Klaus Schulze - Audentity (1983)

Begin jaren tachtig was bepaald niet echt een creatieve periode voor Klaus Schulze, of is het zo dat ik even de filosofie van zijn werk niet door heb. Wat ik met name mis is de groove die hij wel in de jaren zeventig had. Wat inhoudt goede ritmes en boeiende klankpartijen. Op Audentity mis ik beide zaken, wel zijn hier en daar een paar goede aanzetten te horen maar deze worden slecht afgemaakt. Hierdoor krijg ik de indruk met een amateur te maken te hebben wat in feite niet zo is. Dit is erg jammer van iemand die in de jaren zeventig heeft laten horen met Timewind en X zijn meesterschap te verstaan.

In deze periode ontstond dan ook de discussie of dat Schulze zijn instrumenten wel waardig was. Vele waren van mening dat het beter had geweest om de instrumenten af te pakken, want hij misbruikte ze toch maar. Zover wil ik niet gaan en wil daarbij wel enige nuance aanbrengen. Componisten kunnen niet altijd goede muziek afleveren of de juiste inspiratie hebben. Iets wat als fan zijnde minder is, maar wel iets waar je kritisch tegen aan mag kijken. De eerlijke verhouding tussen artiest en fan. Een album afkraken is zo gedaan, edoch wees daarbij eerlijk.

Grappig, ik heb juist een hele andere beleving bij de deze plaat. Nummers als Cellistica en Sebastian Im Traum en Spielglocken zijn zeker van een waardig niveau. Het doet mij een beetje denken aan: Michael Hoenig - Departure from the Northern Wasteland. Audentity bevat een bombastische ritmesectie welke door de verschillende nummers heen waait zonder duidelijk grip te geven aan het geheel, een muzikale reis op zich zelf. Het andere moment begeeft schulze zich binnen new age achtige sferen.

Mijn favoriet Sebastian im Traum Sterke electronics die gebruik maakt van noise. Dit wordt op een zeer prachtige manier bijgestaan door verschillende bizare effecten (samples) en een vioolspel (wat erg tegen jazz aanleunt) die door merg en been gaat.

Het ene moment gebruikt Schulze de new age als hoofdlijn terwijl de verschillende instrumenten (Cello, Viool) via de achtergrond of gewoon door de muziek heen een esoterische schouwspel laten horen . Schulze weet hierdoor een mengeling te creëren tussen klassieke avant-garde en newage. Een mooi album wat ik zeker vaker op zal zetten.

Het is inderdaad grappig om te lezen dat dit bij iemand anders een hele andere uitwerking heeft op de beleving, zoals ook het geval is bij het album Irlicht. Twee albums waar ik dus grote moeite mee heb. Geef mij maar de album Timewind of X maar, daar zit ik al snel ver in het universum, iets wat ik hier dus niet heb. Neemt dus niet weg dat iemand er wel wat in hoort. Zal hem binnenkort maar eens weer draaien en kom ik wellicht tot een heel andere conclusie.

Mijn beleving is ook positiever. Audentity is stukken beter dan de tegenvallende Live en Dig it albums. Opener Cellistica is zo'n beetje de minste, maar nog wel de moeite van het draaien waard. Tango-saty blijft een mooi stukje muziek. Amourage is te langdradig en is een lange zit naar het geslaagde Opheylissem. Spielglocken behoort tot mijn favoriete KS songs en is met 21 min. aan de korte kant gehouden. Het experimentele Sebastian im traum weet de aandacht goed vast te houden. Het is nog niet zo mooi als Dune. Ene Garry Havrillay geeft op de binnenhoes uitgebreid tekst en uitleg over Audentity. Leuk detail is dat de lp op het metallabel Roadrunner is uitgebracht. Audentity wordt als een goed product ervaren.

Schulze's Audentity is zonder twijfel één van zijn meer avant-garde gerichte werken en is over het algemeen gezien blijkbaar niet zijn meest populaire werk. Persoonlijk vind ik het een bijzondere plaat; wellicht artistiek gezien zelfs wel één van zijn meest interessante uit de jaren '80. Om de één of andere reden klinkt deze plaat gedurfd, experimenteel en diepgravend en dat is nogal wat, gezien de meeste van zijn albums uit zijn artistiek mindere jaren '80-periode, toch een stuk minder imponerend zijn.

Ik loop de nummers door in de volgorde zoals ze op mijn editie van het album staan.

"Cellistica" begint erg chaotisch, bevreemdend en grillig als allerlei vreemde synth-klanken door elkaar heen lopen. De omslag vind plaats als er een apart synth-ritme z'n intrede doet en de cello van Wolfgang Tiepold opvallend op de voorgrond treedt. Uiteindelijk gaat dit gepaard met een pakkende beat en het nummer begint nu pas echt te 'lopen'. Het nummer is, zelfs voor Schulze-begrippen, geen gemakkelijke kost, maar is toch vrij bijzonder om naar te luisteren. Vlak voor de negende minuut is daar opeens een pakkend thema te horen die het nummer wat toegankelijker laat klinken en gaandeweg de muziek verder vordert, wordt ie i.m.o. toch beter. De muziek blijft spannend en onderhoudend klinken en zo vlak voor het einde duikt datzelfde thema nog een keer op, in combinatie met wat gave geluids-effecten, waar uiteindelijk het nummer ook mee eindigt.
Wellicht niet Schulze's beste werk, maar ik heb absoluut beroerder gehoord. Dit is echt zo slecht nog niet en al met al klinkt deze opener al stukken beter dan bijvoorbeeld de gehele vorige studio-plaat Trancefer bij elkaar!

"Tango-Saty" is voor Schulze-begrippen een enigszins vreemde eend in de bijt. Sowieso is het nummer aan de opvallend korte kant, wat soms, in het geval van Schulze, niet verkeerd hoeft te zijn. Het is echter het tetterende thema wat eerder wat potsierlijk overkomt, dan dat het echt indruk op me maakt. Ondanks dat heeft het wel wat.

"Amourage" is een opvallend mooi nummer die rustige synth-klanken onder begeleiding van een piano laat horen. De klank van de synth-melodie doet me zowaar een beetje aan Kitaro denken en dat geldt toch ook wel voor de rest van het nummer . Het ademt om de één of andere reden eenzelfde soort zweverig en warm karakter uit. Al met al een fraai stuk muziek die zeker ook voor Schulze-begrippen aardig opvallend te noemen is!

"Opheylissem" vind ik muzikaal erg in de stijl van Trancefer liggen en laat o.a. het opvallende percussie-werk van Michael Shrieve horen. Daar waar ik op die plaat me betreffende zijn getrommel op een gegeven moment danig stoorde, vind ik zijn bijdrage tijdens "Opheylissem" een stuk overtuigender overkomen. Tevens heeft dit nummer het voordeel dat deze slechts vijf minuten klokt en dat is in dit geval een verademing te noemen.

"Spielglocken" is vervolgens erg aangenaam om naar te luisteren. Dit nummer klinkt meer lichtvoetig en luchtiger van aard en klinkt erg lekker. Het aparte synth-ritme uit "Cellistica" is hier ook op terug te horen, weliswaar in een iets andere vorm, maar ook de rest van de muzikale inkleding doet denken aan dit nummer. Niettemin heeft dit nummer zeker meer te bieden qua compositorisch vernuft en is eigenlijk, zeker als op een gegeven moment de 'spielglocken', de cello en de synth-melodie te horen zijn, gewoon een heel boeiende en meeslepende luister-ervaring. Verrassend!!

Afsluiter "Sebastian Im Traum" is Schulze op zijn meest controversieel en tegelijkertijd ook op z'n meest experimenteel. Het is een reis door de wondere wereld van wat Schulze te bieden heeft, eentje die over de grenzen van z'n kunnen gaat. Niet dat het direct per se het allerbeste is wat de man gemaakt heeft, maar origineel en gedurfd is het zeker. Bij vlagen lijkt dit nummer te klinken alsof Klaus maar wat aan het improviseren en klooien is op zijn synths, maar tegelijkertijd klinkt het toch ook bijzonder intrigerend. Het is de combinatie van abstractie en finesse wat "Sebastian Im Traum" tot weliswaar geen gemakkelijk te slikken kost maakt, maar indien je deze kluif weet te verduren, blijft er een muzikale ervaring overeind staan, die behoort tot in ieder geval de meest memorabele, die Schulze gemaakt heeft in de jaren '80. Dit moet je horen om te geloven, maar als het eenmaal doordringt en het grijpt je beet, laat het je niet meer los tot aan het einde.
Alles zit erin: schoonheid, mystiek, waanzin, bombast, etc. Kortom: wauw!

En zo kan ik niet anders dan concluderen dat deze Audentity in mijn beleving gezien mag worden als een heel interessant, gedurfd maar bovenal een heel degelijk Schulze-album. Eentje die relatief hoog scoort in mijn beleving. Wellicht niet zo hoog als heel veel van zijn jaren '70-werk, maar al met al is dit een album die laat horen dat Schulze in de jaren '80 het absoluut nog in zich had om zeer diepgravend en goed materiaal af te leveren.
Audentity is op zijn eigen manier een meesterwerk en tegelijkertijd is het dat ook niet. Dit komt, doordat het album gevoelsmatig een vorm van doordachtheid en een bepaalde vorm van structuur mist. Echter is het wel een album die als muzikaal experiment, eenmaal op waarde geschat, fier overeind blijft staan. En dit komt voor een erg groot gedeelte door het toch briljante "Sebastian Im Traum".

Audentity is, hoe je het wendt of keert, verplichte kost voor iedere Schulze-fanaat. Of je het goed gaat vinden, is een tweede. In ieder geval is ie alleen al voor "Sebastian Im Traum" de moeite waard. Ik vind 'm gelukkig wel goed. Een ruime 4 punten is ie het dan ook dubbel en dwars waard. Wellicht in de toekomst zelfs nog een halfje erbij.....

Audentity vind ik eigenlijk wel een prima plaat.Zo is Spielglocken waarlijk een genot. Sebastian Im Traum vind ik daarentegen wat moeilijker te verteren Aan alles merk je echter wel dat dit nummer een passieprojectje van Schulze was, waardoor ik deze compositie nog een aantal kansen wil gunnen.

Niet zijn beste, maar toch weer behoorlijk onderhoudend. Meeslepend zou je kunnen zeggen, al wisselt de invulling van het woord "slepen" dan hij sommigen blijkbaar wel...