Adrian Borland
Ik zie hem als de beste en meest ondergewaardeerde artiest die ik ken.
The Sound behoort tot mijn favoriete bands (misschien wel de nummer 1) en Adrian Borland kan ik zonder twijfel de beste solo-artiest noemen die ik ken. Wat heeft die man veel indrukwekkende en prachtige muziek gemaakt, zeg. Je wordt er triest van dat het zo onbekend is. Mede doordat Adrian er zelf van droomde om door te breken met zijn muziek. Maar het heeft ook iets moois. Doordat Adrian zo onbekend is, koester ik hem des te meer. Zijn muziek is op een unieke manier onderdeel van mijn leven en ik denk dat een band voor het leven is.
Na het gehele oeuvre van The Sound en een aantal van Borlands solowerken beluisterd te hebben, wist ik het al: ik moest alles van deze man hebben. Maar dat is nog niet zo makkelijk. 5:00 AM, Harmony & Destruction en The Last Days of the Rain Machine waren nog makkelijk te verkrijgen via zijn fansite. Maar daar hield het mee op. Dit album, Beautiful Ammunition, was het moeilijkst te vinden van al zijn solo albums. Maar het is me gelukt. Ik heb deze, samen met Brittle Heaven, voor een aanzienlijke prijs (dat wel!) in huis weten te halen. M'n vrienden verklaarden me voor gek, maar mij was het al het geld waard (totaal was nog beneden de 100 euro, wat me nog meeviel).
Beautiful Ammunition kwam tegelijk met de eerste keer dat ik echt verliefd was op een meisje. Het album zal daarom altijd wel iets speciaals blijven houden. De betreffende liefde is helaas alweer voorbij, maar het heeft een extra glans aan dit album meegegeven die het niet snel zal verliezen.
Beautiful Ammunition is een erg warm album. Over de exacte momenten van Adrians ups- en downs (understatement) weet ik niet veel, maar op dit album lijkt hij innerlijke rust gevonden te hebben. Alsof hij maandenlang zwaar depressief is geweest, en nu eindelijk weer eens de mooie kant van het leven en de wereld zit. Die stemming zit al meteen in het eerste nummer: Re-United States Of Love. De titel lijkt het ook te zeggen. Re-United, Adrian is weer herenigd met wat hij kwijt was. Het is niet een van Adrians sterkste nummers, maar het is een goede inleiding van dit album. In al mijn verliefdheid was dit nummer zeer genietbaar en ik hoor het daarom nog steeds graag. Ook op nummers zoals Open Door, Rocket, Break My Fall, Station Of The Cross en Ordinary Angel kon ik heerlijk wegzwijmelen.
M'n liefdesverdriet kon ik uithuilen bij het trieste Stranger In The Soul, wat een prachtige tekst heeft. Adrian is niet de enige muzikant die een eind aan zijn leven maakte, maar hij is anders dan alle anderen die in dit rijtje voorkomen. Bekende mensen in deze rij zijn bijvoorbeeld Ian Curtis en Kurt Cobain. Zij pleegden veel jonger zelfmoord en dat is ook te horen in de muziek. Hun muziek klinkt veel verslagener: er spreekt geen hoop of moed uit. Daar wil ik geen oordeel over geven, maar bij Adrian Borland hoor je die hoop en moed wel. Neem alle platen uit zijn lange muziekcarrière en je hoort een man die door diepe dalen gaat, maar tegen zijn depressie blijft vechten. En er regelmatig ook weer uitkomt. Dat hij uiteindelijk toch weer terugviel is een feit, maar in zijn muziek is altijd een bepaalde levenswijsheid te horen. En juist daarom valt Adrians muziek ook onder de categorie troostmuziek. Hij is een artiest die goed wist wat depressief zijn inhield en ook erkende dat dit bij hem hoorde; dat dit nu eenmaal zo was. Stranger In The Soul geeft dat gevoel heel goed weer:
There's only one way to set him free,
But I choose to live with the stranger in the soul
Adrian bekent hierin zijn zelfmoordgedachten, maar meteen daarop volgt een van de moedigste zinnen uit de muziekgeschiedenis: Ik kies er voor om te leven, wetende dat ik keer op keer zal terugvallen in mijn depressies, wetende dat ik daar niets aan kan veranderen. Natuurlijk is dit een mooi nummer als je liefdesverdriet hebt, maar het nummer gaat oneindig veel dieper dan dat. Het is Adrian die zich vastklampt aan het leven, en die de dingen accepteert zoals ze zijn. Dit niet zonder pijn, wat vorm krijgt in een snijdende gitaarsolo en natuurlijk het ingetogen einde van het nummer.
Simple Little Love, White Room: ook van die mooie pijnlijke nummers zoals alleen Adrian Borland die kan maken. Een Borlandfan moet deze nummers kunnen waarderen. Er is teveel moois om over ieder nummer iets te schrijven, dus skip ik maar even door naar het eennalaaste nummer: In Passing.
Adrians albums zijn altijd emotionele reizen. Ze kunnen opgewekt beginnen, dan wat triester worden, maar ze eindigen altijd hoopvol. Alsof de man je een spiegel voorhoudt, om even tot jezelf te komen en daarna weer verder te gaan. Naast dat dit gewoon geweldige muziek is, is het ook heel therapeutisch. Adrian is daarin uniek: ik heb dat nog nooit zo sterk bij een andere artiest gehad.
In Passing is ook tot-jezelf-kom nummer. Zet het op als het even niet zo lekker gaat en het doet iets met je. Adrian probeer hierin, muzikaal en tekstueel, een bepaalde band met de luisteraar op te bouwen. En dat lukt. Het is alsof hij een vriend is die even naast je komt zitten omdat hij ziet dat je steun nodig hebt en een arm om je heen slaat om te laten voelen dat hij je begrijpt. Het is daarom ook wel passend dat In Passing zo kort duurt: zulke momenten hoeven niet lang te duren. Wat ik hierboven beschrijf komt ook letterlijk in de tekst naar voren:
And if you miss old friends tonight,
Then you are not alone
In Passing troost, haalt even alle zorgen van je schouders af. Als dat bereikt is en je even helemaal op jezelf gericht bent, valt Adrian in met Shoreline:
It's right there in front of you,
But your courage dolls and lingers
You're always so damn close
But it's like sand between your fingers
And you've been busy wasting time
Fixed your anger on the fakers
Wherever this world goes
You're gonna be there two weeks later
Vooral die laatste zin is erg mooi. Adrian werkt naar een spirituele ontlading toe en laat even alles zien wat er, ondanks alle triestheid, nog mooi is aan het leven. De climax is prachtig. De muziek verteld je dat je leed geleden is en dat nu alles beter wordt: de conclusie van het album.
Turn your life around
Get up off the ground
The ocean has forgiven you, now you're free
Als de laatste zin uitgesproken wordt de muziek rustig. En aan het eind van dit album voel ik me ook altijd rustig. Getroost zover muziek je kan troosten. En met het gevoel van een nieuw begin (ik weet het: ik ben jong en dat klinkt raar, maar zo voelt het). Shoreline definieert wat ik zo speciaal vindt aan Adrian Borland: die prachtige, troostende, helende werking die zijn muziek heeft.
Adrians depressie en hoe hij daar tegen vocht was misschien wel de belangrijkste drijfveer van zijn muziek. Datgene wat hij hier op aarde achter wilde laten. Hij kende zelf de gruwelen van depressies, en maakte muziek om anderen er boven op te laten komen. Dit is niet alleen mijn gevoel; dit zit hem ook in het karakter van zijn muziek en zijn teksten. Het is het nalatenschap van Adrian Borland en ik ben er trots op dat ik een van de weinigen ben die het in zijn kast heeft staan.