John Barry - Moonraker (1979)

beetje een teleurstellende soundtrack....niet veel soeps.... kauwt een beetje door op hetzelfde deuntje (moonraker zelf) en dat deuntje zelf is al niet zo bijzonder.

Echter het nummer flight into space is daarintegen weer brilliant en eigenlijk leunt voor mij de hele OST op dit nummer....net goed genoeg voor 3.5*, hele cd is matig....alleen dat ene nummer is weer 1 van die kenmerkende brilliante 007 tunes die mij bij altijd bij zullen blijven.

Flight into Space, heerlijk nummer, de enige die ik ken van de soundtrack, meeste tijd voor uitgetrokken dus John Barry wist dat dit het pronkstuk van het album was.

Soms vrij slap gebruik van het Bond thema. Echter wat weer terugkeert is het andere befaamde, tweede thema ''007'' uit From Russia With Love, ook nog te vinden in enkele andere selectieve scores. Bassey laatste titelsong, die bij Diamonds elkaar weer toevallig ergens in Engeland tegenkwamen. Echter rond Moonraker was Barry al in de VS gaan wonen (hoe onverstandig) en kon zo in Londen niet de score opnemen door problemen. Het is was iets met de belasting en nog iets, doet er ook niet echt toe. Hij week uit naar Frankrijk voor de opnames.

De ruimte muziek dan... Dit stuk van de film bevat nog de beste composities van de score, als is Boat Chase ook niet verkeerd. Op een elegante manier benaderde hij bepaalde stukken en een beetje ala zijn werk voor The Black Hole. 3.5 sterren

Ik vind de muziek van Moonraker een en al klasse uitstralen en misschien iets te chique voor de desbetreffende film, die toch meer een super spektaculaire stripfilm is.

De titelsong van Bassey vind ik heel mooi, maar heeft net niet dat beetje extra wat DAF en vooral Goldfinger wel hadden.

De ruimtemuziek is heel mysterieus, soms heeft het zelfs iets spookachtigs en de instrumentale versies vd titelsong stralen een behoorlijke dosis romantiek uit.

En hoezo Neo soms een vrij slap gebruik vh Bondtheme?? Volgens mij staat er geen versie van op de plaat, of bedoel je de versies te horen in de film?

Jammer genoeg staan er op de geremasterde cd uit 2003 geen bonustracks wegens geld- en tijdgebrek. Omdat de film een coproductie betrof is de muziek opgenomen in Frankrijk en zijn de tracks tot nu toe niet terug gevonden.

Wel staat op de 4cd box The James Bond Collection van Prime Time de teaser muziek vd vrije val van Bond en de track Arrival at the chateau, helaas betreft het hier niet om de originele filmmuziek, maar het is beter dan niks.

Goede muziek, maar net geen klassieker!
4 sterrren!

Doelde op een versie in de film die mij nog bij stond (zag de film al weer een aantal jaar terug voor het laatst). Ken nog wel wat arrangementen van het thema in andere Bond scores (oa. Serra's Goldeneye) die mij niet bevielen. De enige Bondscore die ook in diens remastering uitvoering identiek is aan de eerdere release.

Verhoog ook naar 4 sterren.

geef mij john williams maar

Sorry, maar ik vind dat een nogal dode opmerking. Williams is ook niet alles zou ik zo denken.

Vind juist dat John Williams, op z'n hoofdthema's na, juist vaak alleen begeleidende muziek maakt, die zonder de filmbeelden er bij ontzettend saai is om naar te luisteren!

Ik heb z'n soundtracks van oa Raiders.. en The Empire strikes back en daar staan een heleboel tracks op om bij in slaap te vallen zo vervelend!

Bovendien: zie mijn opmerking bij Spy!!!

Dit is absoluut mijn favoriete bond-soundtrack. De muziek klinkt episch en zit vol emotie. Het is bekend dat de volledige score (nog) niet boven water is en zodoende moeten we het met deze versie doen, helaas. Het gerucht gaat dat de tapes nog in Frankrijk liggen opgeslagen en ergens in een archief staan te wachten tot ze gevonden worden.

Ik sta wellicht alleen, maar Shirley Bassey komt fantastisch uit de verf. Het doet wat mij betreft niet onder voor 'Nobody Does It Better' of 'For Your Eyes Only'. Integendeel. Het alom geprezen 'Flight Into Space' klinkt 'larger than life' en dat is het ook.
Een en ander past helemaal bij het grootschalige karakter van de film, die overigens in mijn top 3 van favoriete bond-films staat.

Ik zat jaren met dezelfde frustratie en heb een tijdje geleden zelf een cd samengesteld incl niet uitgebrachte tracks (oa Freefall, Bond and Corinne, Gondola chase), alles van het internet gehaald en uiteraard zonder storende bijgeluiden en sfx. Ipv dertig minuten aan muziek kwam ik toen uit op ruim vijftig minuten.
Het is niet perfect, maar beter als niks.

@ Thunderball:

Dat is inderdaad al stukken beter dan wat we nu hebben. Zegt de titel 'Destroying Globes' je iets? Die zou, volgens diverse aanwijzingen, ook op de originele soundtrack moeten/kunnen staan (de versie die kwijt is). Hij staat er hier in ieder geval niet op, al zijn wat flarden te horen in 'Flight Into Space'.

Wellicht gaat men nog een nieuwe remaster van Moonraker uitbrengen, met daarop hopelijk wat bonustracks. 'Freefall' moet er absoluut op staan, hij mag gewoon niet ontbreken. De soundtrack van Moonraker staat op mijn verlanglijstje. De vraag is alleen of ik de 2003 -reissue moet kopen of nog even wacht op die ene verbeterde uitgave.

Op de bonus dvd van de Ultimate Edition (2008) zijn de nummers van dit album overigens prachtig verwerkt in de diverse documentaire's.

Probleem is dat men de originele tapes kwijt is en ze ook geen enkele belangstelling hebben ze te vinden.
Toen de geremasterde versies zo'n tien jaar geleden zouden worden uitgebracht kreeg de man, die daar voor aangesteld was, ook eigenlijk maar de opdracht om alleen voor Thunderball tapes te zoeken en bonustracks hiervoor te mixen.
Toevallig kwam hij toen ook nog andere tapes tegen van Twice, O.H.M.S.S., DAF, Lald, Golden Gun en Spy, terwijl GoldenEye sowieso nog gewoon beschikbaar is en mocht hij de rest ook doen.
Althans..er werd wat geld voor op zij gezet, maar uiteindelijk was er maar tijd en geld genoeg voor een beperkt aantal en tegen het eind voor nog eentje, Spy en GoldenEye waren te duur om over te zetten en moest hij kiezen tussen Lald en TMWTGG. Het werd die eerste.

Voor de rest, de eerste drie films met Connery en de drie andere Moore films, is nooit enige moeite gedaan of ook maar naar gezocht.
De tapes van Octopussy en AVTAK moeten ergens in de VS liggen.
Van LTK hebben ze gek genoeg de rechten niet.

Het blijft een zure appel om door heen te bijten, maar het komt er dus feitelijk op neer dat de film- en platenmaatschappij totaal geen belangstelling had en heeft voor het uitbrengen van de soundtracks met bonus nr's.
Moonraker in een officiele expanded/komplete versie is dan ook de Heilige graal voor Bondliefhebbers, maar of er ooit een officiele versie uit komt, het lijkt zeer onwaarschijnlijk.

PS: Destroying globes heb ik op mijn eigen versie ook staan.

Er was de afgelopen week spraken van dat er een Moonraker rerecording zou opgenomen en released zou worden, wanneer er genoeg belangstelling voor zou bestaan en fans/belangstellenden genoeg geld zouden storten. Helaas is het gisteren gecanceld door naar het schijnt rechtenissues. Zonde!

Het lijkt wat dat betreft niet bepaald mee te zitten met de Moonraker score voor fans, die nu eindelijk wel eens de gehele score willen bezitten. De ironie wil ook nog dat van alle Barry James Bond scores, dit ook nog degene is met het minst aantal minuten op plaat. Alle andere originele uitgaven (dus voor dat er expanded versies van uitgebracht waren), duurden sowieso al tussen de 36 en 42 minuten, ipv de 30 minuten waar deze score release het mee moet doen.

Triest nieuws, al vraag ik mij af in hoeverre de opnames met het orkest zouden aansluiten op de uitvoeringen die wij kennen. Op de originele versie heeft John Barry namelijk inventief gebruikt gemaakt van de analoge synthesizer. Het donkere, imposante geluid komt bijvoorbeeld in 'Destroying Globes' fantastisch tot zijn recht. Blijft dus de vraag of dit een geslaagd project zou zijn, mocht het door zijn gegaan.

Het is een project van producer James Fitzpatrick en Nic Raine met The City of Prague Philharmonic Orchestra.

Beiden hebben al behoorlijk veel rerecordings gedaan o.a. die van The lion in the winter, Lawrence of Arabia en Conan the Barbarian, to name a few.

Raine was trouwens o.a. de dirigent voor Barry bij de opnames van A View to a kil en The living Daylights.

Zo'n vijftien jaar geleden hadden ze al voor verzamelaars Bond muziek gererecorded oa te horen op Bond back in action en de eerder hier door mij aangehaalde 4cd box The James Bond Collection. Dat klonk al behoorlijk goed en bevatte o.a. muziek die nog niet eerder was uitgebracht (nog voor de remasters met bonus tracks in 2003). Nu zoveel jaren later hebben ze natuurlijk nog veel meer knowhow en ervaring en dit had zeker wat kunnen worden. Nog niet alle hoop is verloren, Fitzpatrick gaat toch proberen, desnoods met eigen geld en wat vertraging, de rerecording voor elkaar te krijgen.

Hier is wat meer info te vinden:


MOONRAKER NEW RECORDING (Canceled) by James Fitzpatrick — Kickstarter

Interessant project, maar het zou nog altijd niet zijn wat veel mensen werkelijk willen.

Interessant project, maar het zou nog altijd niet zijn wat veel mensen werkelijk willen.

Ja, uiteraard wil ik ook eigenlijk alleen maar de originele score compleet en officieel uitgegeven, maar dat zie ik er vooralsnog niet snel van komen. Dit is the next best thing!

James Bond gaat de ruimte in!!!! Van mij had dat niet zo gehoeven. Echter geeft dit John Barry wel de kans om een schitterende soundtrack te maken, die toch een stuk anders is dan zijn eerdere Bond inspanningen.

Deze Bond soundtrack is een rustige. Het is allemaal niet zo bombastisch en actie vol als bijvoorbeeld Goldfinger. De soundtrack van Moonraker klinkt veel meer symfonisch en veel minder Jazz dan eerdere inspanningen van Barry voor Bond. Maar niet getreurd: John Barry,s benadering voor Moonraker is prachtig en past perfect bij de film.

De soundtrack begint met Shirley Bassey die alweer een Bond song mag verzorgen. In tegenstelling tot haar eerdere Bond inspanningen zingt Bassey een erg rustig en ook een mooi lied. ( haar andere Bond songs vind ik ook mooi ) Verwacht niet een zulke knaller als de titelsong van Goldfinger, maar meer een mooi ingetogen song. Geheel volgens de traditie komt de titelsong instrumentaal terug in de soundtrack. O.a. in de track Miss Goodhead Meets Bond krijgen we prachtige instrumentale en rustgevende versie van de titelsong te horen. De instrumentale versie die we in het begin van de track Bond Arrives in Rio - Boat Chase te horen krijgen vind ik het mooist.

Het beste nummer van het album is het ruim 6 en een halve minuut durende meesterwerk Flight into Space. John Barry komt met hele mooie hemelse muziek aanzetten. Als ik de muziek hoor, zie ik de ruimte beelden voor me. Echt geweldig gedaan.

Bij een track met de naam Space Laser Battle verwacht je misschien spetterende ruimte muziek in de stijl van John Williams. Maar dat krijg je niet. In de plaats daarvan krijgen we een soort langzame, maar o zo mooie mars. Het is muziek wat je eigenlijk niet zo verwacht bij een actie ruimte scene. Maar het werkt in de film prachtig. Erg goed van Barry dat hij niet klakkeloos Williams na doet, maar zijn eigen stijl behouwt.

In de track Bond Arrives in Rio - Boat Chase trakteert Barry ons in de tweede helft op een aangename verassing. Een versie van zijn 007 thema. Het is wel een wat langzamere versie dan we gewend zijn, en ik moet zeggen dat ik liever de wat snellere versies hoor uit de eerdere Bondsoundtracks. Maar desalniettemin vind ik ook deze versie van de 007 thema erg mooi.

Al met al kan ik alleen maar zeggen dat John Barry voor Moonraker prachtig werk heeft geleverd. Het is jammer dat de heropname van Moonraker toch niet is doorgegaan. Maar ik vind dat op de CD die er nu al is, dat daar toch wel de mooiste muziek uit de film opstaat. Ik sta te springen om een volledige heropname van Moonraker door John Barry muziek kenner Nic Raine, maar met de huidige CD ben ik ook al erg tevreden.

4,5 ster.

Ja dit is overduidelijk een van de beste albums van John Barry. Flight into space is inderdaad briljant. De muziek van John Barry is sowieso nooit saai ik ken zijn muziek eigenlijk alleen van de James bond films en dances with wolves. Herkenbare sound maar hele mooie muziek.

Begin volgend jaar, om precies te zijn op 26 Januari 2019, in de Wycombe Swan Concert Hall in High Wycombe, Buckinghamshire ,zal de complete score van Moonraker live uitgevoerd worden door een uit 100 man bestaand orkest en koor. Via crowdfunding, die eindigt op 5 mei a.s., zal het gerealiseerd moeten worden.

Helaas is nu al bekend gemaakt dat het niet opgenomen en erna uitgebracht zal worden. Een unieke kans om toch de complete score uit te kunnen brengen is hier mee dus al weer verkeken.

Overigens op 12 mei, de sluitingstijd van de crowdfunding, bleek dat er bij lange aan niet genoeg geld bij elkaar was gesprokkeld om het concert door te laten gaan, dus was het project daarmee gecanceld.

Met de Moonraker score lijkt het nu eenmaal niet heel erg mee te zitten.

Dank Thunderball voor de info. Helaas zit het inderdaad niet mee; zo zonde, want het is wat mij betreft een iconische Bond-score. Het enige dat rest is hopen dat de tapes ooit worden gevonden. Tot die tijd zullen wij het moeten doen met de soundtrack die er is en natuurlijk de film (met nog meer muziek op de achtergrond).

Het blijft echter vreemd: de tapes van ' The Black Hole' en ' Starcrash' zijn goed bewaard gebleven en expanded uitgebracht (bezit ze beide), terwijl Moonraker qua allure en belangen zeker niet onderdoet voor beide films. Wie ging zo slordig om met dit culturele erfgoed?Ik snap er nog steeds niets van.

Alle hoop is nu gevestigd op Lalaland records, die als proef eind vorig jaar de complete score, incl. outtakes, van Die another Day uit hebben gebracht. Hopelijk was dat redelijk succesvol, zodat er meer interessantere volledige Bond scores gaan komen, waaronder Moonraker.

Dat de master tapes in Frankrijk lagen en de plek waar deze opgeslagen werden opgedoekt werd, is een bijzondere situatie, waarbij zelfs andere, vooral Franse componisten, nog eigen materiaal hebben gered. Maar vreemd is het niet want zelfs vele jaren na Moonraker zijn er heel veel scores in het algemeen slordig bewaard, zelfs op gerenommeerde plekken als Abbey Road, en ongeacht de mate van ''status'' van een project . Soms komt dat door verkeerde labeling, een verhuizing/verandering van rechthebbende. Tot op de dag van vandaag wordt nog extra materiaal gevonden van scores waarvan gedacht werd dat het maximale was opgegraven.


Betreffende enkele andere Bondscores, zoals Octopussy, is het nog steeds een raadsel waar ook die master tapes zijn. En die liggen mogelijk nog ergens bij de actief rechthebbende met een groot archief, en met een bekende naam en goede reputatie, maar die te kampen hebben met een soms weinig accuraat opbergsysteem van vroeger.

Ik las hier ergens boven dat er geen enkele moeite is gedaan om Moonraker terug te vinden.Dit geldt absoluut voor de huidige rechthebbende, maar die steken hier eigenlijk zelden zelf tijd en moeite in. Vaak is iemand als de producent van een label die hier veel tijd in steekt om iets terug te vinden bij de rechthebbende. Niet alleen hebben ze voor de welbekende nieuwe uitgaven van de Bondscores hier naar gekeken, maar vooral een label als Universal France heeft hier tevergeefs veel moeite voor gedaan.

Appels met peren vergelijken.

Die Another Day was meer een rechten en kostenplaatje is, maar alles was gewoon netje terug te vinden. The Man With the Golden Gun en License to Kill zouden door zo'n label zo kunnen worden uitgebracht, enkel kosten en rechten zijn mogelijk een blokkade. Dat geldt tevens voor enkele anderen.

Van The Spy Who Loved Me en Octopussy zijn de complete tapes ook tot dusverre niet te vinden, maar daar zie ik nog wel enige hoop, al is het minder als de scores waarvan gegarandeerd alles bewaard is gebleven. Moonraker is zo''n uitzonderlijk geval dat ik daar eigenlijk niks meer van te verwacht.

Ik snap je punt niet helemaal.
Lalaland heeft het uitgebracht met toestemming van MGM, hun label staat ook op de hoes vermeld, dus dat kan gemakkelijk ook met Golden Gun. Het rare is dat juist LtK de enige Bondfilm is, waar van ze niet de rechten van de soundtrack hebben. Dat was om die reden ook de enige, van de oude films, die in 2002 niet opnieuw geremasterd is uitgebracht.

Golden Gun ligt in feite gewoon klaar om op plaat uit te brengen. Destijds was er geen tijd en geld meer om de tape met onuitgebrachte tracks, hiervan ook over te zetten op cd, maar die tape is gewoon terug gevonden en beschikbaar. Er is toen gekozen om LaLD nog met bonus materiaal uit te brengen, Golden Gun is toen terzijde gelegd.

Zelfde geldt voor TSWLM, ook die is toen terug gevonden, maar was te duur om over te zetten en viel op dat moment meteen af. Wanneer ik het mij goed herinner stonden daar 22-24 tracks op, maar die is zelfs toen verder nooit afgeluisterd. Niemand weet wat er precies op staat.

Al deze info heb ik van een interview met die man, die verantwoordelijk was voor die heruitgaves uit 2002. Eigenlijk was het toen de bedoeling dat hij alleen een speciale uitgave van Thunderball met bonus tracks zou samen stellen, maar tijdens het zoeken van de tapes kwam hij ook tapes tegen, met materiaal van YOLT, OHMSS, DaF, LaLD, Golden Gun en TSWLM en kreeg hij toestemming en wat geld om daar ook wat mee te doen.

Maar nogmaals, eigenlijk was dit nooit de bedoeling van U.A./MGM, ze hadden en hebben hier geen enkele belangstelling voor om dit te doen en sindsdien zijn er dan ook geen enkele plannen meer voor. Sterker nog: sinds 2002 zijn de scores nooit meer heruitgebracht, nog steeds liggen in de winkels die versies. Het is toch al weer 16 jaar geleden, dat er op dat gebied iets is gebeurd, behalve dan dat vorig jaar Lalaland dus DaD compleet heeft gereleaset.

Dat is het enige sprankje hoop dat er op dit moment is.

Met tijd, moeite, geld en overleg met rechthebbende is die hoop op zo'n label begrijpelijk, zowel bij scores die beschikbaar zijn, als bij Octopussy en The Spy Who Loved waarvan alleen bekend dat deze ergens in Abbey Road zouden moeten liggen. Een beschikbare score als Die Another Day staat in schril contrast met de uitzonderlijke kwestie rondom Moonraker.

The spy who loved me is gewoon gevonden in 2002, waarom die man, Lukas Kendall geloof ik heet hij, die verantwoordelijk voor de remasters was, niet geloven? Hij heeft gezegd dat op die band ruim twintig tracks stonden, maar dat hij hem nooit heeft beluisterd en niet precies kan zeggen wat er wel en niet op stond.
De enige reden dat er toen niets mee is gedaan, was omdat dat een duurder proces zou zijn als bij de andere, gewone tapes en dat daar gewoon geen geld voor was.

Eindelijk! La-la Land brengt de complete score op dubbel cd uit, rond 10 december wordt ie uitgebracht!
Waarschijnlijk op cd1 de complete score en op cd2 het originele album, al dan niet met wat outtakes.

Dit is de tracklijst:

DISC 1
De complete originele filmscore 56:02
1. Gun Barrel And Hijackers 1:25
2. Last Leg And Freefall Sequence 2:23
3. Main Title – Moonraker (Performed By Shirley Bassey) 3:12
4. California And The Drax Residence 1:36
5. Look After Mr. Bond And Chang’s Entry 1:34
6. Centrifuge 1:09
7. You Presume A Great Deal, Mr. Bond 1:19
8. 18-Carat 1:30
9. Corrine Put Down 1:30
10. Venini Glass And Bond Follows Holly 2:01
11. Funeral Barge – Venice Boat Chase 3:15
12. Bond Smells A Rat (Extended Version) 2:31
13. It Could Have Its Compensations 1:23
14. Bond Arrives In Rio 1:08
15. Cable Car Fight 1:58
16. Hello Dolly (Romeo & Juliet) 0:54
17. The Magnificent Seven 0:46
18. South American Boat Chase And Hang Glider Crash 1:58
19. Bond Lured To Pyramid (Film Version) 2:10
20. Snake Fight 1:12
21. Launch Program Commence And I Bid You Farewell 2:26
22. Flight Into Space 6:27
23. Marines Get Ready And Emergency Stop 1:44
24. Space Laser Battle 2:47
25. Jaws And Dolly Reunited And Jaws Lends A Hand 1:40
26. Globes Destroyed 2:38
27. End Title – Moonraker (Extended Version) (Performed By Shirley Bassey) 2:48

ADDITIONAL MUSIC 17:38
28. Moonraker (Instrumental) 3:14
29. Prelude, Op. 28, No. 15 (“Raindrop”) 0:56
30. Bugle Call 0:23
31. Mardi Gras 4:39
32. Morning After 2:34
33. Gregorian Chant 0:48
34. Funeral Barge – Venice Boat Chase (Alternate Mix) 3:15
35. Emergency Stop (Film Ending) 1:12
36. Intro To End Title 0:25
TOTAL DISC 1 TIME: 1:13:47

DISC 2
ORIGINAL SOUNDTRACK ALBUM 30:42
1. Main Title – Moonraker (Performed By Shirley Bassey) 3:10
2. Space Laser Battle 2:47
3. Miss Goodhead Meets Bond 2:46
4. Cable Car And Snake Fight 3:06
5. Bond Lured To Pyramid 2:04
6. Flight Into Space 6:28
7. Bond Arrives In Rio And Boat Chase 2:37
8. Centrifuge And Corrine Put Down 2:35
9. Bond Smells A Rat 2:22
10. End Title – Moonraker (Performed By Shirley Bassey) 2:33

BONUS TRACKS 13:38
11. Moonraker (Early Lyrics, Slow Version) (Performed By Paul Williams) 4:13
12. Main Title – Moonraker (Alternate Instrumental) 3:02
13. Moonraker (Early Lyrics) (Performed By Paul Williams) 3:18
14. End Title – Moonraker (Alternate Instrumental) 3:00
TOTAL DISC 2 TIME: 44:27
TOTAL ALBUM TIME: 1:58:14

Inmiddels beluisterd:

Dit is werkelijk fantastisch! Geweldig gewoon!

Allereerst is de kwaliteit buitengewoon, ook het originele album heb je nog nooit in deze kwaliteit gehoord.

Het is écht de complete score want alles, maar dan ook écht alles staat er op! Inclusief het piano stukje wat Drax speelt en de feestmuziek van het bandje, gehuld in dierenoutfits in Rio. Alternatieve versies en verlengde versies van bijvoorbeeld de Bondola achtervolging, twee vroege versies van de title song met afwijkende tekst ingezongen door de schrijver van de tekst zelf.

Ook zijn sommige tracks langer/uitgebreider dan wat je hoort in de film zelf, soms blijkt dat behoorlijk ge edit te zijn, zal Barry niet blij mee geweest zijn, o.a. al bij de vrije val van Bond is dit te horen.
Erg gaaf allemaal wanneer je al een half leven hier naar verlangt.

Aarzel niet hem aan te schaffen, in de 007 store is ie al uitverkocht!

Of Barry blij zou zijn geweest met die edits? Zowel bij de liedjes als score speelde bij zijn Bond (naast andere) werken allerlei belangen mee, ongeacht wat de bedoeling van hem zelf was. Nancy Sinatra' liedje van You Only Live Twice bestond uiteindelijk uit een samensmelting van 23 edits aan elkaar...... Op papier, los van het resultaat, had hij zelf meer vingers in de pap bij deze edits, tegenover andere edits in een score als Moonraker, waar hij minder controle over had.