Bad Gyal - Worldwide Angel (2018)

Soms wordt je horizon op onverwachte wijze weer wat vergroot.

Verreweg de meeste muziekgenres en -stijlen bestaan op een spectrum van toegankelijkheid: van gezellige kinderhiphop tot gruizige noisehop, van gelikte hair metal tot verzengende war metal, van gezellige tropical house-hitjes tot kale techno, van line-dance country-pop tot brakke alt country, ga zo maar door. Wellicht, vroeg ik me een paar jaar geleden echter af, zijn er ook genres waarvoor dit niet zo is, genres die inherent poppy zijn en waar van experimenteerdrift eigenlijk geen sprake is. Hoe zou dat zitten met reggaeton? Alleen bekend als ik was met de eindeloze zomerhitjes met de eeuwige dembow eronder leek me dit een schoolvoorbeeld van een uitsluitend poppy muziekstijl - maar was dat zo?

Op naar de zoekmachine, waar een snelle zoekopdracht me leerde dat experimentele reggaeton wel degelijk bestaat: ik vond een artikeltje met daarin een rijtje artiesten en tracks op een glijdende schaal van (on)toegankelijkheid, met daarin als meest extreme voorbeeld het inderdaad aparte Chiquito Bendito van Las Sucias. Krijg nu de pleuris, dacht ik, het bestaat inderdaad. Met nog wat verder zoekwerk belandde ik onder andere bij een artikel over de sad girl reggaeton van La Favi en nog een artikeltje met wat experimentele tracks. Wat me echter nog het meest verraste was dat er wat verdomd goede muziek bij bleek te zitten. Het was vooral de stomende, hedonistische track Acelera van Ms Nina en voorgenoemde La Favi die me over de streep trok. Wat de fuk, reggaeton kon vies, vuil en vet klinken!

Vanaf eind 2017 begon dus mijn zoektocht door de alternatievere uitwassen van reggaeton, een (overigens kaleidoscopische verzameling van) stijl(en) die door aangever Tomasa Del Real neoperreo gedoopt werd, een handige zoekterm waarmee ik al gauw legio fantastische tracks en artiesten ontdekte. In deze ontdekkingstocht stuitte ik op een dag op de Spotify-pagina van Bad Gyal. Ik weet nog dat ik de naam vooral (tenenkrommend) grappig vond en er een foto van naar mijn vriendin stuurde. Natuurlijk ook een track geprobeerd en dat was Fiebre maar... wat in de vliegende graftyfus was dit voor autotune-hel? Ik wist niet hoe snel ik het weer uit moest zetten. Ik bleef natuurlijk verder vrolijk neoperreo proberen en was er voor mezelf al gauw achter dat Paul Marmota één van de meest interessante atiesten was met fantastische producties: zijn Destino Paraíso was één van de eerste tracks die ik in mijn zoektocht was tegengekomen en was met zijn bijzondere combinatie van vaporwave-esthetiek en melancholische instrumentale muziek aanleiding om de muziek van de man uitgebreid uit te pluizen.

En natuurlijk had Paul Marmota ook voor Bad Gyal geproduceerd: onvermijdelijk kwam ik in mijn zoektocht deze dame weer tegen, dit keer met het wel heel wonky Nicest Cocky. Waarom het toen opeens wel raak was? Ik weet het niet, ik kan me zelf niet eens meer voorstellen hoe vreselijke ge-auto-tuned ik Bad Gyals stem destijds vond, zo fantastisch als ik haar nu vind, maar ongetwijfeld zijn er nog voldoende blank slates op MuMe die me kunnen vertellen dat het inderdaad gruwelijk en kut is. Hoe dan ook, vanaf Nicest Cocky was het raak en begon ik het oeuvre van Bad Gyal uit te pluizen. Dat bleek (ook toen al) vol met pareltjes: het absoluut meesterlijke Jacaranda (nog steeds mijn favoriet), het stuiterende Mercadona (inderdaad, de Spaanse supermarktketen) en ja hoor, zelfs het zweterige, koortsige Fiebre werd een groot favoriet. Het was een toffe tijd om fan te zijn, want vanaf begin 2018 kwam de machine echt goed op stoom, met eerst de single Blink (met fantastische productie van Florentino, ook al zo'n talent) en niet veel later het eerste mini-album, Worldwide Angel (Slow Wine uit 2016 was officieel een mixtape).

Niet alleen de knaller Blink was op Worldwide Angel te vinden, er stond nog veel meer uitstekend materiaal op - van het kale, zwoele Yo Sigo Igual en het nazomerse (en dat in februari!) Candela (net als Jacarande geproduceerd door Dubbel Dutch) tot de absolute banger Internationally en het door Paul Marmota geproduceerde Realize. Als er iets op Worldwide Angel aan te merken is (en iets vergelijkbaars geldt voor voorganger Slow Wine en opvolger Warm Up) is het dat de belofte van absolute genialiteit niet altijd en consistent ingelost wordt. Er is een heel (en niet bijzonder kort) lijstje met Bad Gyal-tracks die zonder twijfel en reserve het stempel geniaal, briljant en fenomenaal verdienen: Jacaranda, Nicest Cocky, Internationally, Blink, Slim Thick, Zorra, Hookah, Por Ti, Blin Blin, Fiebre - deze vrouw poept diamantjes alsof het de gewoonste zaak van de wereld is. Op de lang(ere)spelers (echt lang zijn ze ook weer niet) vallen echter altijd wel wat minder briljante momentjes (Warm Up is misschien nog het meest consistent). Dat is jammer, maar niet onoverkomelijk: Bad Gyal moet het w.m.b. toch niet per sé hebben van een (mini-)albumcontext. Een perfecte score voor een (mini-)album zal er dus wellicht wel nooit in zitten. Tegelijkertijd heeft Bad Gyal voor mij enkele van mijn favoriete tracks aller tijden geproduceerd en behoort ze zonder twijfel in mijn top 3 favoriete artiesten. Wie had dat pre-2017 ooit gedacht.

Is Worldwide Angel dus een aanrader? Voor het gros van MuMe waarschijnlijk niet, maar wie weet. (McSavah schat dit uiteraard al op waarde, de held.) Had je mij in 2016 verteld dat in 2022 neoperreo tot één van mijn favoriete genres zou behoren dan had ik je vreemd aangekeken. Als je me had verteld dat ik er zelf hele mixen aan zou wijden had ik je direct voor gek geklaard. Maar ja, truth is stranger than fiction. Oh, indeed.

Grappig. Op de een of andere manier ben ik midden in de nacht bij het concert van Bad Gyal beland tijdens het afgelopen Primavera festival in Barcelona. Compleet onverwachts werd dat een van de hoogtepunten van het festival. Geweldige show, met overal dansparty's in het publiek (dat er overigens puur en alleen voor haar leek te zijn) en het charisma sijpelt overduidelijk van deze dame af. Tot een luisterbeurt van haar studiomuziek is het nog niet gekomen, maar dat gaat er nog wel van komen gelet op bovenstaande lofzang.

Ha, geweldig! Beetje jaloers ben ik wel, hahaha

Als liefhebber van zowel reggaeton (ook het commerciële spul, hoewel meer wisselend) als overdadig autotune-gebruik maar ook van experiment, heb ik meteen eens wat tracks aangeslingerd. Erg fijn!

Het experimentele valt me mee, maar dan zou ik je linkjes van andere artiesten wellicht eens moeten checken. Het is echter ook zeker niet doorsnee. Ik zie ook featurings van Jam City en El Guincho, wat beiden toffe producers zijn. De laatste is bekend van zijn werk met Rosalía vanaf haar tweede album.

Een kwartiertje later en mijn vriendin is fan, haha.

Klopt hoor, ik was van plan nog verder op neoperreo in te gaan in de post hierboven maar had het even bij Bad Gyal gelaten, maar onder deze parapluterm vind je van alles, inclusief ook vrij conventioneel materiaal (er wordt weleens gezegd dat het niet zo zeer een muziekstijl is maar meer een verzameling like-minded muzikanten). Hoewel er experimenteler en minder experimenteel Bad Gyal-materiaal is neigt het meeste zeker naar poppy (en daar is natuurlijk 100% niks mis mee).

Er is absoluut veel experimenteler te ontdekken, het ligt er maar aan hoe ver je wil gaan en waar je precies de grens wil trekken - er is een aardige kruisbestuiving tussen neoperreo en deconstructed club, bijvoorbeeld, en hier wil het af en toe wel echt goed experimenteel worden. Ook het collectief rond Paul Marmota, NAAFI, heeft een hoop experimentele artiesten in de stal, waarbij sommigen zo ver van de reggaeton-oorsprong zijn beland dat het soms moeilijk is deze nog terug te horen. Een paar interessante tracks die je kunt proberen zijn (in verschillende mate van bijzonderheid en experiment):

- Experimentelere productie met vrouwelijke vocalen:
Meth Math - El Vals De La Piedra
Sassy Ggirl - Dramas
Anna Bellaka - Droga Virtual
Bea Pelea - Házmelo Otra Vez

- Creatieve producties, instrumentaal:
Florentino - Bloodline
Lao - Perfil
Sines X God Dembow Edit
WWWINGS - Chimera (Endgame remix)
Dinamarca - Zorna

- En nog wat aparte dingen:
Kamixlo - ICE2U
Wulffluw XCIV & Nahshi - Latente
Zutzut - Torque
Lechuga Zafiro - Sapo Diablo

... en als je zo doorgaat je kom je vanzelf bij deconstructed club en post-industrial uit

Nog de moeite waard toe te voegen dat mijn oorspronkelijke idee dat reggaeton altijd al een inherent poppy genre was sowieso niet helemaal juist bleek, want er bleek genoeg old school reggaeton te zijn die ook lekker vuig was (bijvoorbeeld Mi Pantera Rosa, Reggaeton En La Disco en Pa Que Sudes).


Haha, TOP!

Heb zelfs dankzij jouw RYM-account een paar jaar geleden de neoperreo scene ontdekt en uiteraard meteen verslaafd geraakt. Bad Gyal is wel echt belachelijk geniaal ja. Snap wat je zegt dat ze meer een single artiest is, al vind ik hier alle nummers wel van erg hoge kwaliteit. Van de tracks die je niet noemt is van deze plaat Trust ook een grote favoriet van me. Fiebre natuurlijk haar klassieker.

Jammer dat Jacaranda en Por Ti hier niet op staan. Samen met Blink is dat drieluik toch wel het beste wat ik tot nu toe uit de 2017-2018 periode gehoord heb. Die twee nummers hadden dit kleine album wel naar andere hoogten kunnen tillen. Maar het blijft wel een fijn albumpje dit, albeit wat inconsistent. De tracks die het meest naar basic reggeaton nijgen doen me het minst.

Mijn favorieten lijken wel wat anders te zijn dan de tracks die het meest genoemd worden hierboven: Blink bovenaan dus, en verder Tra, Trust en Tu Moto. Ik ben sowieso wel fan van D33J's vaak melancholische producties dus ik was blij verrast zijn naam in de tracklist te zien

Nu ben ik altijd al fan van hevig autotune gebruik, dus dit gaat er bij mij in als zoete koek. Het lijkt mij hevig geïnspireerd door early period Future en daarnaast hoor ik overeenkomsten met werk van Bladee uit dezelfde periode (Eversince, AvP, D&G), grappig. Leuke ontdekking in ieder geval dit