Een soort jubileum : het 20e album van Stephan Micus op het ECM label in zijn 60e levensjaar.
Maar verwacht niet een totaal ander album van deze muzikant. Hij blijft trouw aan zichzelf. Hoe ouder Stephan Micus wordt, hoe spiritueler hij lijkt en de muziek lijkt steeds meer diepgang te krijgen.
Dit album lijkt een soort goddelijke tegenhanger te zijn van het 'aardse' album Athos, geïnspireerd op de gemeenschap daar in Griekenland. Met dit album is hij terug in Griekenland, maar nu om Maria te eren. Maria is zo belangrijk in het Byzantijnse rijk uit de 7e eeuw, dat 'Heilige' Maria eigenlijk te min was en Panagia een soort titel voor haar werd. In het bijgeleverde boekje staat : 'in de gehele wereld hebben mensen vertrouwen gesteld in een vrouwelijke godheid, in Griekenland werd ze Panagia genoemd.' Verder staat er ook nog een tekst van LaoTse in het boekje :
De valleigeest sterft nooit;
Het is de vrouw, oermoeder.
Haar poort is de wortel van hemel en aarde.
Het is als een sluier die je nauwelijks ziet.
Gebruik het, het zal nooit mislukken.
Op 'Athos' was de zang van Stephan Micus het belangrijkste bestanddeel en ook op dit album is de zang aanwezig. Als uitgangspunt van Panagia zijn er 11 gebeden gericht op Maria . De oneven nummers zijn met zang, de even instrumentaal. De oneven nummers beginnen iedere keer met "I praise You' . Die afwisseling is prettig, want zeker de nummers met stem zijn intensief. De teksten van de gebeden staan in het Oud Grieks en wat Stepan Micus zelden doet, op dit album zingt hij deze taal i.p.v een eigen verzonnen taal en klank.
Ik schreef al dat Stephan Micus steeds spiritueler werd, zonder ook maar te vervallen in dogma's of goedkope new age. Bij een aantal nummers mixt hij zijn stem op 20/22 verschillende wijze in een nummer, zodat je bijna een kloostergezang krijgt.
In de instrumentale gedeelten combineert hij citer, een sitar uit Pakistan, dilruba, sattar, een 14-snarige (eigen gemaakte) gitaar, nay en diverse (Chinese) gongen en schellen. Menigmaal zijn de instrumenten, net als de vocalen, diverse keren met multitrack gedubd.
Dit zorgt weer voor een geheel eigen plaat, zoals enkel Stephan Micus het kan. Wereldmuziek in optima forma, omdat er bij Stephan Micus geen enkele grens aanwezig is. Hij creëert zijn eigen muzikale universum. In een tijd die steeds drukker wordt blijft Stephan Micus een rustpunt. Zijn eigen rustpunt is Mallorca waar hij op een afgelegen plek zijn eigen studio heeft. Ver genoeg van de wereldse zaken om zich geheel te richten op zijn eigen spirituele , muzikale wereld. En op deze wijze een rustpunt voor velen kan zijn.
Opnieuw een mooi album, door de vele zang vind ik het niet tot zijn beste behoren, maar het ontstijgt altijd de grauwe middelmaat.