Max Roach - We Insist! Max Roach's Freedom Now Suite (1961)

Heerlijke plaat met een duidelijke boodschap.
Deze is gemaakt als boodschap tegen de rassenrellen, apartheid en racisme eind jaren 50 met name in jazz kringen werd hier erg op gewezen.
Max Roach is een drummer die met recht een dinosaurus uit de jazz mag worden genoemd, hij speelde met iedere grote naam samen.
De zangeres is Abbey Lincoln, voordat ze Roach ontmoette was ze zangeres in een lounge club haar aandeel is vooral in het nummer Triptych: Prayer / Protest / Peace van groote waarde. Dit nummer is ook gebruikt als soundtrack voor een geruchtmakende documantaire uit die tijd over het onderwerp racisme.

Ik heb niet veel meer toe te voegen aan je tekst, junglefred. 'We Insist' is een plaat die samenhangt met de opkomst van de Civil Rights beweging, eind jaren '50, in de VS. Het feit dat het een boodschap is tegen racisme en voor gelijke rechten van de zwarte gemeenschap, en de zang van Abbey Lincoln, maken "We Insist!" zo sterk en tevens zo anders dan andere jazz platen die ik ken. En niet te vergeten: het is bovenal een plaat van de gisteren overleden jazz-drummer Max Roach.

Nog altijd maar vier stemmen hier zie ik... dat mag best omhoog

Zeer indrukwekkend, deze suite van Max Roach (en Oscar Brown Jr.). Muzikaal is dit al één van de sterkste jazz-platen die ik ken, maar de woede en verontwaardiging over apartheid en racisme die dit album uitstraalt geeft er duidelijk nog een extra dimensie aan. Abbey Lincoln maakt van Triptych een waar spektakelstuk, en vooral de percussie op het gehele album is een vermelding waard, dat is echt de drijvende kracht achter het album. Wat mij betreft een must-listen voor iedereen die van enigszins vooruitstrevende jazz houdt.

De hoes en de titel geven het al aan: dit wordt geen relaxte jazz-plaat voor bij een dinertje. Dit is een heldere boodschap, verpakt in indiringende nummers die uiting geven aan verdriet, woede en verzet. Roach grijpt hierbij terug op Afrikaanse roots en de dominante percussie past daar perfect bij. Een knappe plaat, intens en vrij uniek in zijn soort.

Zeer de moeite waard om te bekijken: een live uitvoering van de suite.

YouTube - Max Roach / Abbey Lincoln - TV-Special, Germany 1964

Geweldige link, Soledad, dit is indrukwekkend en heel apart. Zeer bedankt!

Ook wel bijzonder hoe modern Coleman Hawkins klinkt. Een saxofonist uit de swingtraditie uit de jaren '30 en '40

Geinig; Driva Man ken ik nog van The Beasts Of Bourbon uit de tijd dat ik muziek prefereerde dat klonk als een auto-ongeluk

Ik krijg deze op Spotify alleen maar met een dikke his en gekraak. Is er ook een opgeschoonde versie van deze plaat?

Een politiek bevlogen album, dat versta ik wel uit de teksten en de geanimeerde zang van de zangeres. Gelukkig wordt het ook nog eens ondersteund met verdomd sterke muziek. De drums vallen daarbij in positieve zin op. 4*

Hoezo gelukkig, wat is er mis met een politiek bevlogen album?

itchy Er is helemaal niks mis met een politiek bevlogen album. Daarom is het ook mooi dat die bevlogenheid zich hier ook vertaalt in prachtige muziek.

Ik heb deze op CD aangeschaft in de stereo mix 9002 / CCD79002 uit 1989 van het label Candid, dat dit album ook heeft uitgebracht in 1960. Dat zou goed moeten zijn, maar dit is duidelijk een vinyl rip, want de tikken vliegen me om de oren vanaf het moment dat ik op Play heb gedrukt. Alleen in de pauzes tussen de nummers zijn de tikken even weg. En als Abbey zingt, hoor ik overduidelijk gehiss. Jammer, voel me toch enigszins in mijn zak geschoten. Maar de muziek is meer dan okee natuurlijk, met een line up bestaande uit oud en nieuw talent van dat moment.

Is er iemand bekend met een betere versie van dit album, wie heeft de Japanse uitgave hiervan bijvoorbeeld?

Jazeker, ikzelf inmiddels. Als je dit album wil aanschaffen op CD zorg dan dat je een Japanse uitgave van het Victor label koopt uit 1986 of 1997, als je het ervoor over hebt tenminste want ze zijn vrij prijzig tegenwoordig. Alleen deze versies hebben namelijk gebruik gemaakt van de master tapes die Max zelf in bezit had. Alle overige CD versies zijn vinyl rips, ook die van Candid zelf dus, want ook zij hadden / hebben die master tapes van Max niet ter beschikking, en dat is geluidstechnisch een behoorlijk compromis, helaas.

Ik zat zo bij de Max Roach-platen te kijken en ik zie dat deze 44 stemmen heeft. Dat is best veel voor een onbekende jazzplaat. Hoe is dat gekomen?

Volgens mij duikt dit plaatje redelijk vaak op in de top lijstjes

Wie weet straks ook in een toplijstje van mij.

Dat overkomt mij nu ook! Deze oude versie is nog vetter.

Wat me eerder al opviel, maar wat ik niet durfde te zeggen, maar nu wel is dat Driva Man hetzelfde wijsje en rijmschema gebruikt als Time is Right door The Manfred Mann's Earth Band op Nightingales and Bombers, welke 15 jaar later verschijnt.

Is dit toeval? Beide songs zijn door de artiesten zelf geschreven, maar het lijkt nu toch wel verdacht veel op plagiaat van Manfred Mann en co.

Wat is Abbey Lincoln toch een ontzettend goede zangeres trouwens.

Inderdaad! Net geluisterd. Ik zie dat Manfred Mann ook Driva' Man heeft gecovert met zijn MM band en heeft hij later kennelijk met zijn Earth Band denk ik het tempo verdubbeld en er iets anders van gemaakt.
Grappig (maar wel plagiaat dunkt me)
Stoute Manfred

Soms ontdek je – zelfs na tientallen jaren intensief muziek luisteren – nog eens een album waarvan je denkt: hoe kan het dat deze parel tot nu toe altijd voor me verborgen is gebleven?! Die combinatie van verbazing en blijdschap ervoer ik toen ik We Insist! voor het eerste hoorde. Ik heb dit jaar tientallen albums met releasejaar 1961 (al hanteren verschillende sites verschillende jaartallen, en komt dit album officieel eigenlijk uit 1960) gehoord en dit album is voor mij de mooiste ontdekking die ik heb opgedaan, in de zin dat ik nog nooit van dit album gehoord had en dat het zich direct – zonder enig moment van twijfel – tussen mijn jazzfavorieten heeft genesteld.

We Insist! (met de subtitel: Max Roach’s Freedom Now Suite) is een album vol avant-garde jazz, geschreven door drummer Max Roach en tekstschrijver Oscar Brown. Wat dit album avant-garde maakt? De piano is volledig afwezig in de composities, er zijn passages die volledig geïmproviseerd zijn en de vocalen van Abbey Lincoln (zij zou later trouwen met Max Roach) zijn af en toe nogal excentriek, hier en daar wordt er zelfs geschreeuwd.

Muzikaal protest
Niet erg toegankelijk dus, vandaar ook misschien wel dat dit album vergeleken met de grote jazz-klassiekers uit deze tijd wat onder de radar is gebleven (toch in ieder geval bij mij!). Toch past de gekozen vorm geweldig bij de bezongen inhoud. We Insist! Sluit perfect aan bij het zwarte activisme en de burgerrechtenbeweging uit die tijd. Het project zou eigenlijk bestaan uit één lange compositie en stond gepland voor 1963, precies honderd jaar na de Emancipatieproclamatie door Abraham Lincoln, waarbij Lincoln de slaven uit het zuiden vrij verklaarde.

Door de sit-ins in Greensboro (de hoes van dit album refereert aan die sit-ins, een niet-gewelddadige manier van protest die veel actievoerders adopteerden) en het feit dat de burgerrechtenbeweging snel aan populariteit won, begonnen Roach en Brown aan een nieuw project waar uiteindelijk dit album het resultaat van was. We Insist! lijkt op een prachtige manier het denken en het handelen van die tijd te vangen; ze laat zien en horen hoe men naar vrijheid en rechtvaardigheid smacht en is zelf ook een heel krachtige vorm van muzikaal protest.

Hongerigheid
De vijf nummers op dit album gaan over slavernij, over het onafhankelijk worden van de Afrikaanse staten en het vechten voor gelijke rechten. En voor een dergelijke activistische boodschap, past het dat het muzikaal schuurt en uitdagend is. Een gladgestreken compositie en de overtuigingskracht van de teksten was aan de luisteraar voorbij gaan. De vorm waarvoor men gekozen heeft, eist alle aandacht op, zodanig dat je niet aan de uitgedragen boodschap ontkomt. De gekozen vorm is misschien zelfs onderdeel van het protest.

Zangeres Lincoln en Roach zijn de enigen die we op ieder nummer van deze plaat horen. Onder meer Booker Little, Julian Priester en Coleman Hawkins staan het tweetal op enkele nummers bij. Van het geheel gaat een enorme hongerigheid uit; middels muziek kun je proberen bij te dragen aan een wereld waarin je je ook buiten de muziek vrij kan voelen. En in een wereld waar je al zo lang en op zoveel verschillende manieren met onderdrukking te maken hebt, kun je dankzij muziek je eigen universum creëren waar iedereen compleet vrij is en waar er geen grenzen of wetten zijn waarbinnen je je moet bewegen.

Vrij zijn
In muziek kan alles, en kun je – voor hoe kort ook – die vrijheid waar je zo naar hunkert ervaren. Voor mijn gevoel is dat precies wat je hoort op dit album en het maken van deze muziek is daarmee op zichzelf een vorm van actievoeren geworden; het album toont dat mensen nog zo hard tegengewerkt kunnen worden, maar open, creatieve, sterke geesten vinden altijd hun weg en een manier om vrij te zijn.

Die grenzeloze vrijheid hoor je bijvoorbeeld in het intense, gepijnigde geschreeuw door Lincoln op ‘Triptych: Prayer / Protest / Peace’, sowieso bewijst Lincoln hier wat mij betreft dat ze een geweldig zangeres is die enorm veel gevoel weet te leggen in wat ze zingt (haar solowerk wil ik binnenkort ook nog eens bespreken). Je hoort het in de manier waarop de instrumenten samen spelen; ze lijken allemaal niks te geven om hoe iets zou moeten klinken of hoe iets overkomt bij de luisteraar, er is alleen een oergevoel dat men wil en MOET vormgeven.

Prachtig, doorvoeld statement
En dat oergevoel krijgt vorm op een manier die ook voor buitenstaanders als ik (wit, ruim zestig jaar levend na het opnemen van dit album) te begrijpen is. Ik voel intens mee met alles wat dit album probeert over te brengen en vind het een voorrecht dat ik als luisteraar deelgenoot gemaakt word van deze hartstochtelijke strijd voor bestaansrecht. Het helpt misschien mee dat de dingen waar deze muzikanten voor strijden vandaag de dag nog steeds niet vanzelfsprekend zijn en ik verwacht zo dat over nog eens zestig jaar We Insist! (helaas) nog altijd even urgent zal klinken als toen in 1960 en nu in 2023.

Als je de hedendaagse jazz een beetje in de gaten houdt, dan hoor je waar artiesten als Matana Roberts en Angel Bat Dawid (die ik allebei hoog heb zitten, ze zullen zeker in mijn eindejaarslijstje langskomen) hun inspiratie vandaan gehaald lijken te hebben. Zij leunen qua muzikale methode en boodschap voor mijn gevoel dicht aan bij dit meesterwerk. Tekstueel en muzikaal gezien gewaagd, zo klinkt dit album vandaag de dag nog steeds, maar juist daarom is We Insist! een prachtig, doorvoeld statement dat ook anno nu nog steeds invloedrijk is en nieuwe luisteraars als ik weet te overdonderen.

Blogpost

UItgebreide en goed geschreven review. Ik vind het knap.

Ik kom vaak niet verder dan: dit is gaaf!