Ornette Coleman - Change of the Century (1960)

Toen ik deze lp voor het eerst hoorde in 1963 trof ie me 'right smack between the eyes', om met Ry Cooder te spreken. De snerpende saxen, het ontbreken van piano, de vreemde ritmewisselingen, de ongebruikelijke harmoniën (hier en daar tegen het a-tonale aan), de totaalweigering van metrum (voor mijn onervaren oor) - wow! Dit ging het square begrip Mooi verre te buiten. Hoewel allang vertrouwd met cool jazz en bop - voorwaar niet gering voor een existentialistisch meisje uit een socialistisch arbeidersmilieu met veel Bach en Beethoven - bracht deze plaat een omwenteling in mijn hoorvermogen te weeg en werd mijn spectrum in een klap verdubbeld. Het was mijn persoonlijke change of the century.

"Socialistisch arbeidersmilieu met veel Bach en Beethoven"? Bestaat dat in NL? Hoe dan ook:

Heb deze lp voor een tientje uit de platenbakken gevist vanmiddag. Kon dit meesterwerk voor dat geld echt niet laten liggen maar toch hield ik hield mijn hart vast, want een Europese heruitgave (Spiral, 2019).

Staat nu echter te draaien en klinkt als een klok eigenlijk. Wellicht vergissen mijn minder audiofiele oren zich, maar het lijkt me in ieder geval geen op vinyl geperst cd'tje. Iemand anders ervaringen met dit label (Soledad? Tony?)

Aan de A-kant is een bonustrack genaamd 'Music Always' toegevoegd, waar verder weinig mis mee is, maar dat is natuurlijk wel een beetje irritant. Verder lijkt me dit wel echt een koopje.

Spiral Records is van WaxTime, dat Spaanse label. Ik denk niet dat ze toegang hebben tot de masters. Zal vermoedelijk toch van cd op lp gezet zijn. Een miskoop is het niet als ik de prijzen op Discogs zie. Maar ook geen koopje.

Ja Spiral is inderdaad een Public Domain label. Heb zelf Nat Adderley’s Work Song op dat label en die klinkt echt kut. Maar er zit soms ongetwijfeld ook een mazzeltje tussen. Al die labels liggen bij mijn platenboer voor een tientje per stuk maar ik koop die bende niet meer. Maar dat moet natuurlijk iedereen zelf weten.

Thanks heren. Ja ik vind deze toch bijzonder goed klinken (in vergelijking met andere heruitgaves waar ik mijn vingers ook weleens aan gebrand heb), maar zoals gezegd heb ik ook de indruk dat ik minder audiofiel ben aangelegd dan anderen.
Kan misschien ook liggen aan het sowieso wat 'schelle' geluid van Colemans bands in deze periode, waardoor het mij minder opvalt dat het geluid niet zo dynamisch is als je op een lp mag verwachten? Maar dan ga ik wel erg speculeren.

Ben wel benieuwd of het nou aan mij ligt. Zou graag live jullie mening horen, wellicht ooit op een Mume jazzmeeting of zo

Ikzelf ken Spiral niet, maar ook ik ben erg terughoudend met al die reissue labels, ons eigen Music-on-Vinyl is er ook zo een. Inderdaad wat Kronos zegt, dit soort labels hebben vrijwel zeker geen toegang tot de mastertapes. Zo heb ik enkele Pure Pleasure reissue releases van Strata East albums. PP claimt wel de analoge masters gebruikt te hebben, wat de prijs zou rechtvaardigen, maar wat ik zeer betwijfel. Ik heb eens wat van die albums bij een vriend op een superdeluxe high-end set geluisterd en dan hoor je dat de dynamiek niet helemaal klopt, het klinkt goed, maar nooit spetterend zoals het zou moeten zijn op zo'n set. Ze klinken op mijn net niet zo geweldige high-end set echter prima deluxe en daar gaat het uiteindelijk om Sandokan-veld. Gefeliciteerd dus met een goed gelukte reissue. Voor €10 had ik 'm ook niet laten liggen. Maar ik zou argwanend blijven bij evt. vervolgaankopen.

Ik ben ook niet echt audiofiel hoor. Zeker niet als ik mezelf vergelijk met anderen op andere fora. In het algemeen ben ik vrij snel tevreden.

Strak plan! Tony heb ik al een aantal keer in levende lijve mogen ontmoeten. Zal een kleine meeting zijn gezien het geringe aantal liefhebbers

Ik geloof Pure Pleasure wel... volgens mij kun je zo’n claim niet zomaar maken zonder dat dit juridische consequenties heeft. Anders zouden anderen dat doen. Wat het met Strata East is, is dat de originele tapes niet zo best zijn. Ik heb ook reissues op Bellaphon gehad (dat is sowieso hartstikke legaal) maar die klonken veel slechter dan het vinyl van Pure Pleasure.

Zelfs mijn Japanse cd remaster van PVine klinkt niet erg mooi.

[snobmodus=aan] Tja, dan komen Soledad en ik naar Eindhoven om jouw set te testen, of jullie komen naar Rheden om te luisteren hoe het ook kan klinken als je bovengemiddeld in hardware hebt geïnvesteerd. [/snobmodus]

Snobisme
Binnenkort in een passender topic maar eens een datum prikken dan

madmadders (her)ontdekkingsreis door de sixties en seventies #9: Ornette Coleman – Change of the Century

Jazzmuzikant Ornette Coleman leed totaal niet aan grootheidswanen, hoor. Hij gaf zijn albums alleen maar titels mee als The Shape of Jazz to Come, Something Else!!!! en dit Change of the Century. Ok, toegegeven, het was wel terecht dat hij zo vol van zijn eigen muziek was. Hij wordt toch wel gezien als de grondlegger van free jazz (het subgenre is ook vernoemd naar een ander Coleman-album, dat voor later op de bespreeklijst staat). In free jazz wordt afgeweken van lekker in het oor liggende composities en worden veel jazz-conventies overboord gegooid. Klassieke tempo's, structuren en harmonieën zijn niet meer en de weg wordt vrij gemaakt voor een meer avontuurlijke soort jazz die bij vlagen (of constant) atonaal is en dissonant klinkt.

Change of the Century bestaat uit zeven composities die allemaal van Coleman zelf zijn. We horen Coleman op altsaxofoon, Don Cherry op pocket trompet, Charlie Haden op bas en Billy Higgins op drums. Het werd opgenomen begin oktober in 1959 en kwam uit bij Atlantic Records. Sommige nummers zou je kunnen kwalificeren als free jazz, maar er zijn ook composities bij die ik eerder zou scharen onder de hard bop.

Nu vind ik The Shape of Jazz to Come uit 1959 echt een meesterwerk dat me meteen al tijdens de eerste luisterbeurt bij de lurven greep. Het is dan ook wel erg moeilijk om die ervaring te evenaren of zelfs te overtreffen. Dat lukt dit album ook niet. Ik vind de meeste composities wat te netjes en niet avontuurlijk genoeg klinken. Ik dwaal regelmatig af met mijn gedachten, hoor niet de urgentie die ik op de voorganger wel constant hoorde. Er zijn weinig stukken op dit album die echt de volle aandacht opeisen.

Maar toch zijn er wel enkele nummers waar ik van onder de indruk ben. Op 'Free' hoor ik bijvoorbeeld wel zo'n schurende compositie die de luisteraar uitdaagt om te begrijpen wat die nou eigenlijk hoort. Ook het titelnummer is toch wel redelijk verrukkelijk en doet je in bewondering afvragen hoe Coleman al die noten uit zijn saxofoon perst. En toch, maar dat komt misschien ook omdat dit album sowieso een wat minder fijne flow heeft dan dat andere album, ook deze nummers missen net de energie die ik wel tot in het merg van mijn botten voel op The Shape of Jazz to Come.

We krijgen af en toe een glimp van waar Coleman toe in staat is, maar ik moet toch wel toegeven dat dit een kleine tegenvaller is na de voorganger, die ik de afgelopen week ook weer erg vaak heb geluisterd en die nog net zo messcherp klinkt als jaren geleden. Change of the Century is een prima album, maar klinkt gewoon niet zo vrij, spannend en enerverend als dat ene meesterwerk.

Begrijp me niet verkeerd, ik vind dit niet per se een minder album omdat het me niet ingewikkeld genoeg is. Zo'n snob ben ik nog net niet. Het is vooral dat Coleman niet in staat is om zijn ideeën en zijn energie in voldoende mate op mij over te brengen. Free jazz, hard bop, modal jazz, etc, je kunt het allemaal enorm voelen, maar dit album voel ik toch ietsje minder dan andere en Colemans spel voel ik hier minder dan dat van sommige tijdgenoten. Een fijn album om te ontdekken en te vergelijken met zijn andere werk, maar niet eentje waar ik nog erg vaak naar zal teruggrijpen.

Next stop: John Lee Hooker – Travelin'

Ornette Coleman - Change of the Century