Sunshine Cleaners - Silent Voices (2019)

Ik heb nog getwijfeld toen ik dit album op de site plaatste. Zou het geaccepteerd worden, is er wel iemand in geïnteresseerd ? Het is geaccepteerd, dus de eerste vraag kan al positief worden beantwoord. De tweede vraag kan pas over een tijd beantwoord worden. Sunshine Cleaners is een americana/roots groep bestaande uit drie personen : Jacqueline Heijmans, Geert de Heer en Sjef Hermans. De laatste is wel de belangrijkste van het trio , hij schrijft alle nummers. Ze komen uit Zeeland en de groepsnaam is beïnvloed door de film Sunshine Cleaning, waarbij schoonmaaksters op de plaatsen delict de boel opruimen. Een wat melancholische , komische film.
Dat schoonmaken deed de groep op muziekgebied, ze zongen murder ballads en liederen over de zelfkant van de maatschappij. Ze voelden zich geïnspireerd door artiesten die niet schuwden om de schaduwkant van hun bestaan te bezingen zoals Blaze Foley en Townes van Zandt.
Maar hun eerste plaat is toch wel wat anders. Hierin worden gedichten van Bonhoeffer op muziek gezet. Bonhoeffer is een Duitse theoloog die in de 2e wereld oorlog in verzet kwam tegen het nazi regime. Eerst nog pacifistisch, maar later was hij betrokken bij een aanslag op Hitler. Hij kon vluchten naar Amerika, maar toen hij hoorde dat de Nazi's een aantal onschuldige burgers zouden executeren ging hij terug naar Nazi-Duitsland waar hij direct werd gearresteerd, 3 weken voor het einde van de oorlog werd hij geëxecuteerd. De laatste maanden voor zijn dood schreef hij gedichten in gevangenschap. Komend uit een redelijk aristocratisch milieu, laat hij zich in deze laatste gedichten zien als een man die twijfelt, tegen beter weten hoopt en uiteindelijk zich verzoent met zijn lot. De laatste woorden opgeschreven op 9 april 1945 waren 'Dit is het einde, voor mij het begin van het leven'.
Er is veel moed en durf voor nodig om je te wagen om zulke gedichten op muziek te durven zetten. En zeker de vorm, pure americana, in alle eenvoud. Sjef Hermans heeft de gedichten 'vertaald' in het Engels, zodat ze gezongen konden worden en er is ook een Nederlandse vertaling aanwezig.
De groep krijgt hulp van Broeder Dieleman (banjo en shruti box), Gait Klein Kromhof (harmonica), Wiassem Ziadi (viool).
Als je de geschiedenis kent raakt ieder nummer je en de muziek is ongelooflijk subtiel gekozen. Jacqueline en Sjef zingen soms samen , soms apart, waarbij ik een voorkeur heb voor Sjef. Zijn diepe, donkere stem past prima bij de teksten. De teksten zijn diepe gedachten van Bonhoeffer. Het nummer 'Who am I ?' is één van de bekendste gedichten van Bonhoeffer, waar in hij zich afvraagt wie hij eigenlijk is. Is hij diegene die de anderen in hem zien (optimistisch, rustig, geduldig) of hoe hij zich 's nachts voelt als hij alleen is en de demonen op hem afkomen, angstig, radeloos, ontwricht, gekooid en verscheurd. Zijn geloof speelt altijd wel een rol, maar absoluut niet belerend. Zijn twijfels, hoop, wanhoop, alles komt langs. Instrumenten als viool, mondharmonica, shrusti box passen geheel bij deze nummers en geven het een extra lading, in hoeverre dat nodig is. Het 10e nummer is geen gedicht van Bonhoeffer, maar is een gedicht van Sjef over Bonhoeffer. (o.a. Hij werd gevangen gezet, hij werd ter dood veroordeeld, maar zijn wil kon niet worden gebroken).
Een prachtige cd met inhoud, melancholisch, integer. Hij is door folkrecensenten in Nederland en België bijzonder goed beoordeeld. Door de inhoud zijn de optredens vooral in kerken en juist in deze tijd (het is 75 jaar geleden dat Bonhoeffer werd vermoord) zouden er veel optredens zijn. Maar door corona zijn die afgelast.
Ik verwacht op deze site niet zo veel aandacht voor deze cd, die enkel verkrijgbaar is bij de groep zelf. Maar mensen als Bonhoeffer mogen niet voor niks zijn gestorven en bepaalde ideeën en praktijken zullen jammer genoeg altijd blijven voortwoekeren. De gedichten op deze cd laten zien dat sommige mensen de moed hebben om daar tegen op te staan ook al wordt het hoogste offer gevraagd. Een boodschap die geheel in deze paastijd past.