The Mountain Goats - In League with Dragons (2019)

Vanaf vandaag tijdelijk te beluisteren, vóór de officiële release deze vrijdag, via een stream van NPR first listen

Herkansing... had hun vorige album al eens verkend maar niets is bijgebleven behalve dat de bandnaam bekend voorkomt.

Het ingetogen An Antidote for Strychnine valt goed bij de eerste beluistering... met samenspel tussen elektrische piano en orgel maakt een sfeer die doet denken aan Talk Talk. Alleen die drums staan iets te vooraan in de mix.

The Mountain Goats maakten tussen 2002 en 2009 een aantal geweldige albums, waarvan ik er een aantal op de 1e plaats van mijn jaarlijsten zette: Tallahassee, The Sunset Tree en Get Lonely. Die albums draai ik sindsdien zeer regelmatig (geweldig in de auto!) en ze hebben met het klimmen van de jaren voor mij niets aan zeggingskracht ingeboet. En dat is bij andere 'geweldige' nieuwe albums of artiesten wel eens anders ...

Daarna zette zich een dalende lijn in: niet dat die albums slecht waren, nee, maar toch flink minder. Ze bevatten in ieder geval geen songs die blijven hangen.

Maar nu is het vuur weer terug van de beste periode: de kwaliteit van de songs is weer uitstekend. En de wat vollere uitvoering (zowel qua instrumentatie als sound) bevalt mij meer dan uitstekend. Heb het album nu een keer of dertig gedraaid, maar het blijft een feest!

Om bij The Mountain Goats van een echte band te spreken is wel erg voorbarig. Het spil wordt gevormd door John Darnielle met als enige constante factor bassist Peter Hughes. Verder is het een komen en gaan van inwisselbare sterspelers, die allemaal hun aandeel drukken op de groepsalbums. Want we hebben het bij In League With Dragons ondertussen al over de zeventiende plaat van dit uit het Amerikaanse Claremont afkomstige gezelschap. Werd er bij voorganger Gothic nog geflirt in stijl en titels met de duistere postpunk en frisse new wave uit de jaren tachtig, nu is er weer sprake van een meer puur folk geluid. De lo-fi sound waarmee ze in 1991 zichzelf presenteerden is al jaren geleden vervangen door een strakkere aanpak. Het natuurlijke groeiproces is een geslaagde zoektocht naar elementen die genoeg weten toe te voegen.

Done Bleeding is een keiharde klap in het gezicht. John Darnielle heeft een verslavingsachtergrond, maar ook als hulpverlener gekeken naar de uitzichtloze situaties. De onmogelijkheid om ergens anders een bestaan op te bouwen, omdat je hiermee ook de veiligheid van een vertrouwde omgeving moet achter laten. Door zijn ontwikkelde kwaliteiten als schrijver weet hij als geen ander dit te verwoorden. Het besef van deze periode krijgt extra kracht door het doeltreffend slagwerk van drummer Jon Wurster, die toevallig ook een aardig verhaal op papier kan zetten. Met zo’n openingsessay dwingt Darnielle af om in alle rust als toeschouwer verder te luisteren, elk oordeel achter je latend. Hiermee legt hij de lat zo hoog, dat het onmogelijk is om hem te raken in zijn kwetsbaarheid. Daarvoor ontstijgt hij alle vormen van kritiek.

Younger wil met vlotte gitaarakkoorden een stuk vrolijker over komen, maar is in principe een aansporing om negatieve ervaringen om te zetten tot een positief toekomstbeeld. Dat Darnielle hiervoor zijn eigen verleden als startpunt heeft gebruikt is vanzelfsprekend. Eigenlijk is alles al gezegd, de saxofoon van Matt Douglas mag het nogmaals als epiloog accentueren. Passaic 1975 handelt over persoonlijke held Ozzy Osbourne, en zijn ondergang aan drank en drugs. Met een biografie over deze rockheld op zijn curriculum vitae, is het niet lastig om daaruit te putten. Eigenlijk is het toe te passen op veel artiesten die bezwijken aan de roem, met in het achterhoofd zijn eigen ziekelijke drang naar zelfvernietiging. Hoe tegenstrijdig is het dan om het bezongen leven van deze metal goeroe in een licht Americana jasje te stoppen. Het bevrijdende Clemency for the Wizard King is nodig om in reine met jezelf te komen, de eindigheid accepteren en deze te omarmen.

Het typerende Amerikaanse Possum by Night is een sentimentele lofbetuiging aan De Heer. Iets waar wij ons veel minder een voorstelling van kunnen maken. Een pianoballad met de nodige grootse gebaren, waar de tekstschrijver schijnbaar hoop uit haalt. Hier wil de ongelukkig getimede song niet binnen komen. Een ommezwaai volgt met de luchtige countryrock van het titelstuk. De slide gitaar wil heerlijk soleren in het verder tekstueel zwakkere In League With Dragons. De heilige grond van Seattle staat centraal in de uptempo gitaartrack Doc Gooden, waarbij muzikaal alle verwijzingen met de grunge of Jimi Hendrix ontbreken. Zware orgeltoetsen van Going Invisible 2 kondigen een nieuw adembenemend soulvol hoogtepunt aan. Om een stap verder te gaan moet je het verleden achter je laten. Wees niet bang om het desnoods totaal te vernietigen. Een hard oordeel waar absoluut een confronterende kern van waarheid in schuilt.

Waylon Jennings Live! is zo gigantisch over de top waardoor het onmogelijk is om hier serieus naar te luisteren. Alle clichés van de countryzangers komen aan bod; verboden wapenbezit, cocaïne en straalbezopen op het podium staan. Het gevoel voor humor is John Darnielle gelukkig nog niet kwijt, al is er nu weinig ruimte voor absurditeit. Het lugubere Cadaver Sniffing Dog handelt over honden die ingezet worden om in ontbinding zijnde lijken op te sporen. Wat gaat er in het brein van de pop poëet om, hoe kom je op de gedachte daar een nummer over te maken. Al zal hij van dichtbij hebben ervaren dat junkies verdwenen, en ze ergens wegterend aan een overdosis werden terug gevonden. Met gemak zet hij het om in een swingende toegankelijke popsong. Voor het eerst hoor je een gitaar aangenaam scheuren en concludeer je dat deze niet eens gemist werd. Maar wat een aangename aanvulling.

Tegen het einde aan wordt het niveau van de eerste drie tracks weer gehaald. An Antidote for Strychnine is wrang en verbitterend. Voor wie het niet weet, strychnine is van oorsprong een dodelijk rattenverdelgersmiddel. Doordat het geurloos is, en de dood snel optreed door verlammingsverschijnselen met ademhalingsstilstand tot gevolg werd het in het verleden met regelmaat toegepast om een moord te plegen. Met het tegengif wordt de genezing op zielenpijn bedoeld. Zichzelf weer waardevol voelen, en niet met een betonnen hart verder leven. De serene stilte wil door de spaarzame begeleiding meer diepgang krijgen. Het wil ontroeren, maar ook je ongemakkelijk laten voelen. Prachtig hoe dit opbouwt tot een prachtig ritmisch geheel, met de toegevoegde instrumentatie. Het hoogdravende musical einde van Sicilian Crest koppelt de feelgood Americaanse sitcoms uit de jaren tachtig aan het even veilige pop milieu uit die periode. Muziek voor de working class die na een vervelende werkdag op de bank wil ontspannen.

In League With Dragons bezit genoeg memorabele songs om zich tot de beste albums van The Mountain Goats te rekenen. Toch wil dit niet tot een meesterwerk betiteld worden. En dat is maar goed ook. Zolang John Darnielle genoeg geprikkeld wordt om met nieuw materiaal aan de slag te gaan om zichzelf te overtreffen mag je tevreden zijn. En die behoefte om te ontplooien is nog steeds aanwezig.

The Mountain Goats - In League with Dragons | Alternative | Written in Music - writteninmusic.com

Enkele maanden voor het verschijnen van dit album zag ik een YouTube filmpje van een klein uurtje, waar John Darnielle wat vertelde over de totstandkoming van dit album. Tevens speelde hij een aantal nummers, met slechts zijn eigen akoestische gitaar.

De albums van de periode 2011-2017 waren op zich prima, maar toch een stukje minder dan die van daarvoor. Ik verwachtte dus niet veel van dit nieuwe album.

Maar door de door John gespeelde nummers herkende ik de klasse van de songs en begon het weer te kriebelen. Zou het dan toch ....

En ja hoor, met In League with Dragons zijn ze weer terug op hun oude niveau. En nog mooier: er volgen de jaren daarna nog 3 van deze prachtalbums. Wat een zeggingskracht, wat een kwaliteit, wat een onwaarschijnlijke output!

Ben een grote fan van het werk van deze geiten. Het gekke is dat ik in hun imposante oeuvre een tweetal trilogieën ervaar: het trio Tallahassee, The Sunset Tree en Get Lonely horen voor mij bij elkaar, zowel qua thematiek als qua sound. Hetzelfde heb ik met het trio In League With Dragons, Getting Into Knives en Dark In Here. Dit keer niet qua thematiek, maar wel qua sound. Als ik er een draai volgen al snel de andere twee.

Dit album heeft slechts 3 posts en 19 stemmen. En dat is veel te weinig. Inhoudelijk heb ik niet meer zoveel toe te voegen aan wat hierboven al is geschreven. Maar wat een album!

In aanloop naar het nieuwe album ben ik nog eens wat Mountain Goats albums aan het herbeluisteren en dan valt nog maar eens de constante kwaliteit op. Om de zoveel tijd heb ik ook gewoon enorm de behoefte om een album van deze band te beluisteren. Weinig groepen hebben dit effect op mij maar bij The Mountain Goats zorgen muziek, stem en lyrics ervoor dat ik er naar blijf terugkeren. Het oeuvre van deze band is intussen ook groot genoeg om te variëren tussen albums wat ook fijn is.
Aanvankelijk bleven songs als Waylon Jennings Live wat achter in de beoordeling wegens te country klinkend maar ondertussen zie ik er vooral ook de grap van in. Ook heeft het nummer Younger ook iets langer geduurd om een af andere reden.
Done Bleeding is daarentegen een perfecte opener; iemand staat heldhaftig op na een tegenslag. Een thema dat wel vaker terugkomt op hun albums. Het is niet altijd alleen maar ellende maar ook het rechtkrabbelen na de ellende van de personages die de songs van John Darnielle bevolken.
Going Invisible 2 was van in het begin een van mijn favorieten. Muzikaal eenvoudig maar zeker zo efficiënt. De stem van Darnielle die op het einde helemaal open gaat; elke keer kippenvel. Het blijft een stem waar je voor moet zijn maar net in de imperfectie schuilt de kracht. Ook al zingt hij vanuit het standpunt van pakweg een worstelaar in de ring; je gelooft hem.
Het is ook steeds de dunne lijn tussen fictie en autobiografisch. Ook al zingt hij over personages toch voel je dat hij er ook hier en daar zijn gevoelens insteekt. Het heroïsche en de gevoelens van rechtstaan na een tegenslag komen vooral op dit album sterk naar voren. Afsluiter Sicilian Crest is wat dat betreft een sterk voorbeeld hiervan. Hier gaat het zelfs niet per se over rechtkrabbelen maar gewoon verder blijven doen ondanks wat er op je pad komt.