TDW - The Antithetic Affiliation (2017)

The Antithetic Affiliation... Hier wilde ik al een tijdje een recensie voor schrijven, en hoewel ik bij TDW meestal wel iets weet te schrijven kwam het nu wat lastiger. En het is niet omdat dit een doorsnee album is waar het moeilijk is om iets noemenswaardig te bedenken... integendeel! Op dit anderhalf uur durende album, verdeeld over twee schijfjes, gebeurt zoveel dat ik niet weet of pakweg vier alinea's genoeg zullen zijn om een beetje recht te doen aan dit album. Echter, laat ik dan toch eens een poging wagen.

Voordat ik aan dit album begon was ik reeds bekend met voorgangers Scrapbook en Music to Stand..., evenals de Aphodisia EP, welke je alleen kon bemachtigen als je dit album voorbestelde. De muziek van mastermind Tom de Wit was altijd al van een hoog niveau en de thematiek vrij persoonlijk tot op het kwetsbare toe, maar op deze plaat wordt alles nog een niveautje omhoog getild. De thematiek vooral spreekt mij erg aan. De twee schijven weerspiegelen elkaars thema; de ene heet 'The Idealist' en klinkt wat positiever en lichter - de ander 'The Cynic', welke donkerder en harder klinkt. Elk thema wordt door beide perspectieven belicht, wat in twee zeer verwante, doch zeer afzonderlijke albums resulteert. Uiteraard zijn uiteindelijk beide perspectieven van één en dezelfde persoon; ze kunnen niet zonder elkaar. Dit doet mij hevig denken aan het werk van de 18de eeuwse dichter William Blake, die met zijn bundel Songs of Innocence & Experience eenzelfde filosofie hanteerde. De toepassing van deze thematiek bezorgt dan ook dikwijls kippenvel. De idealist wil meer herinneren, de cynic weet dat je dan minder vergeet; de idealist wil zichzelf kunnen zijn, de cynic weet dat ie dan alleen is; de idealist zingt over de liefde, de cynic betreurt de nare aspecten. Misschien wel de esthetisch meest interessante track is het tweeluik 'Monolith', welke de tweede maal hetzelfde nummer is met structureel precies de omgekeerde volgorde, met maximaal effect. Daar komt nog bij dat ik vermoed dat Tom de Wit het gehele album over zichzelf zingt, wat een enorme persoonlijke diepte toevoegt aan de nummers. Voor mij zijn de behandelde thema's erg herkenbaar, en De Wit brengt het zeer overtuigend over.

De muziek zelf, want daar gaat het uiteindelijk om natuurlijk, verdient een groter publiek. Met de beste productie op een TDW album tot nu toe, is het duidelijker dan ooit hoe deze progressieve mengelmoes van Epica, Ayreon, Marillion (op zijn tijd), en een gezonde dosis eigenzinnigheid ingenieus in elkaar zit. Het meest opvallend zijn de grote lappen van twintig minuten - 'The More We Remember' en 'Lest We Forget' - welke wegluisteren als complete avonturen. Met name de gastrollen van zangers Radina Dimcheva en Lennert Kemper, maar ook de viool van Hanna van Gorcum, voegen enorm veel diepte toe aan wat voelt als een episch schouwspel, waar elke stem een karakter vertegenwoordigt. Het geluid is groots, gevuld met vele lagen gitaar, dikke koortjes, en veel melodielijnen. De nummers vliegen alle kanten op, zonder dat de rode draad verloren gaat; de ultieme uitdaging binnen progmuziek. 'Anthem' en 'Aphrodisia' staan tegenover elkaar. Vooral eerstgenoemde is een meezinger, maar allebei staan ze hier beter op hun plek dan op de Aphrodisia EP, waar alle nummers wat uit hun verband gerukt waren. Gelukkig kan ik hetzelfde zeggen over de ballads 'Lovesong' en 'Dirge', waar ik voorheen wat moeite mee had, maar welke hier een verademing zijn en heel mooi op hun plek zitten. Vooral het duet met Cailyn Erlandsson op 'Dirge' is erg mooi. De twee 'Monolith' nummers zijn structureel het meest complex, maar vooral 'The Ascent' is misschien wel mijn favoriet van dit gehele dubbelalbum. Het is complexe, technische, progressieve muziek, maar de zogeheten catchiness wordt niet uit het oog verloren, en alles blijft volgbaar. Zanger en schrijver Tom de Wit verdient nog even een spotlight; hij laat op deze schijfjes horen dat hij een veelzijdig zanger is die van rustig en kwetsbaar naar hard en boos kan, en her en der voegt hij zelfs een beetje soul toe.

Nu is het toch een enorme lap tekst geworden, maar als ik ergens vijf sterren aan uitdeel, dan moet ik dat toch even verantwoorden. Tom de Wit heeft zichzelf overtroffen, als ik dat zo nog mag zeggen. Dit is namelijk het eerste album waar TDW echt als een band wordt gepresenteerd, en niet langer als solo-artiest. Voor wie de CD fysiek aanschaft is er nog een bonus DVD waar het eerste akoestische optreden op ProgPower Europe als een soort officiële bootleg (met passende bootleg-kwaliteit) gepresenteerd wordt. Een leuk extraatje. Mede door het optreden op de releaseparty is het album nog wat in waardering gestegen, maar het is vooral de thematiek zelf die mij raakt. Mijn favoriete nummers: 'The More We Remember', 'Monolith - The Ascent', en 'Aphrodisia'.

Voor dit album had ik nog nooit van TDW etc... gehoord. Wat een openbaring! fantastische muziek! TDW raakt hier alle "sweet spots" van wat ik mooi vind. Ik ga geen uitgebreide recentie schrijven, zie hierboven. Genoeg om te zeggen dat dit van mij 5* krijgt, en zeer waarschijnlijk in m'n eindejaarslijst terug komt...