Chumbawamba - Pictures of Starving Children Sell Records (1986)

'I get knocked down, but I get up again.' Mede dankzij een voetbalspelletje liep de halve westerse wereld eind jaren negentig met dat zinnetje in zijn hoofd. Tubthumping van Chumbawamba - u kent het nog wel - was in 1997/98 nogal een hit. Een hit, ja. Op het label EMI zelfs.

Nee, dan zag de wereld er voor Chumbawamba in 1986 toch heel anders uit. Een hit? Gadverdamme, wat een vies woord. De band maakte toen namelijk nogal cynische anarchopunk waarin ze de maatschappij, de muziekwereld en wat dies meer zij zonder enige nuance op de hak namen. Een blik op de tracklist van hun debuutalbum Pictures of Starving Children Sell Records maakt dat al spoedig duidelijk. Daarop staan titels als British Colonialism and the BBC, More Whitewashing en Coca Colanisation. De teksten - of je je er nu in kunt vinden of niet - zijn zonder meer grappig. In How to Get Your Band on Television bijvoorbeeld:

Paul McCarney - Come on Down!
With crocodile tears to irrigate this ground
Make of Ethiopia a fertile paradise
Where everyone sings Beatles songs and buys shares in EMI

Dit ruim acht minuten durende openingsnummer is wat mij betreft meteen het hoogtepunt van de plaat. Na een lang intro (trompetje!) verandert het nummer plots van ritme en mag de zangeres eerst haar gal spuien. Na een korte break gaat het gas erop met een jengelorgeltje en een tot op het bot cynische zanger met een heerlijk vals brits accent. En boos dat-ie is...

Chumbawamba maakt hier geen punkrock zoals in 1977 gewoon was: het is vooral de tegen-attitude van de band die het labeltje punk met zich meebrengt. Muzikaal is het zelfs een behoorlijk gevarieerde plaat. Vaak poppy, met de tempowisselingen en wendingen van een postpunkband en een zangeres die op een of andere manier vaak bijna als een folkdiva. Het laatste nummer Invasion is dan wel weer voor een deel pure punk, maar dan wel met twee minuten pop in het midden.

Het klinkt allemaal vrij onmogelijk te combineren, maar Pictures of Starving Children Sell Records is boven alles gewoon een leuke, coherente plaat. En een stuk interessanter dan die hit uit 1997, wat mij betreft.

Zie ook: http://herontdekmuziek.blogspot.com

En dan later een plaat op EMI uitbrengen!
Man man man

Zoals Lukas hierboven zegt is de hit Tubthumping slecht een verwarrende schim van hoe deze band ooit begon (wat de carrière van deze band misschien des te interessanter maakt).

Ik kende deze band verder niet, en het is een aangename kennismaking. Mede door het hooligan-achtige karakter van de eerdergenoemde 90s hit verwachtte ik its in de hoek van de humorloze puristenpunk van Crass, maar het tegendeel is waar.

Ja, er is flink wat sloganeering zoals de songtitels doen vermoeden, maar ongezellig wordt het nooit.

De band doet wat mij betreft iets knaps; het balanceert enerzijds lieflijke, gevarieerde popmuziek met het DIY-karakter van punk (soms in hetzelfde nummer). De houding tegenover het opnameproces is net zo anarchistisch als de politieke filosofie: denk aan hergecontexualiseerde samples van reclames en radio-shows, of nummers die abrupt eindigen met het geluid van een veranderende frequentie. Invloeden zijn (natuurlijk) boze Oi!-punk, maar nog meer Ierse folk-ballads, reggae, bossanova, ska, wat polka en vrolijke jump-jazz.

De band is melodisch ijzersterk, en het punkethos gaat dan ook nooit ten koste van de muziek zelf. Je zou nummers als More Whitewashing op een feestje op de achtergrond kunnen opzetten zonder dat mensen per sé vermoeden over het subversieve karakter van de band.

Het album is thematisch gefocust op de uitwassen van het imperialistisch-kapitalisme, zeker dat wat die voor de gewone burger van welvarende landen als Groot-Brittannië aan het oog onttrokken worden. Denk aan gerommel met soevereine democratische landen door intelligentiediensten als de CIA, consumptiemaatschappij en de onmenselijke productieprocessen die daarmee gepaard gaan, en bekrompen ideeën over andere culturen dan de 'witte norm', en de discutabele zelfpromotie van de ooit o zo counterculturele rockbands die zich laafden aan de onbetaalbare pr van Live Aid.

Verder is veel van de genietbaarheid van de plaat is te danken aan het sympathieke stemgeluid van (ik denk?) Danbert Nobacon en Alice Nutter. Het zorgt ervoor dat de Nobacons agressieve state of the nation-punk (nu weer terug te horen bij bijvoorbeeld Yard Act) niet verzinkt in negativiteit. Nutters schoolzangvocalen doet denken aan Kirsty MacColl, dus dan heb je mij ook al snel.

De band heet flink wat muziek uitgebracht, dus het zal niet het laatste zijn wat ik over de band schrijf.