Mal Waldron Trio - Free at Last (1970)

Met: Mal Waldron (piano), Isla Eckinger (bas), Clarence Becton (drums)

Nou dit is em dan! Mals eerste eh…. hit?!? sinds ‘The Quest'. Ik weet niet of het aantal verkochte platen genoeg was om een ​​Waldron-album als klassieker te markeren, maar 'Free at Last' is absoluut een van de bekendere platen die hij maakte. Het is ook de eerste plaat sinds 1963 op een groot label. Maar datzelfde label, ECM, stond in 1969 zelf nog in de kinderschoenen. Free At Last was in feite de eerste release van het label in 1970. Mal heeft na deze ene plaat nooit meer voor het label opgenomen. Al was 'Spanish Bitch' waarschijnlijk bedoeld om erop uit te komen.

Het is een goede kans om de artistieke transitie die hij in die jaren maakte in een puntgave geluidsweergave te horen, spelend met twee niet erg bekende maar zeer getalenteerde muzikanten. En dat is iets wat Mal wel kenmerkt: hij omringt zich altijd met begaafde muzikanten, soms bekende maar ook heel wat meer obscure namen. De in Zwitserland geboren bassist Isla Eckinger heeft met tientallen muzikanten gespeeld en meerdere malen naast Waldron opgetreden: zowel in de studio als tijdens live optredens. Hij is een bassist die perfect past bij Mals ritmische en percussieve spel, steeds dansend rond zijn muzikale ideeën, net zoals Jimmy Woode en Reggie Workman dat ook konden. Eckinger krijgt alle ruimte om zijn kunnen op deze plaat te laten zien en die ruimte verdient hij meer dan zeker. Becton is een drummer die naast freejazzspelers als Burton Greene en Michael White speelde, maar ook meer binnen de jazz-traditie speelde met Benny Bailey en Dusko Goykovich. Omdat Free At Last ook balanceert tussen bop en de meer vrije muziek past hij hier perfect.

Opener 'Rat Now' is een klassieke compositie van Mal Waldron met zijn harde aanslag in de lagere registers en de interactie die hij zoekt met de rechterhand in de richting van het thema. Het is duidelijk dat Mal werd geïnspireerd door de freejazz-beweging van die tijd, maar deze muziek is nog steeds behoorlijk gestructureerd. Zoals Mal zelf zegt in de liner notes: ‘free jazz betekent voor mij geen anarchie of ongeorganiseerd geluid. In mijn vocabulaire betekent ongeorganiseerd geluid nog steeds gewoon ruis'. En dat is misschien wat Mal zo'n geweldige muzikant maakt. Hij kon verder kijken, innovatief zijn, een heel nieuw geluid creëren zonder zich te verliezen in de drang om innovatief te zijn. De muziek die hij op deze plaat heeft opgenomen is echt een handelsmerk voor zijn stijl. Het is de eerste plaat waarop je een deel van zijn definitieve geluid kan horen maar heel eerlijk: Mal bleef zich tot zijn dood in 2002 ontwikkelen.

Wederom speelt Mal vooral zijn eigen kenmerkende composities. Het uptempo, zeer percussieve Rat Now en Rock My Soul kunnen als ware Mal-klassiekers worden beschouwd, hoewel de meeste van deze nummers helaas nooit meer op zijn andere platen verschenen. Voor het eerst sinds zijn platen voor Prestige is er ook een jazzstandaard: ‘Willow Weep for Me’ die met een aangename warmte en souplesse wordt gespeeld. Het album is door en door goed uitgebalanceerd met meer gespannen, up-tempo nummers en mooie zachtere ballads. En zoals bij alle muziek van Mal: ​​dit is pure muziek, recht uit het hart, alleen vanuit gevoel. Het is waarlijk Mal op z’n allerbest.

ECM staat bekend om een ​​specifiek geluid waar je van moet houden. Ik persoonlijk kan het wel waarderen. Maar die ECM sound is hier op dit album nog niet echt hoorbaar. Zoals bij de meeste ECM-albums is de geluidskwaliteit sowieso wel uitstekend. Ik bezit de Japanse SHM-release van 2017, en die klinkt prima. Maar dit album is in 2019 opnieuw uitgebracht met bonustracks op vinyl. Vanzelfsprekend moest ik die dan ook hebben en…. die klinkt nog mooier! Echt een must have!

De ECM sound bestond ook nog niet want dit is ECM catalogus nummer 1001, oftewel de allereerste plaat op dit beroemde label!