Fishmans - Uchu Nippon Setagaya (1997)

Ik wil niet veel zeggen, maar dit album komt behoorlijk dicht in de buurt van Long Season. Zo weinig stemmen, en geen berichten, laat ik daar verandering in brengen. Dit album heeft een kwaliteit die deze band op bijna al hun latere albums tentoonspreid: een sound die mij doet voelen alsof ik rustig door de natuur wandel. Het werkt enorm rustgevend op mij door, maar het wordt nooit saai. Ik droom graag weg bij dit album en Long Season. Het is wat meer poppy dan het voorgaande album, maar dat maakt dit zeker geen minder album. Elk nummer komt bijna tot een soort dream-pop climax, en laat dat nou net één van mijn favoriete genres zijn. De tweede helft van Daydream is één van de mooiste stukjes muziek die ik ooit gehoord heb.

Long Season mag dan hun meest bejubelde werk zijn, Uchū Nippon Setagaya doet voor mij niet veel onder. Het zou hun laatste – en meest complete – studio album blijken, waar elementen van reggae, rock, ambient en pop samen komen tot een ademend geheel. Het sleutelwoord is hier vooral: Relax.

Fishmans is een aparts casus. De muziek is niet overmatig complex en het is ook niet ongekend vooruitstrevend, maar ze weten een geheel unieke muziekervaring te creëren. De band kent een geheel eigen sound, een op zichzelf staand muzikaal eilandje waar je 59 minuten lang ik kan verdwalen. De dromerige, melodieuze sfeer is absoluut waar de kracht van Fishmans ligt en op dit album hebben ze deze sound geperfectioneerd. De vocalen zullen nooit het favoriete aspect van dit album voor mij worden, maar ze werken de serene sfeer in de hand. Het repeterende en uitgestrekte karakter van de composities lenen zich perfect voor het hoge ‘wegdroom’-gehalte, maar de oplettende luisteraar wordt beloond met vioolpartijen, speelse electronische clicks en clacks en subtiel samplewerk. Vooral de groovende (bas)gitaarritmes -die vaak een behoorlijke aanloop nemen- leiden vaak tot een zeer bevredigende climax van de nummers.

Het album is in mijn optiek alleen wat ongelukkig opgebouwd, de sterkste nummers bevinden zich in de kop en vooral in de staart. Het middenstuk bestaat uit drie nummers die zeker niet uit de context vallen op dit album, maar track 3 en 4 kennen een minder levendig karakter dan de andere nummers. Daarnaast zijn er minder creatieve uitspattingen te bekennen, waardoor de nummers wat ‘voortkabbelen’ en de lange speelduur het album wat op lijkt te breken. Track 5 schudt de boel weer wat wakker, maar verdrinkt danweer enigszins in zijn eigen olijkheid.

De overige tracks op het album, en dan vooral op WEATHER REPORT, WALKING IN THE RHYTM en DAYDREAM, dat is waar Fishmans met ongeëvenaarde lappen muziek op de proppen komt, wat naar mijn mening tegen ambient pop-perfectie aanligt. Absoluut geen perfect album, maar elke luisterbeurt word ik weer opgeslokt door de sound van Fishmans. Een album waar ik altijd zin in heb en die elke luisterbeurt lijkt te groeien. Op basis daarvan een voor mij zeldzame 4,5*

Uchū Nippon Setagaya van de eigenzinnige band Fishmans (ik heb gelezen dat ze wel 'ns de Japanse Radiohead worden genoemd - nu zijn dat soort vergelijkingen natuurlijk altijd gevaarlijk) werd uitgebracht in 1997, een dik halfjaar na de release van Long Season, hun meest bekende plaat als ik op het aantal stemmen op deze site mag afgaan. Het album duurt een klein uur, en in dat uur gebeurt er van alles, worden er elfendertig verschillende genres bijgetrokken, en haast nog meer instrumenten. De experimenteerdrift draaide dus op volle toeren in Japan.

De genre-aanduiding bij dit album is Pop/Reggae, maar dat had evengoed Electronic/Avant-Garde of zelfs Rock/Jazz kunnen zijn voor mijn part. De enorme diversiteit maakt dit tot een interessant werk, en dankzij een anonieme tipgever (laten we hem aerobag noemen ), heb ik dit leren kennen.

Een onverdeeld succes is het zeer zeker niet, daar ik het geheel nogal wisselvallig vind. Zo begint het album wel goed met de opener, en is Weather Report nog wat straffer (wat een geweldige vibe, wat een opbouw - vooral in het tweede deel!). De twee daaropvolgende tracks zakt het echter als een kaartenhuisje in; twee tracks die me helemaal niet weten te boeien, meer zelfs, ronduit irritant klinken. Ook de gekke gekkigheid in Magic Love trek ik niet zo, al moet ik toegeven dat dit me dan wel weer ergens intrigeert.

Het laatste halfuur (lees: de laatste drie nummers) zijn dan weer erg goed, zo niet weergaloos. Walking in the Rhythm lijkt wel eindeloos, maar de subtiele variaties zorgen ervoor dat de track geen seconde gaat vervelen. Het eerste deel van de compositie maakt op muzikaal vlak het meeste indruk, het tweede deel houdt je in de ban met de titel die als een soort mantra wordt gedeclareerd (en zo de luisteraar hypnotiseert), en uiteindelijk traag maar o zo fraai naar de uitgang konkelt. Daydream is een - no pun intended - gedroomde afsluiter.

Ik heb de plaat deze week een keer of 4 gedraaid, en hink na afloop steeds op twee gedachten: enerzijds is dit werkelijk interessant, en gebeurt er ook genoeg fraais om me met een voldaan gevoel achter te laten. Anderzijds heb je dat slappe middenstuk, en het feit dat de vocalen me iets te vaak tegenstaan (het werkt op den duur op de zenuwen, maar ook op de mentale frisheid).

3 sterren

Long Season is in het afgelopen halfjaar uitgegroeid tot een absolute all-time favourite, dus dat heeft me zeker wel eens benieuwd gemaakt naar hun andere ook vrij bejubelde albums. Toch is het tot deze week nooit verder gekomen dan een enkele luisterbeurt hier en daar, en nu ik er deze week goed voor ben gaan zitten is het me duidelijk geworden waarom. Sato's zang is hier wat meer op de voorgrond geplaatst, en net zoals de rest hier bevalt zijn weeïge zangstijl me hier ook niet altijd. Dat schrikt aanvankelijk af, vooral als het songmateriaal wat minder sterk is, zoals op het derde nummer. Als je er een beetje doorheen luistert is er echter genoeg om te genieten: vederzachte gitaarlijntjes in het eerste nummer, fantastisch gebruik van strijkers hier en daar, hypnotiserende mantra's in Walking in the Rhythm, en ja, Weather Report is inderdaad echt een ijzersterk nummer.

Ik vind deze eigenlijk even sterk/sterker dan Long Season. Het hele lome sfeertje dat ze een heel album volhouden past perfect bij een zwoele nazomerdag als deze. Ik begrijp wel wat hoi123 bedoeld met de zang, maar heb er zelf totaal geen last van. Toch als ik het voor anderen opzet voel ik me altijd bezwaard vanwege die zang. Die kan op andere nogal schel overkomen. Misschien toch maar eens kijken of er een instrumentale versie te vinden is zodat ik deze fantastische muziek op de achtergrond kan aanzetten bij bezoek.

Ik beluisterde dit album voor het RYM top-250 review topic – anno augustus 2022 was dit RYM #236

Een van de smerigste termen uit de muziekwereld is ‘easy listening’. Een totale diskwalificatie, die af en toe in platenzaken zelfs als genre wordt opgevoerd. Je zult als artiest maar besluiten om muziek te maken die er eigenlijk niet wenst te zijn. Nu is de lijn tot andere genres waar ik juist van houd vrij dun. Want ook op het genre-definiërende ‘Music for Airports’ wordt bewust gekozen voor muziek die in de ruimte rondzweeft en vooral nergens nadruk moet leggen. Nota bene de terminologische start van een van mijn favoriete genres, ambient. En als ‘easy listening’ niet zo’n vervuilde term was geweest, waaronder kitsch en muzak, lounge en softrock geschoven worden, dan had ik de term graag aan Fishmans toebedeeld. En kreeg het daarmee gelijk het betere lot dat het misschien verdiend had.

Want met titel Uchu Nippon Setagaya hebben we alles dat niet ‘easy’ is aan deze Fishmans plaat wel gehad. Het is met afstand het meest toegankelijke album dat ik tot nu toe in deze lijst ben tegengekomen. Het is volgens mij alleen omdat dit Japans is en daarom sommige grenzen bij voorbaat niet over komt dat deze plaat op MuMe tot 2019 niet te vinden was. Want niet alleen is het album heel makkelijk luisterbaar, hij zit ook nog eens heel creatief in elkaar en klinkt fris als een pepermuntje. De grap is dat alle beelden die bij deze plaat in me opkomen, tot aan een onbewoond eiland met palmbomen aan toe, al lang en breed zijn opgeslokt door de absurditeit. Niettemin voelt het bij deze plaat echt: als een clichés-stofzuiger annuleert hij alle belachelijkheid die rond zoveel van zulk soort concepten hangt. Eigenlijk beeldt de hoes het goed uit: een beeld waar een enorme eenvoud vanaf straalt, zonder dat het cheesy wordt. Knap, net als het album zelf. Om zo’n unieke sound neer te zetten die tegelijkertijd zo vertrouwd, nabij en ontspannen aanvoelt: ik heb het niet veel vaker meegemaakt.

Zoals al vaker aangegeven is er niet gekozen voor welke mal dan ook: hoewel de hele plaat een dromerig popsfeertje heeft, wordt er gretig geleend uit allerlei hoekjes, waaronder (zoals de genreaanduiding op MuMe aangeeft) ook Reggae. Het zou niet in me opkomen om dat als hoofdgenre te benoemen, maar zeker in de tweede helft van de plaat zijn de ritmes ook weer moeilijk anders te omschrijven. Het is natuurlijk veel moeilijker om een goede plaat te maken die opgewekt en positief klinkt dan een melancholiek of tragisch werk. Maar het is Fishmans zeker gelukt. Verdient meer luisteraars.

Duidelijke 4*

Ultiem weekendochtendplaatje dit, wat een genot. Goedemorgen wereld!

Magiku-rove magiku-rooooove

Tipje voor de liefhebbers van Japanse dubpop in het straatje van deze Fishmans:
最悪の日々 by Hi-Posi (Single): Reviews, Ratings, Credits, Song list - Rate Your Music - rateyourmusic.com

Moet zelf nog eens in het album dat hierbij hoort duiken, maar deze ben ik de afgelopen maanden al steeds meer gaan waarderen.

Magic Love zit nu al twee dagen vast in m'n hoofd gebeiteld, en ik krijg het er niet meer uit verdorie... Meh-jiek uh loff, Meh-jiek uh loff....