Willem Vermandere - Confessies (2020)

Ik zal eens tijd moeten vinden om de berichten bij dit album te lezen.
Triestig toch hoe talent ontkend wordt.

Zo goed als onbekend in de noordelijke Nederlanden is Willem Vermandere. Ik kwam zijn muziek ooit tegen toen ik mij bezighield met een speurtocht door de Vlaamse muziekwereld. Hij is een kenner van de Eerste Wereldoorlog, die zich rond het erf van zijn woning afspeelde. Daarnaast is hij beeldend kunstenaar, waarover meer valt te lezen op zijn webstek.

Vermandere zingt in de West-Vlaamse streektaal, zodanig mild dat ik het als “van boven de grote rivieren” ook kan begrijpen. Als iemand van de noordelijke kaaskoppen zijn muziek al kent, dan is het van klassieker Bange Blankeman (1991), een bijzonder lied over angst voor niet-westerlingen. Eventueel roept zijn Kyrie Eleison (1997) eveneens herkenning op, voor de Nederlander waarschijnlijk in de versie van Herman van Veen die het in 2001 uitbracht.

Hij mag dan van 1940 zijn, op zijn lauweren rusten lukt Vermandere niet. Regelmatig brengt hij dan ook nieuwe muziek uit. Tijdens deze kerstdagen kwam ik zijn laatste album Confessies weer tegen. Zijn tweeëntwintigste, als ik goed tel.
Wat je bij hem vooral hoort is levendig akoestisch gitaarspel, regelmatig vergezeld door Manders klarinet die hij als de menselijke stem kan laten lachen en huilen, maar vooral gebruikt om extra melodie toe te voegen. De muziek zou je kunnen omschrijven als ingetogen klezmer: een combinatie van gitaar, klarinet en de vaak opgewekte ritmes en melodieën.
Hij heeft een aangenaam hese stem, die maakt dat ik graag naar deze troubadour luister. Voeg daarbij zijn beschouwende, soms venijnige teksten en ik beleef weer vrolijk luisterplezier dat tegelijkertijd tot denken aanzet.
Die teksten kunnen over van alles gaan: op Confessies bijvoorbeeld komt het rusteloze leven langs, net als het Middeleeuwse kerkje in zijn dorp waar “Sint-Laurentius levend wordt gegrild”, een wegpiraat of hoe zijn leven eruit zal zien als hij honderd jaar wordt. Dit is nog maar een kleine greep; Vermandere slaagt erin prachtgedichtjes in muziek te vertalen!

Hierboven beklaagt goldendream zich over de geringe belangstelling voor deze muziek. Hij heeft gelijk, maar doet tegelijkertijd mee aan het zelfbeklag waar Vermandere blijkens het titellied ook aan kan doen.
Ik zet de muziek van Vermandere op als ik in de stemming ben voor rustiger sferen dan waar ik normaliter naar luister. En zo klinkt op deze Tweede Kerstdag tijdloze frisse folk, vergezeld door scherpe beschouwingen met een vleugje relativering. Het album is bovendien te vinden op streaming, makkelijk voor een eerste kennismaking. Aanbevolen!

Wat moet deze man geboren in '40 nog verzinnen ? Heeft hij alle rijmwoorden nog niet opgebruikt ?
Typisch Willem Vermandere om deze plaat op zijn site zo aan te kondigen. Met zijn vaste mede muzikanten heeft hij toch weer een hele plaat vol gespeeld. En het is een echte Willem Vermandere geworden. Kleine portretten, bespiegelingen, observaties, zoals enkel Willem Vermandere het kan. Altijd met een hoeveelheid zelfspot, hij blijft het hebben over rijmelarij. Maar er zijn maar heel weinig artiesten die zo knap een beeld, een gebeurtenis of een gevoel in een liedje kunnen vangen.
Nooit zijn er de grote woorden of gebaren, het blijft intiem en klein, maar daarom misschien raakt het je wel meer. En in alle liedjes zit een bepaalde wijsheid. Willem Vermandere weet bepaalde mildheid met scherpte te combineren. Mildheid voor zijn mede bewoners die vaak niet beter weten, maar kritisch op al diegenen die daar misbruik van maken. Vroeger de priesters van de katholieke kerk, nu ultra rechtse dwepers.
Ik weet niet of dit de laatste plaat is van Willem Vermandere, hij is intussen denk ik ongeveer 84.
Als dit zijn laatste plaat is, is het in ieder geval een waardig afscheid van een groot artiest. Maar ergens heb ik de hoop dat hij zoals altijd nog wel een verrassing in petto heeft.

Zit ware schoonheid dan toch in het onterecht onbekende? Twee prachtige berichten hierboven vatten de kracht van Willem mooi samen. Willem gaat tegen alle hypes en hedendaagse trends in. Een wijze man die de dwaasheid rondom zich met lede ogen aanschouwt. Hij ziet hoe domme lelijkheid door de massa als iets moois wordt aanzien en hoe die massa niet meer in staat is ware schoonheid te herkennen. Als dichter-zanger mag hij dit gelukkig nog zeggen, iets wat een gewone mens niet mag zonder de gevolgen van die massa te moeten ondergaan. Misschien mag Willem het ook niet meer. Uiteindelijk gunt die massa Willem geen seconde aandacht en als ze het zouden doen, zouden ze hem, dwaas als ze zijn, toch niet begrijpen en ook verketteren zodat ze zorgeloos kunnen baden in de poel van lelijke dwaasheid.