Black Sabbath - The End (2017)

En de eerste clip is daar: Black Sabbath - "Paranoid" from The End - YouTube.

Afscheidsconcert van Black Sabbath. De blu-ray is een mooie registratie in bioscoop breedbeeld. Ozzy begint wat zwakjes maar wordt naarmate het optreden vordert steeds beter. Tony en Geezer zijn als vanouds altijd zeer goed en stand-in drummer Tommy doet zijn best. Toch mis ik Bill Ward, de originele drummer. Komen een paar gave niet vaak gespeelde Sabbath nummers langs zoals Under the Sun en Supernaut van het ondergewaardeerde album Vol. 4. Productie is prima. Goede stereo spreiding en eindelijk een vet bas geluid. Stuk beter dan de vorige live registratie. Al met al een waardig afscheid!

Uitstekend geluid, Ozzy prima bij stem, jammer van de instrumentale versie van Supernaut en de (te lange) drum solo in Rat Salad...

Vanmiddag de voorkeur gegeven aan de 3LP boven de DVD+CD die King Kong Records voor mij liggen had. Geen spijt van, prima aanwinst! CD's belanden bij mij nog wel eens op de grote hoop. Nieuwe LP's, zoals 'Clean Your Clock' van Motörhead, behouden voor mij dat speciale. De plaat heeft net zijn 1ste speelbeurt erop zitten en ik schakel over op 'Dehumanizer' (CD) die ik ook meteen maar aangeschaft heb om een hiaat op te vullen. 'The End' komt mooi op tijd op mijn 2017 top 10 aan te voeren, ik zet in op 4.0*. Wat mij meteen aan 'The End' opvalt is dat de nummers van '13' alweer van de setlist afgevoerd zijn en dat er, net als op 'Reunion', hoofdzakelijk nummers van de eerste vier albums gespeeld worden. In mijn bescheiden opinie zijn dat ook de beste albums van de band met Ozzy. 'Sabbath Bloody Sabbath' en 'Sabotage' worden alleen in de instrumentale medley vertegenwoordigd. 'Technical Ecstasy' komt dan nog langs met een vette versie van 'Dirty Women'. 'You Won't Change Me' is echter mijn favoriete nummer van dat album; 'She's Gone' ben ik ook gek op en als ik dan toch bezig ben: 'Changes' van 'Volume 4' is wel degelijk aan mij besteed, ik houd niet van het veel op MusicMeter geprezen 'Sabbra Cadabra' van 'Sabbath Bloody Sabbath'. Om terug te komen op 'The End': mijn aangevinkte favorieten zijn 'Iron Man', 'Hand of Doom', 'Into the Void' en 'Under the Sun'.

Mooi document. Ozzy wordt goed in toom gehouden door zijn maten en dat levert beduidend minder 'Let's go fucking crazies' op ongepaste momenten op dan wat je normaal bij hem verwacht. Hij wordt een dagje ouder en lijkt hier en daar zelfs doorleefd te klinken.

De rest van de band levert vertrouwde kwaliteit. Mooie songkeuze ook. Dirty Women is de meest recente song op de lijst. Under The Sun is erg episch. Medleys zijn per definitie kut. Speel dan niks want dat is écht meer iets voor Manke Nelis ofzo. Het is maar een klein smetje op het geheel.

Ik geloof alleen nooit dat dit echt het einde is.

Dit is zeker een goed live optreden, al vind ik het jammer, dat er niet van alle albums nummers worden gespeeld. Bv Hole in the Sky/Killing Yorself to Live/Johnny Blade/Damage Soul/Selling My Soul of als verassing een nummer van Earth the Rebel. uiteraard is het jammer dat Bill Ward ontbreekt.

Ik ben geen die hard fan van BS maar kan dit best smaken. Je hoort idd dat Ozzy niet meer van de jongste is en dat zijn stem toch wel geleden heeft onder zijn levensstijl. Voor het overige een band die er zin in heeft en ook zijn publiek apprecieert. Is zeker een blijver wat mij betreft. En wat een lekker baslijn zeg! Voor mij 3,5 sterren

Een onverwacht staartje van het afscheid van de groep is een ballet. Voor wie er gisteren niet bij was, hier een filmpje plus wat foto's via Birmingham World.

Die sukkel van het bericht hierboven dacht dat Black Sabbath met een ballet zou eindigen. Maar er is (opnieuw) een afscheidsconcert: 5 juli aanstaande, zij het dat Osbourne niet meer in staat is om de hele set te zingen. Het wordt afwachten wat zijn bescheiden bijdrage zal zijn te midden van vele gastmuzikanten.

Mijn geliefde is een weekend weg en dan kun je dingen doen die normaliter een beetje raar zijn. In dit geval kijken naar The End, versterker op hárd. Het afscheidsconcert van 2017, dat ik vanavond via beamer in de huiskamer bekeek. Staande, speciaalbiertje in de hand, dan kom ik beter bij livebeleving. In de dagen ervoor draaide ik de bonus-cd waar de groep enkele klassiekers live in de studio doorneemt. Lekker als opwarmer: The Wizard, Wicked World, Sweet Leaf, Tomorrow's Dream en met Moogsynth de ballade Changes.

Buiten regent het na lange tijd. Een teken? Dvd erin, beamer aan. Geen menu, meteen het concert. Drummer is Tommy Clufetos, die zich prima door het oude, klassieke materiaal heenslaat en qua uiterlijk, inclusief haarband, op oorspronkelijke drummer Bill Ward lijkt.
Begin met regen en kerkklokken, de openingsklanken van hun debuut. Osbourne zingt de coupletten in Black Sabbath veel te snel: adrenaline of deden zijn in-ears het niet goed? Uitstraling heeft de man nog altijd en hij is goed bij stem.

Verrassend is dat later Under the Sun van Vol. 4 in de setlist zit, überklasse qua riffs. Het praatje wat Osbourne na afloop houdt, een korte terugblik op het begin in 1968, is persoonlijk en gemeend. Even blij ben ik met After Forever, van dat aparte Master of Reality. Met toetsen vanuit de coulissen van Adam Wakeman. Hierin opvallende teksten van Geezer Butler, die in zijn jonge jaren nogal eens als Jacob met God worstelde, getuige die twee nummers.

Dan ontvluchten we de vervuilde planeet aarde met Into the Void (prangender tekst dan in 1971, helaas!) met al z'n dikke riffs. In Snowblind wordt geworsteld met cocaïne en blijkt Osbourne nog altijd hoge registers te halen - of spelen ze het in een lagere toonsoort? Heb het niet gecheckt, ik sta in de zaal en wordt meegenomen door de riffs. Door close-ups krijg ik goed zicht op de topjes op Iommi's afgesneden vingertoppen. Knap toch, hoe de man zich daar destijds uit heeft gevochten.

Bij het voorstelrondje treedt Wakeman uit de coulissen. Mooi gebaar. Objectief gezien staan de heren vrij statisch op het podium; Osbourne anders dan in de jaren '70 in het midden en afwijkend van zijn soloshows blijft hij bij de microfoonstandaard en smijt hij niet met emmers water.
Op 52 minuten vraagt hij: "Are you having fun? Shall we come back and do it again?" Het publiek (volle hal, formaat Ziggo Dome): "Yeaaaaah!" Osbourne: "Heheh, we're not," om na deze zwarte humor onmiddellijk Behind the Wall of Sleep aan te kondigen, mijn favoriet van het debuut. Ik wil 'm huggen.

Ik zie het wah-wahpedaal van Geezer Butler in diens bassolo, overlopend in het intro van N.I.B. En later het instrumentale deel met achtereenvolgens Supernaut- Sabbath Bloody Sabbath - Megalomania - Rat Salad en aansluitend een drumsolo; zóóó lekker, maar hier zong de madman oorspronkelijk. Lag hij backstage bij te komen met een energydrankje, aangereikt door Sharon?
Opnieuw valt me op hoe sterk Dirty Women als compositie is met onder meer dat jazzdeel halverwege en zo'n typisch Iommi-knappe gitaarsolo in het slot. Geen werk van 13, wél Children of the Grave en de regels: "Show the world that love is still alive, we must be brave." Ware woorden.
Na de enkele toegift (Paranoid, duhuh...) gaat Osbourne op de knieën voor het publiek als blijk van dank en klinken zijn afscheidswoorden: "God bless ye all!" De lieverd. Stiekem toch een priester willen zijn.

Deze live-dvd ga ik de komende tijd vaker draaien. Zonder beeld, audio is voorlopig voldoende. En ik zag dat tijdschrift Classic Rock een exclusief interview heeft met de Sabs in aanloop naar hun (ja, nu echt) afscheidsconcert, opnieuw in Birmingham. Vond 'm vandaag nog niet in de winkel, komende week weer eens proberen. En nu naar bed, wil morgen een beetje fris in de kerk zitten.

Nu zijn we er dan toch echt. Nog een ererondje twee dagen geleden met een ongelooflijke line-up aan gastartiesten, maar Ozzy kan door zijn gezondheid niet meer staan en amper zingen (aan de twee uur vertraagde 'livestream' was wel degelijk geknutseld, want filmpjes vanuit het publiek laten horen dat Ozzy bijna geen noot meer kan vasthouden).

Ook al zat het er lang aan te komen en is het überhaupt een wonder dat ze het zo lang uitgehouden hebben gegeven de levensstijl, toch merk ik dat er wat melancholisch van word dat deze groep nooit meer het podium zal betrekken. Dat gevoel ga ik snel maar even doorspoelen door de wél onsterfelijke muziek voor de zoveelste keer op te zetten.