Elena Setién - Unfamiliar Minds (2022)

Regelmatig krijg ik van de webshop van De Konkurrent onbekende, maar o zo interessante muziek toegestuurd. Hiertoe kan zeker de Baskische singer-songwriter en multi-instrumentalist Elena Setién gerekend worden. Lange tijd was ze woonachtig in Kopenhagen, maar is intussen toch weer teruggekeerd naar haar geboortegrond.

Naast dat ze al eens samenwerkte met bekende, avontuurlijke artiesten als Steve Gunn en Mary Lattimore (Op Wreckage of the Hunt), werkt ze veelvuldig samen met Xabier Erkizia. Samen componeerden ze de muziek voor de tv-serie Altsasu, maar maakte ze ook samen haar Baskische album Mirande.

Ook deze keer is hij de producer van Unfamiliar Minds, bovendien assisteerde hij Setién bij de arrangementen en was hij verantwoordelijk voor de sfeer verhogende elektronica. Maar was hij ook een inspiratiebron, net als de muziek van Gyan en Terry Riley.

Tijdens de lockdown had Setién problemen om de basistracks verder af te maken, gelukkig zorgde de poëzie van Emily Dickinson voor nieuwe inspiratie. Ze zette uiteindelijk Dickinson’s gedichten “I Dwell in Possibility” en “In This Short Life That Only Lasts an Hour” op muziek, de overige songs schreef ze volledig zelf. Setién’s zelfverzekerde voordracht gecombineerd met de gevarieerde, sfeerrijke muziek zorgen ervoor dat Unfamiliar Minds zeer snel onder de huid kruipt.

Recensie op de krenten uit de pop:
De krenten uit de pop: Elena Setién - Unfamiliar Minds - dekrentenuitdepop.blogspot.com

Elena Setién - Unfamiliar Minds
De Baskische muzikante Elena Setién maakt het je op haar vierde album echt geen moment makkelijk, maar investeer wat tijd in dit album en je krijgt een bijzondere soundtrack, waar je zelf de beelden bij mag verzinnen

Unfamiliar Minds van Elena Setién is zeker niet het makkelijkste album dat deze week is verschenen, maar het is wel het album waar je het langst nieuwe dingen op blijft horen. Het album bevat een aantal redelijk toegankelijke tracks, maar de Baskische muzikant zoekt ook het experiment in haar vaak beeldende songs. Het zijn relatief sober of zelfs bijna minimalistisch ingekleurde songs, maar Elena Setién maakt ook bonte muziek vol geheimen. Ik moest er zelf wel even aan wennen, maar als je de schoonheid in de muziek op Unfamiliar Minds eenmaal hebt ontdekt wordt het nieuwe album van Elena Setién alleen maar mooier en interessanter.

De Spaanse of eigenlijk Baskische muzikante Elena Setién maakte oorspronkelijk vooral muziek voor films en series, maar sinds enkele jaren is ze ook actief als popmuzikante. Haar albums Twelve Sisters (2013), Dreaming Of Earthly Things (2017) en Another Kind Of Revolution (2019) heb ik alle drie beluisterd, maar boden mij uiteindelijk onvoldoende houvast, al vond ik de muziek van Elena Setién bij vlagen prachtig of op zijn minst intrigerend.

Ook het deze week verschenen Unfamiliar Minds bood me niet onmiddellijk houvast, maar ik was dit keer toch net wat meer onder de indruk van de muziek van Elena Setién. Dat de muzikante uit San Sebastian een verleden heeft in de filmmuziek is ook op haar nieuwe album duidelijk te horen. De songs op Unfamiliar Minds hebben een beeldend karakter en slagen er bovendien in om een bijzondere sfeer te creëren. Het is vaak een wat unheimische sfeer, waarbij ik zelf overigens de beelden niet onmiddellijk zou kunnen verzinnen.

Elena Setién tekent op Unfamiliar Minds voor keyboards, viool en zang, terwijl de Baskische gastmuzikanten Xabier Erkizia en Joseba Irazoki respectievelijk nog wat extra elektronica en gitaren toevoegen aan het over het algemeen betrekkelijk sobere geluid op het album. Eerstgenoemde produceerde het album bovendien op fraaie wijze.

Het album opent met wat weemoedig klinkende pianoakkoorden en de afwisselend mooie en wat ruwe zang van de Baskische muzikante. De openingstrack, die steeds voller en bijna sprookjesachtig wordt ingekleurd, is met enige fantasie nog wel een conventionele popsong te noemen en dat geldt zeker niet voor alle songs op het album.

Elena Setién experimenteert er op Unfamiliar Minds driftig op los met bijna gesproken woord en zeer elementair en vooral elektronisch ingekleurde songs, die hier en daar zijn verrijkt met samples. Het doet af en toe wel wat denken aan een aantal albums van Lauri Anderson, maar het is soms ook bijna of gewoon helemaal filmmuziek, die vooral tot doel heeft om een bepaalde sfeer of stemming te creëren.

Waar de vorige albums van de Baskische muzikante mijn aandacht uiteindelijk onvoldoende vast wisten te houden, vormen de songs op Unfamiliar Minds op een of andere manier een eenheid en het is een eenheid die zich, in ieder geval bij mij, voldoende opdringt. Echt makkelijk maakt Elena Setién het me overigens nooit. Ik ben geen groot liefhebber van het gesproken woord, maar de Baskische muzikante slaagt er in om gesproken teksten, waaronder twee gedichten van Emily Dickinson, fraai te integreren in haar muziek.

Unfamiliar Minds betoverde me in eerste instantie met het zeer beperkte aantal enigszins toegankelijke popliedjes op het album, maar hierna viel ook in de wat experimentelere songs nog veel op zijn plek. Het is zeker geen album dat op alle momenten tot zijn recht komt, maar zeker bij beluistering met een goede koptelefoon valt er van alles te ontdekken in de muziek van Elena Setién en hoor je vooral hoe knap de arrangementen van de Baskische muzikante in elkaar steken.

Op een Britse muzieksite wordt Unfamiliar Minds niet alleen vergeleken met de muziek van Broadcast, maar ook met die van Beach House en dat is eigenlijk niet eens zo’n gekke vergelijking, al is het wel een hele Spartaanse en experimentele versie van Beach House, maar ook een hele mooie. Erwin Zijleman

Dit lijkt me ook een fijn album: lekkere subtiele begeleiding met rijke inventieve klanken, zang meer als voordracht, expressie. Op koptelefoon klinkt het prima, er gebeurt wel het een en ander, ja filmisch. Dit past ook goed bij het huidige levensgevoel, bezinning, onbestemd. Aanrader…!

De klok tikt de laatste minuten weg totdat er een leegte op het scherm ontstaat. Tijdloos geven de mechanische getallen 00:00 uur aan. Een nieuwe dag in een nieuw jaar, zonder goede en slechte voornemens. Afwachtend op dat moment welke uiteindelijk het verschil zal maken. De dagen lopen vast in de stagnerende tijdmachine, haperend in ondraaglijke stilte. Vanuit het zwarte niets bouwt Elena Setién 2020 op. Het aftellen is voorbij, de wederopbouw bereikt het startpunt op Unfamiliar Minds, de vijfde popplaat van deze betoverende Baskische multi-instrumentalist. Vergeet daarbij ook niet dat Elena Setién tevens een meer dan bovengemiddelde getalenteerde vocalist is.

Met haar werk als filmisch muzikaal illustrator bewandeld ze de leerzame voorstudie wegen die uiteindelijk tot deze meer dan waardige opvolger van de winterse kerstsprookjesvreugde van het stukken toegankelijkere Another Kind of Revolution leiden. De schetsende beeldvoorstellingen op Unfamiliar Minds hebben niks met die gezellige familieaangelegenheden te maken, maar haken vooral op dat heersende donkere dagen isolement in. Dezelfde seizoen beleving, alleen is het opbeurende licht door de verstikkende duisternis gedoofd en laat deze de bevroren empathiegevoelens koud en eenzaam achter.

Unfamiliar Minds dus, de Ebenezer Scrooge geesten uit het verleden zijn ons bekend, maar welk gevolg hebben de hedendaagse inwendige spookverschijningen op ons handelen? Egocentrisme, spiritualiteit, verbintenis, gebrokenheid, rust of rusteloosheid? Elena Setién geeft ons geen antwoorden of handvaten, ze laat wel deze zintuigelijke gewaarwordingen in een tiental albumtracks passeren. 2020, de pianohartslag telt traag de geplande secondes weg. Het begin van het eindeloos lang durend opnameproces in die lockdown episode, waarbij bruikbare ideeën voor onbepaalde tijd in de ijskast verdwijnen, en in nog niet ontdooide toestand gereproduceerd worden. Unfamiliar Minds is koel en kil, met de verwarmende klanken van Elena Setién die de vertroebelende condens zichtbaar maken. Een serene viool vervaagd in dierlijk vluchtgedrag, angstig en onzeker.

De klagende Situation lokgroep wordt onderschept door het verkeerd inschatten van onwenselijke niet goed aanvoelende situaties. De spoken words versterken het onbehaaglijke gevoel, draaikolkende elektronica valt in herhaling en vindt de doorgang in het onstuimig golvende I Dwell in Possibility. Hemelse orgel sereniteit lacht van boven uitnodigend toe, en eist in het heftige Emily Dickinson gedicht het aardse bestaan op. Verbitterende spiegelbeelden laten de uitbundige persoonlijkheid in New transformeren tot een vreemdeling terug starende in een vervreemde omgeving. Het opwarmingsproces brengt nieuwe vogels met zich mee, de kou trotserend, de hitte van het broeikaseffect meedragende. Diezelfde Emily Dickinson levert postuum de woorden voor In This Short Life, kleurrijk als een eendagsvlieg die nietsvermoedend vrolijk van het leven geniet.

In This Short Life
That Only Lasts An Hour
How Much, How Little
Is Within Our Power

Onvatbare familieomstandigheden verscheuren het surrealistische Such a Drag in emotie arme vocodervocalen, afstandelijk computer bestuurd, met een stormvloed aan noise en ruis. Goedaardige drones stimuleren het instrumentale This Too Will Pass tot een zwaartekrachtbeperkt licht hallucinerend Unfamiliar Minds eindoordeel, waarbij de instrumentatie van het titelstuk memoreert aan experimentele Velvet Underground passages, wispelturig en stronteigenwijs. Destructieve anarchistische schrootexplosies vormen het decor van het in postpunk mineur gezongen No Trace. Hoe meer de milieuaantasting het waterpeil laat stijgen, des te meer druk zal het Water uitoefenen. De wederopstanding van een herboren Moeder Natuur, die de vrouwelijke oerkracht in alle sterkte Unfamiliar Minds laat afsluiten. De verfijning zit hem in die van de afvalhoop geredde retro keyboardtoetsen die eventjes die weerkaatsing van de jaren tachtig mobiliseren.

Elena Setién - Unfamiliar Minds | Alternative | Written in Music - writteninmusic.com

Over abstracte schilderkunst wordt nog wel eens spottend gedaan. Die lijnen en paar kleuren, dat kan mijn kind ook hoor ik dan mensen roepen! Smaken verschillen natuurlijk. Want de één prefereert een herkenbaar plaatje en de ander een abstracte uitvoering.

Die vlieger gaat ook op voor muzikale plaatjes. De één houdt van de toegankelijke rechttoe rechtaan muziek en de ander van meer uitdagende en toegepaste kunstmuziek. Van die laatste categorie is de Baskische zangeres en multi-instrumentaliste Elena Setién, waarvan recentelijk het album Unfamiliar Minds verscheen. Hierop zorgt zij met een eigenzinnige en onconventionele aanpak voor een unieke luisterervaring, die het midden houdt tussen, Jenny Hval, Laurie Anderson en Joanna Newsom.

Als vanzelf raak je uiterst geconcentreerd en focus je jezelf op de dikwijls spaarzame en gedetailleerde klanken. Het resulteert in een intrigerende luistertrip met heel veel prachtige momenten, waarbij haar teksten geworteld zijn in de ervaringen van de pandemie. Voor twee nummers koos Setién voor de poëzie van Emily Dickinson. De interpretatie is fris, met ongebruikelijke maar slimme woordaccenten, zoals in het meerstemmige I Dwell In Possibility.

Je kunt er jezelf helemaal in onderdompelen, terwijl Unfamiliar Minds niets anders is dan kijken naar een kom, die op een roterende pottenbakkersschijf in vorm wordt gebracht. De kleinste aanrakingen kunnen het in een andere richting sturen.