Andrew Gold - Whirlwind (1980)

Het eerste nummer van dit album was ook een single en een goed nummer. 'Leave her alone' en 'Nine to five' zijn niet echt zijn beste songs. Op iedere Andrew Gold-plaat staan wel een paar echte uitschieters, maar er is niet echt een LP van hem waarvan ik echt alles goed vind.

In 1979 was het klimaat in de muziekindustrie compleet op z'n kop gezet. New wave en disco hadden hun invloed doen gelden en platenmaatschappijen raakten in paniek. Het moest anders, harder, nieuwer. Flexibel ingesteld als Gold was, probeerde ook hij het over een andere boeg te gooien en zo werd eind '79 dit Whirlwind uitgebracht. Een rockende Gold met stevige drum- en gitaarsound. Duidelijk is dat hij hier een jasje aan (moet) trekken dat hem niet past. Nergens overstijgt het de middelmaat.

Allmusic beschrijft bij dit album de tragiek:

Asylum verlengde het contract niet en Andrew Gold kon zich laten inhuren voor feesten en partijen, productieklusjes en zo meer, totdat hij jaren later met Wax opnieuw kon scoren. Hij maakte later opnieuw furore in het folkcircuit met de groep Bryndle, nam een Halloween kinder-CD op en in 2000 het buitengewoon schone, maar hopeloos over het hoofd geziene country-album The Spence Manor Suite.

Op 31 december 1979 kwam dit album uit en we kunnen dus nu wel veilig stellen dat het 40 jaar oud is.

Andrew Gold had grote naam gemaakt in de jaren ‘70 met hits als Lonely Boy en Thank You for Being a Friend. Niet direct materiaal dat hem op de kaart zette als rockartiest, wel als liedjessmid en zanger, ergens in de buurt van Billy Joel, Barry Manilow en Elton John. Met dit verschil dat de man vooral bekwaam was als multi-instrumentalist en producer. Naast zijn solowerk vooral te vinden op albums van anderen, waaronder Linda Ronstadt.

Om zijn koers te verleggen richting de moderne tijd maakte hij dit album waarop hij al grommend en gitaar-gestuwd probeert de rocker uit te hangen. Een misvatting. Het klinkt geforceerd ondanks de paar aardige composities die hij op dit album levert. Het rockkostuum paste de man, die was opgegroeid met musical, Bacharach en Beatles bepaald niet.

Het album werd desondanks goed ontvangen, maar zijn contract bij Asylum/Warner werd niet verlengd. Gold raakte wat aan lager wal, zoals hijzelf toegaf en dronk teveel. In diezelfde tijd werd hij gevraagd lid te worden van 10CC, wat door contractuele verplichtingen en vliegangst niet gerealiseerd werd Wel leverde hij een paar niet onaardige bijdragen aan Ten Out of Ten (1981).

Een paar jaar later zou hij echter met Graham Gouldman de band Wax vormen waarmee hij een paar flinke hits maakte in echte 80’s synth-stijl. Duidelijk een geslaagd verdienmodel, al duurde dit succes maar kort.

Op zijn vierde album Whirlwind gooit Andrew Gold het over een andere boeg. Geen zwoele of andersoortige popliedjes, maar een licht scheurende gitaar staat centraal. Hierbij doen soms blues en ook new wave hun invloed gelden en alsof dat niet genoeg is, zingt hij anders dan voorheen. Ik moest goed luisteren: is dit echt dezelfde Andrew Gold?

Jazeker! In 2018 verscheen in de serie ‘Collector’s Choice’ een cd-uitgave waarop hij in de liner notes één en ander postuum uitlegt, zie hier voor hoesfoto's van de Russische (!) editie. Was zijn vorige album All This and Heaven Too zo vreedzaam dat ik ervan overtuigd ben dat zelfs Poetin bij frequente beluistering in een vredesduif zou veranderen, op dit album klinkt Gold pittiger.
Misschien horen we iets terug van zijn tienerjaren, die hij deels in Engeland doorbracht. En met de promotie van de hitsuccessen van zijn vorige album, moet hij terug in Engeland punk en new wave hebben opgesnoven. Zijn Californische zonnige muziek maakte plaats voor Britse gitaarliedjes.

Liedjes schrijven verleer je niet en dat geldt ook hier. Na gewenning groeien enkele favorieten. Om te beginnen opener Kiss This One Goodbye, gevolgd door titelnummer Whirlwind, waarna pas op derde nummer Sooner or Later een piano klinkt.
Op de B-kant val ik voor Nine to Five dat met een intro á la The Kinks begint, waarna hij overschakelt op reggae in newwavesfeer, herinnerend aan Elvis Costello, zeker als een keyboard bijvalt; allermooiste liedje van de plaat is Stranded on the Edge met spreekzang á la Bryan Ferry (in hun Virginia Plain) of Steve Harley (Make Me Smile), de artrock kort vóórdat new wave doorbrak. Make up Your Mind is op de valreep het liedje dat het sterkst aan Golds vorige werk doet denken. Niet te versmaden.

In de amusante en postume liner notes (de link dus hierboven) vertelt Gold waarom het daarna stil om hem heen werd (iets met einde contract en feestjes). Achteraf gezien vindt hij het logisch dat de plaat flopte (de verwachtingen van de fans matchten niet met deze plaat) én dat hij hierna vlot een nieuwe soloplaat in Californische sferen had moeten maken. Maar hij keerde terug naar zijn muziekvriendinnetje Linda Ronstadt en raakte bevriend met 10CC-mannen, later resulterend in de hitgroep Wax.

Anders dan ik verwachtte, zijn met open oren desondanks enkele fijne liedjes horen, verrassenderwijs opgenomen in zijn eigen Californië en toch Brits klinkend. Hierop minder gastmuzikanten dan voorheen, wat het soberder, direktere geluid van de plaat versterkt.
Een aanrader voor wie 'm in de bakken met tweedehands vinyl tegenkomt, zoals ik. De vorige eigenaar kruiste met stift op de achterzijde zijn favoriete nummers aan: 2 t/m 5 en 7 t/m 9. De laatste krijgt zelfs twee kruisjes.
Wij verschillen dus wel iets van mening op dat punt, echter wederom een aanwijzing dat dit "vergeten" album een tweede kans verdient.

Ik ken deze niet; ik bezit alleen zijn eerste drie solo-albums op LP. Maar je beschrijving maakt me wel nieuwsgierig. Ik zal mijn oor eens te luisteren leggen en wellicht gaat-ie nog op mijn wensenlijst. Al geloof ik niet dat ik deze LP ooit 'in het wild' ben tegengekomen. Maar dat kan altijd nog komen natuurlijk.

Leuk om te lezen dat Gold hier de zaken anders heeft aangepakt als op zijn voorgaande platen. Van een verzamel-CD ken ik wel het nummer Kiss this one goodbye - dat was vermoedelijk ook de single van dit album. Dat klinkt inderdaad wel wat pittiger. Zal ook wel onder invloed van de tijdgeest geweest zijn. Er gebeurde veel in 1980; het softere singer-songwriterwerk had zijn - in elk geval commerciële - hoogtijdagen toen wel achter de rug.

En over Britse invloeden gesproken: ik weet dat Andrew Gold jaren later nog eens een album heeft gemaakt onder een schuilnaam met allerlei pastiches van Britse en psychedelische popmuziek, samen met o.a. Graham Gouldman van 10cc. Ik moest even zoeken naar hoe dat ding ook al weer heette, en zie: het album wordt binnenkort door Cherry Red opnieuw uitgebracht, zowel op CD als op vinyl. De beschrijving maakt op zijn minst nieuwsgierig, hoewel dit album heel onbekend is gebleven. Ook hier zal ik eens naar gaan luisteren.