze verrassend smooth luisterbaar, bijna als achtergrondmuziek zo hier en daar. Het is aanzienlijk warmer dan de gemiddelde experimentele elektronica en het is feitelijk een mooie mix van de aangegeven genres. Misschien net iets te weinig jazz voor de liefhebber, maar toch een rijk album door grote variatie in de individuele bijdragen. Daardoor ook boeiend van tot het eind, en ik heb t ook feitelijk veel gedraaid de afgelopen tijd. Eindwaardering: net iets te weinig naar mijn hart om meteen te kopen, leuk om eens live te zien.

Grappig nummer is Duel. Ik heb het niet uitgezocht, maar kan het zijn dat daar stukken in zijn gebruikt van Ennio Morricone´s score van Het Gebeurde in het Westen? (met name slagwerk/pauken) Het zit net iets te ver naar de achtergrond om het goed te horen, maar met name de klankkleur komt zo goed overeen..

Het is dankzij The Scientist en zijn jazz-album van de week dat ik de band ‘Spring Heel Jack’ weer oprakel. Het moet ergens na mijn ontdekking van Miles’ elektrische exprimenten (‘In a Silent Way' en wat daarop volgde) geweest zijn dat deze band op de proppen kwam en vervolgens weer werd opgeborgen wegens "te moeilijk". En inderdaad, de kolkende onderste laag van deze muziek, waarop de solist (wie ook) telkens vrijelijk beweegt, doet een beetje denken aan hoe Joe Zawinul en Chick Corea er op ‘Bitches Brew’ een mysterieus (onbegrijpelijk) zootje van maakten…

Wat krijg je als verre nazaten van de psychedelisce jazz aan het jammen slaan? Inderdaad, een knotsgekke sound en een onnavolgbare plaat die bol staat van de ideeën, maar waarbij het nergens duidelijk wordt waar je nu precies heen wordt gebracht. Dat is ook net het spannende aan de muziek: logische paden en zuivere jazz-“oplossingen” worden vermeden. Juist het balanceren op de rand tussen verscheidene genres geeft de muziek de vrijheid die ze wil hebben. Dat de solisten, de meesten met een duidelijke achtergrond in de jazz tout court (Han Bennink bijvoorbeeld, al heb ik hem al beter gehoord dan hier), hun improvisaties hier nog suggestiever kunnen maken dan anders, illustreert de vruchtbare muzikale input van wat het duo "componeert".

Alleen, en u hoort mij al komen, schuilt daarin ook de grote moeilijkheid voor de luisteraar. Zich een uur lang “over geven” aan de muziek en aan de verbeeldingskracht van ‘Spring Heel Jack’ is niet eenvoudg, juist omdat het geluid constant wijzigt in iets anders, iets nieuws dat opnieuw kan prikkelen. Zelfs de nummers zelf vallen op die manier uiteen in aparte stilistische segmenten met een eigen sound en een eigen ideeënwereld. Boeiend, dat zeker, maar ook lastig voor ongeoefende oren..

De kracht van ‘Amassed’ is dat er toch lijn zit in het album, dat er toch iets wordt ontwikkeld over de nummers heen. Het tweede deel van de plaat bevat namelijk een opmerkelijke climax en vormt (wat mij betreft) het meest toegankelijke deel…al zal er nog veel geluisterd moeten worden om te achterhalen wat “hét verhaal” nu eigenlijk precies is.