The Spherical Minds - Fern (2005)

Fern is het tweede album van The Spherical Minds, een jonge Franse band, en hun eerste release bij het label Carte Postale. Het album kwam uit in 2005 en heeft vrijwel niets gedaan bij het grote publiek. Dit is echt doodzonde en zal ongetwijfeld te maken hebben met het feit dat Carte Postale een piepklein labeltje is dat niets aan promotie doet.

Tijdens de opbouw van de songs op Fern wordt geleidelijk aan een sfeervol ambient netwerk gespannen. Een warme cello neemt daarbij het betere bochtenwerk voor zijn rekening, en neemt een rits andere akoestische instrumenten op sleeptouw. De cinematografische sfeer laat daarbij weinig spaanders heel van de strofe-refrein-strofe structuur, maar contrasteert wel fel met het prominent op de voorgrond geplaatste creatieve drumwerk en warme stemgeluid van Danny Cavanagh (Anathema), die op overtuigende wijze alle vocalen voor zijn rekening neemt. De gaten in het netwerk worden dan weer gedicht met typische postrock gitaren en op de achtergrond doordeemsterende licht verwrongen radiostemmen, zoals die ook opduiken bij Godspeed You Black Emperor. Op papier lijkt het misschien een wat vermoeiende sonische ervaring. Uit de realiteit van m'n luidsprekers komt echter een verfrissende cross-over, waarvan m'n oren al ettelijke avonden lekker gesmuld hebben.

Al bij het openingsnummer A Snag in my Collection of Dreams is duidelijk dat de bandnaam van de heren en dame niet uit de lucht is gegrepen. Met zweverige synths, atmosferische geluidseffecten en gitaren die baden in de delay, lijkt sfeerscheppen hun voornaamste oogmerk. Een warme, slepende cello vult hun geluid knap aan. Ook de ingetogen stem met echo-effecten van Cavanagh past helemaal binnen de stemming die de groep tracht te bereiken. Anders dan bij stereotiepe postrock zoeken The Spherical Minds niet naar harde climaxen, maar blijven ze drijven op de broeierige opgebouwde sfeer. Pink Floyd is niet ver weg, zeker niet wanneer gitarist Mathieu Maestracci het naar het einde van het nummer toe op een beheerst soleren zet. Zijn uitgebreide, veelal cleane gitaarsolo's vormen een constante in bijna alle nummers, echter altijd in dienst van de song en niet andersom.

Tijdens het instrumentale Walls in the Room begeleiden The Spherical Minds op atmosferische wijze een audiofragment van een Amerikaanse talkshow, een techniek die ze wel vaker op de plaat gebruiken. Opnieuw zijn cello, warme synths, gitaar en veel delay- en echo-effecten de voornaamste componenten.

Alle soundscapes zijn tot stand gekomen onder aanvoering van gitarist Mathieu Maestracci. Het navolgende Wish You Felt The Same is echter van de hand van Danny Cavanagh. Een enkele Anathema echo moet je hier dan ook niemand kwalijk nemen. Met name teksten als “Pride is a fantasy, love could be your energy” doen meteen herinneren aan Anathema’s meer recentere werkjes als Everything en A Natural Disaster. Dat is natuurlijk geen straf om naar te moeten luisteren. Halverwege worden we weer getracteerd op zo'n lekkere solo van giatrist Mathieu die het nummer tot een gecontroleerde climax brengt.

Alster The Seventh is gebaseerd op een paar simpele doch zeer pakkende tonen afkomstig uit een mellotron. De melancholische slidegitaar naar het einde toe maken het nummer helemaal af.

Op Spilled Moments wordt je als luisteraar even goed wakker geschud met geprogrammeerde beats en scheurende metalgitaren. Het breekt wat met de algehele opgebouwde sfeer op het album, maar ik heb het idee dat dat nou juist precies de bedoeling is, anders dommelen we misschien in slaap.

Het dubby gitaar- en drumwerk op Don't Play the Scene biedt opnieuw weer de nodige afwisseling en geven het nummer een wat melancholisch karakter. De zweverige gitaar- en synthsound en aanhoudende kosmosgeluiden worden echter wederom niet vergeten. Klinkt hier en daar als een ouwe jazz band die net even een LSD trip teveel nam.

Na deze twee instrumentale intermezzo’s is het weer de beurt aan Danny Cavangh om een van zijn beste vocale prestaties ooit neer te zetten. Het pakkende refrein van Time’s Spreading Pictures lijkt hem op het lijf geschreven.

Daarna het prijsnummer van de plaat, Fern(Or Much Closer). Weer de mellotron, met op de achtergrond de echo’s van een tv predikant. Vervolgens de zang die invalt, kippevel. Hoewel, Cavanagh zingt hier eigenlijk niet meer, maar fluistert de met melancholie doorspekte melodieen bijna.

Een aanzwellende cello wanen je in de jaren 50. Industrieele doch vriendelijk beats komen de wat eenzame cello vergezellen. Een lekker hypnotiserend gitaarloopje laten je wegdromen onder aanwezigheid van de nodige kosmosgeluiden. Weer die cello, maar dan nu een octaaf hoger. Een langzaam afstervende piep doet je beseffen dat het voorbij is. Afsluiter Cast Regrets somt alle ingredienten waar The Spherical Minds voor staan nog eens op. En dan is het voorbij en heb je best wel de behoefte deze plaat nog eens op zetten in de hoop dat je hem dan wel kunt bevatten…

Liefhebbers van ingetogen postrock, Pink Floyd en het latere (experimentele) Anathema kunnen aan deze cd hun hartje ophalen. Toch is er meer dan deze referentiekaders. Met Fern hebben The Spherical Minds zich zelf een eigen muzikaal landschap veroverd en dat is ronduit knap heden ten dage. Een muzikaal landschap dat soms heel warm dan weer heel kil aan doet, maar altijd weet te fascineren. Tel daarnaast de aanwezigheid van 9 zeer goede composities en je hebt een cd die de gehele speelduur weet te boeien.

Tot slot nog mijn complimenten voor het artwork dat vervreemdend aan doet en perfect aansluit bij het karakter van de muziek.

5*

Ik probeer dit album op de kop te tikken, helaas zonder resultaat. Misschien dat iemand een tip heeft?