PJ Harvey - White Chalk - Demos (2021)

Het heeft tijd nodig gehad wilde ik White Chalk goed waarderen. Dat is al weer heel wat jaren goed, maar hoe zou dat dan gaan met demos?

Nu vind ik alle voorgaande demo-albums best leuk hoor, maar ik luister dan toch altijd liever naar hetgeen officieel is uitgebracht. Demos zijn altijd leuk om te kijken hoe een nummer zich heeft ontwikkeld naar de versie zoals het publiek het uiteindelijk kreeg voorgeschoteld.

Opvallend aan dit album is het besef dat White Chalk een album is dat misschien sowieso al in demo-achtige vorm is uitgegeven. Er is niet heel veel aan gesleuteld, waardoor het puur is gebleven. Dat laten deze versies toch wel een beetje horen.

Voegt het dan veel toe? Nee, niet echt wat mij betreft. Het is gewoon leuk om te horen en meer niet.

Persoonlijk vind ik dat haar stem hier iets warmer gemixt staat dan op de studio versies

Als PJ Harvey een half jaar na het verschijnen van Rid of Me in de winter van 1993 4-Track Demos uitbrengt is het al snel duidelijk dat die pure demoversies misschien nog wel interessanter zijn dan haar toch al niet misselijke tweede album. Het is net wat ongepolijster en rauwer en in principe heeft de veelal geprezen producer Steve Albini weinig nieuws toegevoegd. Des te wonderbaarlijker is het dus dat juist hij degene is die het initiatief neemt om de originele versies op de markt te brengen.

Ruim een jaar geleden komt het nieuws naar buiten dat al haar platen opnieuw op vinyl worden uitgebracht, met als extraatje de demoversies van de oorspronkelijke songs. Ze weet direct te verrassen met de schoonheid van de Dry Demos. Ondertussen is haar zevende album White Chalk aan de beurt. White Chalk is hoe dan ook een stijlbreuk met haar eerdere verschenen platen. De piano staat sterk op de voorgrond, en de stoere rockchick klinkt hier bijna hemels fragiel. Ze zoekt veel meer de hoogte op en het duurde voor mij dan ook een langere tijd voordat deze zou landen. Ondertussen is White Chalk mij net zo lief als het overige werk en begrijp ik beter de keuze om voor een intiemer geluid te gaan.

Doordat PJ Harvey haar sound in de loop der jaren zo geperfectioneerd heeft had ik geen flauw benul wat ik van de demo’s moest verwachten. De sound is al zo kaal mogelijk op White Chalk gebracht, waardoor je de indruk krijgt dat de zangeres met een goed voorbereid plan de studio ingedoken is. Sterker nog, ik sta er niet eens van te kijken als er niet eens demoversies van de nummers verschenen waren, en dat het in een keer goed op de plaat terecht is gekomen. Hierdoor zit ik behoorlijk in dubio. Het zou mij niet verbazen als het weinig toevoegt, al hoop ik uiteraard dat het mij aangenaam zal verrassen. We hebben hier namelijk wel te maken met PJ Harvey.

Het verschil zit hem in de details. Door minimaal gebruik te maken van ritmes loert The Devil dreigend om de hoek, terwijl hij bij de uiteindelijke versie lomp voorbij marcheert. Het geknepen stemmetje van PJ Harvey is ontsnapt, terwijl ze in oorsprong hulpeloos haar lot afwacht. Het zijn prachtige lichtgewicht veertjes, gerijpt om geplukt te worden. PJ Harvey voegt het Kate Bush theatrale van Wuthering Heights toe, met de vocalist in de hoofdrol van de rusteloze geestverschijning van Catherine, waarbij het sensuele Tori Amos gekleurde pianogepingel een geschoold dieppaarse achtergrond vormt. Ze offert hiermee een overtuigend aanwezig stukje eigenheid op, wat in de demo uitvoering nog overduidelijker tot uiting komt.

Maar zoals ik al eerder aangaf zit het hem dus in die kleine summiere differentiatie. De frêle zangeres stapt uit haar afgemeten divajasje, en presenteert zich zo naakt mogelijk aan het publiek. Er hangt een kille aura omheen die nog niet door het Jim White drumwerk en de baspartijen van Eric Drew Feldman tot leven is gewekt. De spookachtige geestverschijning van een in wit geklede PJ Harvey op de albumhoes past perfect bij het jammerende doodse karakter. Kwetsbaar en gebroken voegt het meer dan genoeg toe.

PJ Harvey - White Chalk Demos | Alternative | Written in Music - writteninmusic.com