Vangelis - El Greco (1998)

Poeh!!! Dit is best pittige kost. Qua bombastiek overstijgt Vangelis zich zelfs een beetje op dit album wat opgedragen is aan de Griekse schilder Domenikos Theotokopoulos, beter bekend als El Greco (Spaans voor "De Griek"). El Greco was een kunstschilder die voornamelijk in Spanje werkte (vandaar waarschijnlijk zijn Spaanse bijnaam).
Vangelis is blijkbaar nogal geïnspireerd geweest door deze schilder, aangezien hij maar liefst 3!! albums heeft gemaakt rond deze man, teweten een unieke gelimiteerde boxset (in 1995 uitgebracht), dit album dus die dezelfde muziek bevat als de eerste release, echter met nog wat extra bijgevoegd materiaal en een gelijknamige soundtrack naar een film over het leven van El Greco, uitgebracht in 2007.

De muziek is, zoals Vangelis al eerder bewees met Heaven and Hell en Mask, behoorlijk symphonisch en orkestraal, alleen dan met minimale koor-begeleiding en wat minder heftig. Voeg daarbij wel de medewerking van de Spaanse soprano Montserrat Caballe en de tenor Konstantinos Paliatsaras, en het bombastische feest is compleet.

Vangelis neemt de tijd om dit werkstuk op te bouwen met "Movement I", een zwaar, donker en zelfs een beetje onheilspellend, maar tegelijkertijd zeer groots klinkend stuk muziek. Ergens in de diepte van de donkere lagen die dit nummer kenmerkt, vallen kerkklokken en andere belklanken te horen. Tevens valt er al iets van een koor te horen, tijdens de meer opwellende momenten, tijdens dit 10 minuten durende intro.

"Movement II" heeft veel weg van de meer ingetogen momenten die te horen zijn op 1492 Conquest of Paradise. Het is een mooi, rustig stuk waar ook duidelijk de roots van Vangelis boven komt drijven, vanwege de traditionele Griekse en Byzantijnse invloeden die erin verstopt zitten.

"Movement III" is een klassiek georiënteerd stuk wat door harp-klanken wordt gedomineerd en doet me in de verte wel een beetje denken aan "The Oracle of Apollo", afkomstig van het Direct-album.

Op "Movement IV" mag Montserrat in al haar volle glorie schitteren. Een prachtig stuk muziek die mij flink weet te beroeren. Eén van de hoogtepunten van dit album.

"Movement V" is één van de toegankelijkste nummers. Een mooi piano-thema kabbelt van laag naar hoog en de o zo herkenbare begeleidende synths die Vangelis' sound zo kenmerkt is hier vollop aanwezig.

"Movement VI" is meer van hetzelfde. Hier waait Vangelis alle kanten op, waardoor er niet echt sprake is van structuur. Hierdoor weet het nummer niet m'n volle aandacht vast te houden. Tevens is de rol voor Konstantinos hier vrij beperkt, wat eigenlijk wel jammer is. Het had het niveau van de compositie zeker naar een hoger plan getild.

"Movement VII" klinkt alsof een stoet zingende Romeinse soldaten voorbij komt marcheren en doet me sterk denken aan de muziek van Heaven and Hell.

Dreigend, aanhoudend tromgeroffel domineert "Movement VIII". Een groots en theatraal, kippenvel-bevorderend thema zorgt hierbij voor prachtige momenten. Tussendoor zitten ook mooie, ingetogen stukken. Dit is Vangelis op z'n best!! Zonder twijfel één van mijn persoonlijke favorieten van de plaat.

"Movement IX" begint behoorlijk galmend met gong-klanken die door elkaar heen klinken en wordt spoedig begeleidt door een mooi, maar ergens ook heel somber thema. Ook hier neemt Vangelis heel lang de tijd, waardoor pas in de 5de minuut sprake is van meer muzikale progressie. Op een plechtige manier ontvouwt de muziek zich meer en meer, totdat de gongklanken weer van zich laten horen, maar tevens het deprimerende, maar mooie thema behouden blijft.

"Movement X (Epilogue)" eindigt met een schitterend piano-stuk die in de verste verte wat weg heeft van een langzame versie van het overbekende Chariots of Fire-thema. Prachtige synth-begeleiding maakt het plaatje compleet en zorgt voor een prachtige afsluiting van een zeer bijzonder album.

Dit is zeker niet Vangelis' meest populaire album. Ik heb zelfs het idee dat het album wel eens niet de aandacht heeft gekregen, die het eigenlijk zou moeten verdienen. Toch is El Greco misschien wel zijn beste werk die hij in de jaren '90 heeft afgeleverd, samen met 1492.
De lijn van dit album zou Vangelis voortzetten op het ook al niet misselijke Mythodea.
Eigenlijk is El Greco niet te missen. Een briljant album die zelfs liefhebbers van de zwaardere klassieke muziek zou moeten aanspreken. Ik verbaas me dan ook over het relatief lage gemiddelde.

Mooi, statig en serieus klinkend album. Rustige momenten wisselen bomabstische momenten af.

Het zit vol typische Vangelis melodieën en geluiden, maar in plaats van synthesizers wordt het hier voornamelijk uitgevoerd door orkest en koor.

Dit album klinkt zeker orkestraal, vooral vanwege het bombastische karakter en het gebruik van een koor, soprano en tenor. Het geeft het album een klassieke tint mee. Toch is dit album volgens mij praktisch alleen maar op synthesizers uitgevoerd, waardoor het album enigzins 'kunstmatig' klinkt. Ondanks dat vind ik het een uitstekend stuk muziek. Overigens maakt Vangelis wel degelijk gebruik van een orkest bij zijn spaarzame, maar o zo geweldige live-shows. Getuige bijvoorbeeld Mythodea.

Dit vind ik een van zijn beste albums, het weet me de volle 70 minuten lang te boeien. In mijn ogen een meesterwerk, zo 10 jaar na Direct. Ook net een slag mooier dan 1492: Conquest of Paradise.