Kenny Garrett - Beyond the Wall (2006)

Met: Kenny Garrett (alt saxofoon), Pharoah Sanders (tenor saxofoon), Bobby Hutcherson (vibes), Mulgrew Miller (piano), Robert Hurst (bas), Brian Blade (drums), + op 2 nummers vocalen

Ik ga er toch gewoon de volle mep voor geven. Wat is deze plaat van Garrett ontzettend goed zeg. Toegegeven: hij speelt met een droomgroep. Sanders, Hutcherson en Miller: het zijn allen favorieten van me. Daarnaast ken ik Brian Blade als één van de beste moderne postbop drummers. Toch moet ook zo'n 'droomgroep' natuurlijk wel zijn potentie waar maken. Gelukkig doen ze dat met volle overgave. Wat een knalplaat zeg!

Het geheel gaat van start met het nummer 'Calling': een heerlijke modale compositie die wat betreft sfeer terugvoert naar het Coltrane kwartet. Het is intens, oosters getint en onder constante spanning. De solo van Pharoah Sanders is geweldig. Verwacht niet de heftige overblows uit de jaren '60 (helaas) maar niettemin zit het gevoel er heel diep in. Daarna volgt Garrett zelf met een solo. Van de wat jongere garde jazz-muzikanten vind ik Garrett één van de interessantste. De invloeden van oude giganten zijn in de verte hoorbaar maar hij is super origineel met een geheel eigen geluid. Hij is daarmee tien keer zo interessant als zijn kompanen uit dezelfde periode: de broertjes Marsalis bijvoorbeeld. Waar zij vooral bezig waren met het kopiëren van de legendes uit de jaren '50 is Garrett vooral zijn eigen stijl aan het ontwikkelen zonder de hele traditie omver te werpen.

Het thema-nummer Beyond the Wall is een stevig uptempo postbopnummer met een briljante solo van Mulgrew Miller. Een pianist met een weergaloze techniek uit de McCoy Tyner traditie. Het is zoals ik mijn pianisten graag hoor: snel, technisch, verassend en met veel diepgang. Ook hier is de solo van Garrett ontzettend goed. Daarna het naar mijn inziens beste nummer van de plaat: Qing Wen. Na een vrij kalme intro wordt het thema rustig ingezet. Hier komt voor het eerst ook Hutcherson kijken. Het thema doet Chinees aan en blijft als een mantra terugkomen door het hele nummer heen. De muziek wordt echter wel steeds intenser. Daarbij wordt Qing Wen gezongen door een zwoele damesstem: geen fan van vocalen maar het is hier verre van storend. Na nog een aantal keer thema is het de beurt aan Miller om te soleren... WAT een GIGANT! Bizar hoe hij speelt met de bas en drums en constant weer terug valt in het thema. Daarna is Hutcherson aan de beurt: van zijn ouderdom is niet veel te horen, hij klinkt volledig in vorm zoals altijd.

Gevaar dat dan op de loer licht: het wordt een nogal eenzijdige postbop plaat. Echter met 'Realization komen we in rustiger vaarwater. Garrett wordt begeleid door gong, Tibetaanse monniken en daarmee zit je weer in een volledig andere dimensie. Garrett beperkt zich tot een paar noten en raakt de kern direct. Tsunami Song is hartverscheurend mooi: volledig gedompeld in Chinese invloeden zet de rust zich voort. Kiss to the Skies is net zo mooi met iets meer kracht. De vocalen zijn prima en vooral niet leidend maar gelukkig dienend en dat maakt ook deze compositie volledig raak. Het zit soms wat tegen het gladde aan maar is vreemd genoeg toch heel erg mooi. Heerlijke groove vanuit de ritmesectie ook trouwens. Naar het einde toe wordt de muziek steviger en intenser en er wordt afgesloten met een keiharde overblow. De overige nummers zijn van eenzelfde torenhoge kwaliteit.

Qua setting en afwisseling doet het me soms denken aan de projecten van Kamasi Washington (Garrett was hier net zo oud als Kamasi nu) maar dan minder bombastisch, minder kitscherig, minder overgeproduceerd, rauwer, minder té en met meer nadruk op de muzikale kwaliteiten van de gehele band. Hij is eigenlijk gewoon vele malen beter. Het is me ook echt een raadsel hoe ik hier de enige kenner van dit album kan zijn terwijl er 150 mensen voor Kamasi stemmen. Ach eigenlijk weet ik het ook wel: marketing... Deze Garrett is alweer lang OOP ook trouwens. Overigens is Kenny Garrett in het buitenland lang niet zo onbekend (van de wat jongere garde misschien wel één van de bekendste) maar hier op Mume blijft hij een vrij onbekende. Jammer hoor!

Die heb ik ter harte genomen en na enkele luisterbeurten op de spotifiets die me al behoorlijk overtuigden, eindelijk aangeschaft op CD. En dan ga je dus vanzelf meerdere keren echt goed luisteren en val je van de ene verbazing in de andere. Ik kan het allemaal niet beter verwoorden dan hiervoor door Soledad al is gedaan, ik hoef alleen de score nog maar aan te passen. Top album!

Ik vind het toch wel erg ver gaan om dit album (super) origineel te noemen. Begrijp me niet verkeerd, deze eerste luisterbeurt bevalt me prima, maar da's niet omdat het origineel is, dat is omdat ik een Coltrane-liefhebber ben.

Dat wordt ook nergens beweerd, he? Sterker nog, Garrett staat met 2 benen in de jazz traditie van oude giganten als Coltrane, maar is er daarnaast in geslaagd een geheel eigentijdse, uiterst herkenbare stijl te creëren. En dat is razend knap, gezien de lange geschiedenis van de jazz. Beluister zijn laatste album maar eens, daarin hoor je zowel de traditionele modal en postbop jazzpatronen als een hypermodern geluid dat echt afwijkt van hoe jazz vroeger klonk. Steve Coleman is dat ook gelukt, geweldig. Garrett is dus geen copy cat, maar heeft de jazz doorontwikkeld. Dat maakt hem origineel.

Schitterend album trouwens. Snel maar weer eens uit de kast halen en me laten meeslepen in zijn ongekende originaliteit.