Anne-Marie Giørtz - Capital Punishment for Cars (2016)

Naast een solocarrière maakt de Noorse zangeres Anne-Marie Giørtz ook deel uit van Ab und zu en Trio de Janeiro. Haar vorige in het Noors gezongen en met positieve kritieken overladen album På Egne Vegne dateerde alweer uit 2011.

Dat was het jaar dat haar goede vriendin Fran Landesman overleed. Van oorsprong een Amerikaanse dichteres, die eerst bekend werd als componist. Zo nam Miles Davis de compositie Nothing Like You van haar op, wat op zijn album Sorcerer zou belanden.

Tijdens hun dertig jaar durende vriendschap had Landesman de gewoonte om haar nog niet gepubliceerde gedichten reeds naar Giørtz te sturen. Zij kent die gedichten dus als geen ander. Voor Capital Punishment for Cars gebruikte Giørtz er een zevental van om die op muziek te zetten.

Meestal deed ze dat op voortreffelijke wijze zelf, Twilight echter samen met producer Eivind Aarset. Daarnaast twee composities geheel van eigen hand, I Don’t Know Why en I’m Alive.

Voor de fascinerende opener en titelsong schreef Guttorm Guttormsen de muziek, net als voor drie anderen. De tekst is een gedicht van Rod McKuen, eind jaren zestig, begin jaren zeventig de beste verkopende dichter in de Verenigde Staten. Begin jaren zeventig was McKuen erg populair in Nederland als zanger, vooral dankzij Willem Duys. Hij scoorde twee grote hits die de hoogste positie haalden, Soldiers Who Want To Be Heroes en Without a Worry in the World.

In Make New Friends maakt ze gebruik van een gedicht van de Welshe componist Joseph Parry. Muzikaal gezien valt er bijzonder veel te genieten. Met name de gebruikte percussie is bijzonder subtiel. Slechts sporadisch zijn er invloeden te horen zoals in Middleclass Blues, duidelijk geïnspireerd door het album Dummy van Portishead.

Maar over het algemeen klinken de composities behoorlijk origineel. Dynamiek speelt ook een grote rol, maar het is toch vooral de voordracht van Giørtz, die de songs naar een hoger niveau tillen. Soms voegt men ook niet alledaagse instrumenten toe zoals de guzheng, wat voor een oosterse sfeer zorgt in Secret of Silence. De cd is opgedragen aan haar overleden vriendin Annine Qvale Gasvik, de maakster van het artwork van de vorige schijf.

Het is alweer vier jaar geleden dat ik zo’n spannend en origineel album hoorde, namelijk Rabbit Rabbit Radio, Volume 1 van Rabbit Rabbit. Noorwegen blijft me iedere keer weer opnieuw verrassen als muziekland. Nederlandse release is 26 mei aanstaande.

Anne-Marie Giørtz is een Noorse zangeres/bandleider/zanglerares, die al op talrijke cd’s met diverse bands heeft meegewerkt. Haar laatste solo-album På Egne Vegne dateert al weer van zo’n zes jaar geleden. Tevens is Anne-Marie lid van de formaties Ab Und Zu, Trio De Janeiro en Anne-Marie Giørtz Band.

Capital Punishment For Cars is opgedragen aan haar overleden vriendin Annine Qvale Gasvik, de ontwerpster van het artwork van haar vorige cd en aan de Amerikaanse componiste/dichteres Fran Landesman, die in 2011 overleed en de meeste bekendheid verwierf met het lied Spring Can Really Hang You Up the Most uit 1955. Ook als componiste oogstte Landesman veel lof, met name nadat Miles Davis haar compositie Nothing Like You opnam. Tijdens de dertig jaar durende vriendschap met Anne-Marie had Landesman de gewoonte om haar nog niet gepubliceerde gedichten reeds naar Giørtz te sturen. Zij kent die gedichten dus als geen ander. Voor Capital Punishment for Cars koos Giørtz er zeven uit om die op muziek te zetten.

Anne-Marie Giørtz is er op onnavolgbare wijze in geslaagd de gedichten van Landesman om te toveren naar een magnifiek muzikaal palet, waarbij het evenwicht tussen lyriek en de composities perfect in balans zijn gebleven. De fascinerende opener en titelsong komt echter volledig op conto van Guttorm Guttormsen, die de muziek componeerde op de tekst van een gedicht van Rod McKuen. Een ander uitstapje maakt Anne-Marie in het nummer Make New Friends naar een gedicht van de uit Wales afkomstige componist Joseph Parry.

Er valt op dit album ontzettend veel te genieten door de verrassende wendingen in de songs en bovenal spreken de prachtige teksten zeer tot de verbeelding. Daarbij steelt Giørtz de show vanwege haar voortreffelijke voordracht, die je als luisteraar direct raken. Daarnaast is opvallend de subtiele wijze waarop multi-instrumentalist Peter Baden met zijn percussie geregeld invulling geeft aan de songs, alsmede de enorme dynamiek die van het album uitgaat. Soms voegt men ook niet alledaagse instrumenten toe, zoals de guzheng, wat voor een oosterse sfeer zorgt in Secret of Silence.

Capital Punishment for Cars is voor mij de zoveelste verrassing van de laatste maanden uit de Noorse ‘muzikale fruitmand’. Wereldplaat! Voor de Nederlandse release moet u nog even geduld hebben, want die is gepland voor 26 mei.

Gepubliceerd op Muziekwereld: 18 maart 2017
Anne-Marie Gi?rtz - Capital punishment for cars - muziekwereld.com