Orla Gartland - Woman on the Internet (2021)

Heerlijke popsongs! Debuut om naar uit te kijken, zeker afgaande de huidige singles

Met de populariteit van de Ierse singer-songwriter Orla Gartland in Nederland zit het kennelijk wel snor, want ze zou komend weekend op het helaas afgelaste Lowlands opgetreden hebben. Het succes is haar echter niet aan komen waaien. Geboren en getogen in Dublin begon ze op haar veertiende liedjes te schrijven. In eerste instantie lukte het haar niet om optredens te krijgen en besloot ze het vak van liedjes schrijven online verder te ontwikkelen. Ze rondde intussen haar studie succesvol af en begon alsnog live op te treden. Na terugkomst van die eerste toer verhuisde ze naar Londen en begon nieuwe liedjes te schrijven, op te nemen en te toeren en haar fanbase uit te breiden. Ze trok volop de aandacht met haar eerste drie singles, More Like You, Pretending en Zombie!. Alle drie terug te vinden op haar debuutalbum Woman on the Internet. En alle drie getuigen ze van het feit dat we te maken hebben met een talentrijke singer-songwriter. De eerlijke liedjes van haar debuutalbum gaan over haar ontwikkeling van jong meisje naar een volwassen vrouw. Die ontwikkeling is echter volgens haar nog steeds in volle gang. De liedjes gaan over de balans tussen onzekerheden waar iedereen mee te kampen heeft en zelfspot en zelfredzaamheid en vastberadenheid anderzijds. Perfectie staat niet bij haar voorop maar authenticiteit. Zelf lichtte ze recent de titel en de songs als volgt toe : “When I was a few songs into writing the album it became clear that Woman on the Internet is about the chaos of my 20s. It's a different chaos to your late teens, such a different brand of angst. I feel so much more settled and sure of myself now than I was when I was 18 or 19 but I'm still just half the person I'm going to be and to capture that became really important." En : “The Woman on the Internet isn't me - she's an elusive character, like a modern day wizard-of-oz who appears in a couple of these songs. I turn to her when I can't turn to anyone in my real life; I turn to her when I feel lost. These songs are filled with stories of growing up, about adulthood coming for you whether you are ready or not - many songs grapple with the concept of identity (something I think about a lot), about feeling lost and about learning to really own that lostness”. Haar alternatieve pop op het uitstekende Woman on the Internet, zou liefhebbers van uiteenlopende artiesten als St. Vincent, Regina Spektor, HAIM tot aan wellicht Stevie Nicks kunnen aanspreken.

Het weekend van 20 tot en met 22 augustus had Orla Gartland (geb. 1995) moeten optreden op Lowlands. Dit festival ging niet door, maar op 20 augustus kwam wel het debuutalbum van de Ierse zangeres en songwriter uit.

Op Woman on the Internet bezingt Orla Gartland in elf liedjes thema’s als volwassen worden en het ontwikkelen van een eigen identiteit. Vanaf haar dertiende plaatste Orla al video’s op YouTube waarin ze op gitaar liedjes coverde. Ze wist nog niets van zangtechniek en probeerde op die manier feedback te krijgen. Terwijl jongeren constant op de gevaren van het internet worden gewezen, voelde Gartland zich er al vroeg comfortabel. De ‘woman on the internet’ die in twee liedjes en in de albumtitel voortkomt, ziet Gartland voor zich als een soort online ‘Wizard of Oz’-personage waar je naar toe gaat als je hulp nodig hebt, ook al besef je dat het niet de meest betrouwbare bron is: “Het is degene waar je naar toe kan, als je in je echte leven niemand weet waar je zo snel terecht kunt”.

Dat een groot deel van de internetcultuur vooral schone schijn is, bezingt Orla Gartland onder andere in ‘Pretending’ en ‘More Like You’. In gesprek met Nina Schaarschmidt van Atwood Magazine legt ze uit dat veel jongvolwassenen zich op sociale media als Instagram de kunst van het doen alsof hebben eigen gemaakt. Iedereen weet dat het niet echt is, maar toch roept het onzekerheid op wanneer je je aan dat beeld spiegelt. Deze gevoelens van onzekerheid ervaart ze zelf ook, en dat komt door het album heen steeds weer terug. Zoals ze in ‘More Like You’ het verhaal bezingt dat ze jaloers was op de andere vriendin van haar beste vriendin, gaat ‘Madison’ over hoe ze naar iemand opkijkt en haar als vriendin zou willen hebben om zich door haar steun beter te kunnen voelen.

De liedjes voor Woman on the Internet werden tijdens de coronapandemie geschreven. Toch wilde Orla Gartland absoluut niet dat het een verdrietig album zou worden of dat het later herinnerd zal worden als ‘lockdownalbum’. Omdat het leven op pauze stond en ze geen nieuwe inspiratie opdeed, luisterde ze oude spraakmemo’s af op zoek naar interessante, nog niet uitgewerkte ideeën. Ze hoopt dat het album een soundtrack voor een betere tijd zal zijn.

Haar kracht is dat ze graag schrijft over heel specifieke gevoelens. Ze noemt Phoebe BriWoman on the Internet legt Gartland haar onzekerheden en twijfels volledig bloot. ‘You’re Not Special Babe’ gaat over de verwarrende periode waarin twintigers zich niet zozeer anders voelen dan wanneer ze 19 waren, maar zich tegelijkertijd toch als volwassener beschouwen. Ze legt een arm om de schouder van de luisteraar die hetzelfde meemaakt: “If you could see yourself from above the sky, I think you’d say that you’re doing fine”, zingt ze in het eerste couplet. En in de brug: “Everyone has days where they don’t wanna wake up.” Toen Gartland de meeste liedjes voor het album had geschreven, merkte ze dat persoonlijke groei het centrale thema is. In de openingstrack, ‘Things I Learned’, leidt ze dit in met een soort opsomming van de kennis die ze heeft opgedaan en de groei die ze heeft doorgemaakt.

Stephen White van The Last Mixed Tape beschrijft Woman on the Internet als “een zelfportret van Gartland en een spiegel voor de luisteraar”. Het kan des te meer als zelfportret gezien worden omdat Gartland niet alleen alle nummers schreef, maar deze ook zelf produceerde. Hierdoor klinken alle nummers precies zoals Orla Gartland ze in gedachten had. Dit levert dansbare popsongs op waar af en toe de invloeden in doorklinken van de muziek waarmee zij opgroeide zoals Avril Lavigne en Regina Spektor. De pop-punk invloeden van Avril Lavigne klinken bijvoorbeeld door in ‘Over Your Head’ en ‘Codependency’ terwijl in de rustige pianoballade ‘Left Behind’ echo’s van Joni Mitchell doorklinken.

Aan het slot van het album herhaalt Orla Gartland in de laatste 40 seconden enkele keren “We never talk about difficult things”. In plaats van erover te praten, bezingt ze op Woman on the Internet de moeilijke dingen in het leven van een twintiger die opgroeit in de tijd van het internet. Orla Gartland bracht haar debuutalbum uit op haar eigen label, ‘New Friends’. Zoals ze dat wilde is het geen verdrietig album, maar een hoopvolle boodschap aan jonge mensen die hetzelfde doormaken als zijzelf. Door haar eigen onzekerheden zo te bezingen en tegelijkertijd actief haar plaats op te eisen als liedjesschrijver, producer en uitgever, is zij een krachtig voorbeeld voor haar luisteraars.

Dit stuk is door mij geschreven voor de EnClave-blog en daar op 28 augustus 2021 voor het eerst gepubliceerd: Orla Gartland – ‘Woman on the Internet’ - enClave

recensie op de krenten uit de pop:
De krenten uit de pop: Orla Gartland - Woman On The Internet - dekrentenuitdepop.blogspot.com

Orla Gartland - Woman On The Internet
De Ierse muzikante Orla Gartland debuteert met een knap album, dat enerzijds naadloos aansluit op de succesvolle popalbums van het moment, maar dat ook een eigen weg zoekt

Orla Gartland lijkt op haar debuut Woman On The Internet niet te kunnen kiezen tussen aanstekelijke pop, intieme folk en stevige rock, maar de diversiteit van het album bepaalt ook deels de kracht van dit debuut. Woman On The Internet klinkt over het algemeen genomen toegankelijk en sluit dan aan bij de grote popalbums van het moment, maar Orla Gartland laat ook horen dat ze een eigenzinnige muzikante is die alles op haar eigen manier doet. Het is ook de charme van een album dat misschien niet altijd excelleert, maar dat wel aangenaam vermaakt, soms intrigeert en je altijd nieuwsgierig maakt naar de volgende track. Orla Gartland lijkt me blijvertje.

Ondanks mijn liefde voor vrouwelijke singer-songwriters, is het enorme aanbod in het genre zelfs mij wel eens wat teveel, waardoor het debuutalbum van Orla Gartland een paar weken geleden tussen wal en schip viel. Dit bleef toch wat knagen, want het debuut van de Ierse muzikante is een prima album, dat nog meer aandacht verdient dan het album tot dusver krijgt. Daarom, met enige vertraging, alsnog aandacht voor Woman On The Internet.

Orla Gartland kreeg thuis in Dublin de Ierse folkmuziek met de paplepel ingegoten en bespeelde al op jonge leeftijd meerdere instrumenten. In haar puberjaren verruilde ze de traditionele Ierse folk echter voor de bij haar leeftijdsgenoten populaire ‘bedroom pop’. Op haar debuutalbum Woman On The Internet verrast Orla Gartland met een bijzonder geluid, dat uiteenlopende invloeden verwerkt en de ‘bedroom pop’ weer achter zich heeft gelaten.

Het debuut van de muzikante, die Dublin inmiddels heeft verruild voor Londen, is in eerste instantie een popalbum, maar ook invloeden uit de rock en de folk hebben hun weg gevonden naar het album, waardoor het niet zo makkelijk in een hokje past.

Zeker wanneer Orla Gartland zich alleen laat begeleiden door subtiele elektronica, is duidelijk dat de muziek van Billie Eilish een belangrijke inspiratiebron is geweest, maar Woman On The Internet blijft hier zeker niet in hangen. Een gitaaruitbarsting is nooit heel ver weg en ook in vocaal opzicht kan Orla Gartland meer dan fluisteren.

Van een Ierse muzikante, die de traditionele Ierse muziek thuis met de paplepel kreeg ingegoten, had ik wel wat meer invloeden uit deze muziek verwacht, maar het debuut van Orla Gartland is meestal niet heel ver verwijderd van de popalbums die momenteel in de Verenigde Staten worden gemaakt, met Lorde en de al eerder genoemde Billie Eilish als vergelijkingsmateriaal. Het zijn namen die je vooral terug hoort in de pop georiënteerde songs op Woman On The Internet, maar het album heeft ook een stevigere kant en kan wel degelijk rocken.

Het knappe van het debuut van Orla Gartland is dat ze zich niet in het keurslijf van een producer van naam en faam heeft laten persen, maar nadrukkelijk haar eigen ding doet. Het zorgt ervoor dat haar debuutalbum makkelijk van kleur verschiet en ook flink buiten de lijntjes van de mainstream pop kleurt.

Zeker als de gitaren mogen scheuren en de stem van de Ierse muzikante uit de bocht vliegt zijn de popprinsessen van het moment opeens mijlenver weg, maar ook in de door pop gedomineerde songs op het album slaagt Orla Gartland er steeds in om net wat anders te klinken dan haar soortgenoten, waardoor Woman On The Internet zich wat mij betreft makkelijk weet te onderscheiden van alle kleurloze releases in het segment.

Dat doet de Ierse muzikante niet alleen met bijzondere twists in de instrumentatie en de zang, maar ook met haar persoonlijke teksten, die een inkijkje geven in haar ‘coming of age’. Orla Gartland lijkt op haar debuut nog wat op meerdere gedachten te hinken door niet te kiezen voor pop, rock of folk, maar de diversiteit op haar debuutalbum vergroot ook de charme van dit debuutalbum. Al met al een fris en aansprekend album van een muzikante die tot grootse daden in staat moet worden geacht. Dit debuut staat in ieder geval bol van de belofte. Erwin Zijleman