Cluster & Eno - Cluster & Eno (1977)

Erg mooi album van Cluster & Eno met de productie van Conrad 'Conny' Plank .

Aan de buitenkant maakt dit album een prima indruk. Plaats een microfoon in de buitenlucht en laat hem de atmosferen die in de natuur zijn te vinden opnemen. En dan de heren zelf, die staan bekend als klank kunstenaars. Brian Eno vooral als producer en de heren Hans-Joachim Roedelius en Dieter Moebius bekend van rustgevende muziek met inhoud.

En dan treffen de heren elkaar en blijkt het muzikaal ook te klikken wat op dit album met de eenvoudige titel Cluster & Eno is te horen. De eerste tonen van Ho Renomo zijn erg prettig rustig piano spel die al snel een beeld oproepen van een mooi dag in de natuur. Het doet een tikje oosters aan of ieder moment een farao uit zijn schulp kan kruipen. Schöne Hände begint met geluiden die me aan vliegen doen denken die nog wat na zoemen. Niet vervelend en als het een filmpje zou zijn prettig om na te kijken. Of ik een stap neem in kosmische kerk begint Steinsame. Het klinkt erg statig of er een ernstig mis aan de gang is. Daarnaast is ook een gevoelig bespeelde elektrisch gitaar te horen, die me wat kippevel bezorgt.

Für Luise begint met fraai piano spel en doet kwam naam denken een bekende klassieke compositie. Verder straalt het vooral rust uit. Het doet me wat denken aan iets in alle rust in de natuur observeren. Mit Simaen trekt die sfeer mooi door. Subtiel spel op de piano met hier en daar een belletje. Het zou een goed muziekje kunnen zijn als de radiozender in alle vroegte met de uizending begint. Selange klinkt voor mij als een stuk muziek voor bij een historische dans. In gedachte zie ik mensen in passende kledij een statig dans ten beste geven.

Met geluid wat me aan glas doet denken begint Die Bunge. Gaande het stuk doet het mij aan muziek voorbij een sprookje denken. In gedachte zie ik een figuur lopen in een wonderlijke wereld die zich vervolgens verbaasd wat er te zien is. Ondanks een tikje dreiging loopt hij vrolijk door. Of mens even bezig is met het stemmen van de instrumenten begint One. Hierna waan ik me in een woestijn waar de wind vreemd aan het zeuren is. Even lijkt er een stoet voorbij te komen bestaande uit kamelen, waarna klanken uit het Verre Oosten zijn te horen. Erg fraai en voor nu een soort vakantie in de huiskamer.

Wermut begint een tikje weemoedig het doet me denken aan het trieste eind van een film. Voor mijn gevoel nemen twee geliefden afscheid van elkaar. Wel een beetje vreemd, omdat wermut een alcoholisch drankje is. Laat ik het dan maar een afscheidsborrel noemen, waarmee dit album abrupt stopt. Erg jammer, want de heren hadden gerust nog een half uurtje door mogen gaan met muziek maken, want deze was erg onderhoudend van aard.

Ondergewaardeerde plaat. Mysterieuze, elektronische schetsen, die eigenlijk heel constant spannend zijn. Met name One en Ho Renomo zijn meesterlijk. Een van de betere albums van Eno. Ik twijfel tussen 4 en 4.5*

Een samenwerking tussen de vooruitstrevende Electro groep Cluster en de tijdloze virtuoos Brian Eno, dat zou op papier toch alleen maar vuurwerk kunnen worden? Dankzij Super Tip-Topper Topic de kans gegrepen om dit te mogen luisteren.

Om het album in het juiste timeframe te plaatsen, een samenvatting van de stand van zaken tijdens de opnames van dit album. Cluster & Eno stamt uit ’77. Cluster had net zijn 2 meest bejubelde albums uitgebracht, Zuckerzeit (’74) en Sowiesoso (’76). De electronische Duitse act was misschien een vreemde eend in de bijt tussen zijn krautrock tijd-slash-landgenoten, maar had al een aardig handje fans voor zich weten te winnen.
Aan de andere kant van de Noordzee had Brian Eno ondertussen het Art Rock meesterwerk Another Green World (’75) uitgebracht. In de 2 jaren oplopend naar Cluster & Eno was de Brit aan het experimenteren geslagen met het ambient genre, onder andere in een samenwerking met Robert Fripp. De geluidsgolven van zijn befaamde album Music For Airport zou echter pas vanaf ’78 de grootse vertrekhallen van luchthavens vullen. We dealen hier dus met een Cluster op de top van hun kunnen en een Eno die zijn ambient soundscapes aan het vormgeven is.

De openingsnummers zijn werkelijk waar genieten. De betoverende piano tonen als basis, terwijl scherpe gitaarklanken het nummer een extra dimensie geven, zorgen ervoor dat Ho Renomo zich gevestigd heeft als mijn favoriete Cluster/Eno nummer. De space ambient klanken van Schöne Hande en Wehrmut doen het ook erg goed bij mij. Ik kan mijzelf bijna in zijn geheel verliezen in deze nummers. Ze lijken redelijk simpel qua compositie, maar meerdere luisterbeurten onthullen toch de gelaagde complexiteit van de nummers.

Cluster & Eno voelt als een zeer gebalanceerd project, met sprankelende ideeën en afwisselend gebruik van meerdere traditionele instrumentatie en synthesizers. De heren weten overduidelijk waar ze mee bezig zijn, maar een spetterende chemie is ook niet echt overtuigend merkbaar. Sterker nog, bij een klein deel van de nummers bekruipt mij het idee dat danwel Cluster, danwel Eno zich schikt aan de ander. Vooral het duo van Cluster speelt letterlijk een toontje lager, het voorgaande werk is toch wat uitgesprokener en melodieuzer. Eno hanteert in eigen werk vaak ook duidelijke instrumentale en compositionele visies. De boventoon van Cluster & Eno lijkt echter te ontstaan uit een vanzelfsprekende rust, maar voelt tegelijk ook wat stuurloos. Vooral het tweede deel van het album leidt aan deze stuurloosheid en kent wat minder (geslaagde) uitspattingen. Eigenlijk zou ik mij over moeten geven aan de muzikale toonwolken en rustig mee deinzen, maar het ontbreken van een onweersbuitje danwel een schitterende regenboog speelt mij toch partte.

Overall een geslaagd album met een paar ware pareltjes, maar tegelijk wat inconsistent en stuurloos en een mindere tweede helft. Als ze de kwaliteit van die eerste twee nummers hadden door kunnen trekken, was dit echt een potentieel meesterwerkje geweest.

geweldig mooi meanderende muziek