Vinny Golia - Spirits in Fellowship (1977)

Ik geloof dat we voor mensen als Vinny Golia het woord ''virtuoos'' hebben uitgevonden. Golia bespeelt op zijn debuut als bandleider diverse houtblazers (tenor- en baritonsax, piccolo en twee verschillende fluiten), priegelt met wat opnameapparatuur; zorgt met percussie en gongs voor de nodige achtergrondversiering en experimenteert onder invloed van de werken van Toru Takemitsu met de sho, het mystieke Japanse blaasinstrument. Hij wordt daarnaast, ironisch genoeg, ondersteunt door meester klarinettist John Carter (evenzo virtuoos als Golia en een nog groter componist) die in tegenstelling tot Golia bekend staat als een schoenmaker die altijd bij zijn leest is gebleven. Carter wist zich grootmeester te maken van de klarinet en bleef sindsdien zijn trouwe instrument altijd monogaam trouw. Golia's kwartet wordt gecompleteerd door vaste collaboratiepartners Roberto Miranda op contrabas en Alex Cline (tweelingbroer van Nels, die hier zelf als geluidsingenieur van dienst is) op drums.

Golia's experimenteerdrift en virtuositeit op de diverse blaasinstrumenten zorgt voor het grootste deel voor het ontzettend speelse, opgewekte en enthousiaste karakter van dit exploratieve freejazz plaatje. Dat andere deel ligt het 'm in het duidelijk hoorbare speelplezier tussen blaasgiganten Golia en Carter die gretig van elkaar overnemen. Bijvoorbeeld op de vierde van de vijf originele composities (met ieder een eigen concept), ''Sky King''. Golia leidt de track solo in met een lange rustig uitgesponnen solo op de baritonsax waarna Carter op klarinet (begeleidt door de ritmesectie ) overneemt en Golia tracht te overtreffen. Het antwoord van Golia kan uiteraard niet lang uitblijven en die gaat subtiel, doch passief agressief het duel aan zonder de compositie uit het oog te verliezen - u hoort het: puntje van de stoel-muziek.

Door de primaire rol van de blazers is de ritmesectie wellicht een beetje het ondergeschoven kind (verwacht niet al te veel ruimte voor solo's van die kant), maar dat is inherent aan de essentialia van deze plaat; het etaleren van Golia's liefde voor de houtblazers. Feit is wel dat de ritmesectie daar voortreffelijk aan bijdraagt met sterke heldere basritmes, goede timing en lekkere spontane drumfills. Op ''Sequence'' zijn de kwartetleden waarschijnlijk het meest aan elkaar gelijk. Zowel de ritmesectie als Carter en Golia (ditmaal op fluit) hebben een evengrote rol en krijgen alle ruimte om met z'n vieren tegelijkertijd te soleren. Dit, zonder de melodische harmonie uit het oog te verliezen.

Helaas is ''Spirits in Fellowship'' het lot van de vergetelheid niet bespaard gebleven. Ook Vinny Golia moest aan datzelfde lot geloven, ondanks genoeg kritische waardering voor zijn werk in de jaren 80. Gelukkig lijkt hij in recente jaren uit de relatieve obscuriteit te ontsnappen via projecten met een breder bereik (zoals enkele sessies voor het Astral Spirits label en de elektrische herbewerking van Trane's ''A Love Supreme'' uit 2019). Nu nog hopen dat het publiek ook naar Golia's obscuur gebleven vroegere werk trekt.