Wilderun - Sleep at the Edge of the Earth (2015)

Ten opzichte van het debuut is Sleep At The Edge Of The Earth een flinke stap vooruit. De nummers klinken een stuk volwassener en het melige van het debuut is er grotendeels af. Ook productioneel heeft de band flinke stappen gemaakt en ondanks de vele orkestraties zijn de details op dit album uitstekend hoorbaar.

Na het sfeervolle en ingetogen intro Dust and Crooked Thoughts begint het album sterk met het epische eerste deel van Ash Memory, dat boordevol afwisseling is. Grote symfonische partijen, knakenharde gitaarriffs en ingetogen partijen wisselen elkaar af en gaan moeiteloos over in het prachtige tweede deel Hope And Shadow, waar de akoestische gitaren een hoofdrol spelen en de slide-gitaar in combinatie met orkestratie een Morricone-achtige sfeer neerzetten.

Van die sfeer is op het zware Bite The Wound niets meer over. Hier hoor je een meer directe versie van Wilderun in volle deathmetalmodus. Het epos Ash Memory sluit af met The Faintest Echo, waar de folk- en polka-elementen die we van het debuut kennen in volwassener vorm terugkomen.

Na het sterke vierluik Ash Memory gaat het niveau nog verder omhoog met het fenomenale The Garden Of Fire. Hier trekt de band werkelijk alle registers open en flirt men in sommige passages zelfs met het blackmetalgenre, om een aantal maten later net zo makkelijk weer bedaarde akoestische folkpassages te spelen. Deze potpourri van stijlen hoor je verder alleen bij artiesten zoals Devin Townsend.

Na zo’n bazennummer is het lastig om dat niveau vast te houden en dat lukt dus ook niet, al is het meeslepende Linger wederom een sterke track. The Means To Preserve heeft sterke passages maar is wat fragmentarisch. Als geheel is Sleep At The Edge Of The Earth echter een bijzonder sterk album.

Score: 88

Mooi om te lezen, volgens mij zitten we aardig op één lijn. Alleen op de sequencing heb ik het één en ander af te dingen, maar dat lees je wel in mijn bespreking deze week.

Een stap vooruit ten opzichte van het debuut. Het hard/zacht-contrast is meer in balans en daardoor overtuigender. De harde passages worden langduriger en steviger aangehouden, en de zachte passages zijn als het ware volwassener geworden. De zachte folk passages worden vaker ondersteund door grootse symfonieën en het jolige karakter is zo goed als verdwenen, waardoor het meer past bij een avontuurlijke film met een kijkwijzeradvies van 12/16+, zoals Lord of the Rings, dan een Disney-film voor alle leeftijden.

Waar het debuut een soort verhalenboek is, richt dit album zich op het vertellen van één groot mythisch verhaal. De nummers gaan naadloos in elkaar over wat goed aansluit bij het verhalende concept. De meeste tracks bevatten een outro die dient als intro van het volgende nummer, maar daardoor zijn de nummers minder geschikt om afzonderlijk af te spelen omdat de aanloop dan ontbreekt. Het kan aan mij liggen, maar het verhaal zelf is moeilijk te volgen door de abstracte, cryptische teksten die ook weinig tot de verbeelding spreken om, bij gebrek aan duidelijkheid, je eigen verhaal vorm te geven. Ik heb het idee dat het concept lijdt onder de ogenschijnlijk filosofische boodschappen, die té ambitieus opgenomen zijn en weinig aan het verhaal toevoegen. Het is niet storend, maar een helder verhaal en concept had het album wel een extra laag kunnen geven.

Van begin tot eind vind ik het een goed album. 'Bite the Wound', 'The Garden of Fire' en 'The Means to Preserve' zijn voor mij de hoogtepunten van het album. Wat ik wel jammer vind is dat dit ook de nummers zijn waar de Opeth invloeden er soms iets te dik bovenop liggen. Dat ligt vooral aan het stemgebruik en de overgangen in het gitaarwerk. Het mag de pret niet drukken, maar het mist een stukje authenticiteit.

Tussenstand:
1. Sleep at the Edge of the Earth (4,0*)
2. Olden Tales & Deathly Trails (3,5*)

Ik had de albumpagina nog open staan voordat de eerste reacties kwamen, maar nu leest mijn eerste alinea een beetje als plagiaat op die van namsaap ('stap vooruit', 'volwassener', 'minder melig/jolig'). Ik verdedig mijzelf onder het mom van 'great minds think alike'.

Op de 'Aanbevolen voor jou'-pagina van YouTube kom ik soms verrassend leuke, mooie en intrigerende dingen tegen. Zo stuitte ik een hele poos geleden per toeval op deze geweldige Playthrough video van het nummer 'The Garden of Fire' van het album Sleep at the Edge of the Earth. Via een reactievideo was ik de week ervoor voor het eerst in contact gekomen met Wilderun via het nummer 'The Unimaginable Zero Summer' van de grandioze opvolger Veil of Imagination. Het algoritme moet me kennelijk goed gezind zijn geweest, want toen ik de (tot mijn toentertijdse verbazing zeer jonge) bandleden 'live' aan het werk zag, was ik helemaal verkocht, voor zover ik dat nog niet was.

Omdat Veil of Imagination veel bekender is dan zijn voorganger (en omdat dat op dat ogenblik het meest recente album van de band was), besloot ik me eerst daarop te richten, waardoor Sleep at the Edge of the Earth automatisch figuurlijk in de ijskast werd gezet. En ondanks het feit dat Veil - ik wil niet al teveel op de zaken vooruitlopen, maar toch - in mijn optiek een hedendaags metalmeesterwerk is, mag de voorganger en tweede album van de band, Sleep at the Edge of the Earth er ook zeker zijn. Sterker nog: dit is een album dat mijns inziens, hoewel begrijpelijk, zeer onterecht in de vergetelheid is geraakt en daardoor absoluut onderschat wordt.

In mijn uiteenzetting over de voorganger van dit album, Olden Tales & Deathly Trails, heb ik uitvoerig het 'Wilderun-geluid' besproken. Voor het gemak verwijs ik hier graag terug naar die beschrijving:
In feite neemt de band op dit album al deze karakterbepalende elementen die het op het debuut tentoonspreidde, om daar vervolgens nog een flink aantal scheppen bovenop te gooien. Het is helemaal in lijn met de uitstekende besprekingen van mijn voorgangers, waar ik eigenlijk niet erg veel aan toe heb te voegen. Om een herhalingsoefening te vermijden beperk me slechts tot enkele algemene opmerkingen.

Het overdreven jolige, mierzoete karakter van de folk-passages is, in tegenstelling tot het debuut, veel beter uitgekristalliseerd en opgenomen in het geheel op dit album. Bovendien valt op dat aan de symfonische passages meer en meer een leidende en centrale rol wordt toebedeeld, waar het gitaarwerk omheen lijkt te zijn gecomponeerd. Mijns inziens is dit de grootste stijlbreuk ten opzichte van het debuut, omdat daar de gitaarpassages leidend waren in het voortstuwen van de composities. Bovendien heeft de band mijn kritiekpunt op de voorganger kennelijk ter harte genomen, want de overgangen tussen de verschillende passages komen veel natuurlijker en oprechter over: alle overgangen en losse elementen vloeien beter in elkaar over en van fragmentarisme is absoluut geen sprake, met uitzondering van het nummer 'The Means to Preserve', een nummer dat, zoals namsaap terecht opmerkt, meer aanvoelt als een verzameling losse ideeën dan als een coherent en gestructureerd geheel. Kortgezegd is de integratie van folk, symfonie en metal veel uitgebalanceerder, diepgaander en volwassener geworden dan het debuut, hetgeen als de grootste ontwikkeling van Wilderun op dit album kan worden bestempeld.

Naast de sonische ontwikkeling heeft de band ook op compositioneel niveau enorme stappen gemaakt ten opzichte van het debuut. Dat licht ik graag toe aan de hand van het epische vierluik 'Ash Memory', het even epische en grandioze 'The Garden of Fire' en het atmosferische 'Linger'. Ik bespeur hier namelijk drie verschillende manieren van componeren die Wilderun zichzelf eigen heeft gemaakt (voor zover daar nog geen sprake van was op het debuut), waardoor de band in staat is om ook op dat vlak onvoorspelbaarder en diverser te worden.

Op 'Ash Memory', dat de eerste paar luisterbeurten erg fragmentarisch overkwam maar waarvan de puzzelstukjes langzaam op hun plek vielen, laat Wilderun overtuigend zien een track van epische proporties te kunnen componeren die de lange speelduur absoluut rechtvaardigt en waarbij de losse 'parts' smaakvol worden samen gesmeed als één geheel. Dat de band niet beslist negentien minuten nodig heeft om episch uit de hoek te komen, bewijst 'The Garden of Fire'. Dit nummer is wat mij betreft het absolute prijsbeest van dit album en kan zich met gemak meten met het beste dat Wilderun bij elkaar heeft gemusiceerd. Hier komen de door Apollo aangehaalde Opeth-invloeden, met name door het slepende gitaarwerk in een 6/8 maatsoort, het meest prominent naar voren. Storend vind ik het echter nergens, omdat de band die invloed weet te kanaliseren tot een eigen geluid en product. Het is een nummer waar ik keer op keer kippenvel van krijg. Ten slotte laat de band op 'Linger' zien dat het ook met één muzikaal thema prima uit de voeten kan, want in feite is dit nummer één lange aaneenschakeling van verschillende variaties op hetzelfde motief. Het is het sprekende voorbeeld van zowel de geluidstechnische als compositorische volwassenheid waartoe de band zich heeft ontwikkeld.

Een relaas over de tekstuele voordrachten op dit album zal ik de lezer besparen, daarvoor verwijs ik graag naar de uiteenzetting van mijn bovenbuurman. Desalniettemin ben ik nog niet klaar, want ondanks de onmiskenbare kwaliteit van Sleep at the Edge of the Earth is er ook een kritiekpunt te vermelden, hoewel ik dat wat een te zware connotatie vind hebben voor het punt in kwestie. Het is eerder een punt van een orde, een persoonlijke smaakkwestie. De structuur van het album waar de band voor heeft gekozen vind ik namelijk niet optimaal. De twee korte instrumentale composities die het album openen en afsluiten vind ik waarlijk briljant. Door met hetzelfde thema te openen en te eindigen suggereert de band een overkoepeld verband, waardoor het album echt als een geheel aanvoelt. Ditzelfde trucje zal ook op Veil of Imagination worden toegepast, maar dan met spoken word. Maar door vervolgens met een lang epos ('Ash Memory') en een fabelachtige en beresterke track ('The Garden of Fire') aan te komen, maken de laatste twee volwaardige nummers ('Linger' en 'The Means to Preserve') nét niet genoeg indruk op me. Ondanks het feit dat laatstegenoemde nummers kwaliteit erg sterk zijn, met name 'Linger', voelen ze een beetje als mosterd na de maaltijd.

Ik rond af. Sleep at the Edge of the Earth is een duidelijke stap voorwaarts ten opzichte van het debuut, hoewel het me wel enorm veel moeite kostte het album volledig te doorgronden. Dat gezegd hebbende bekruipt me nog steeds het gevoel dat Sleep at the Edge of the Earth nog wel meer in het vat heeft zitten, hetgeen zich hopelijk na nóg meer luisterbeurten aan mij openbaart. Maar goed, persoonlijk vind ik juist de albums die hun geheimen langzaam prijsgeven en waar veel tijd in moet worden gestoken, het leukste om te beluisteren. Dan is de beloning namelijk ook het grootst. Wilderun laat hier zien kwalitatief mee te kunnen met de absolute top van de metal. Maar het kan nog beter, zo blijkt achteraf. Wordt vervolgd...

Tussenstand:
1. Sleep at the Edge of the Earth (4,5*)
2. Olden Tales & Deathly Trails (4,0*)