Lambchop - The Bible (2022)

De eigenzinnige band Lambchop onder aanvoering van frontman Kurt Wagner wordt gerekend tot americana, maar met invloeden uit onder andere post-rock en lounge is hun vaak subtiele muziek moeilijk te classificeren.

Op hun nieuwste album The Bible zijn de invloeden weer talrijk. De voorgaande paar platen bevielen me overigens minder door het gebruik van de auto-tune, gelukkig stoor ik me deze keer beduidend minder aan.

Een van de sleutelsongs op het album is de eerste single Police Dog Blues. “Tijdens de onrust rond het gruwelijke onrecht in Minneapolis in 2020, luisterde ik opnieuw naar een nummer van Arthur Blake (aka Blind Blake), Police Dog Blues. Oorspronkelijk werd het opgenomen in 1929, het jaar waarin mijn vader werd geboren, en het schijnt dat John Peel het speelde in zijn show op 11 september 1968. Het was muzikaal bedrieglijk vrolijk en niet wat ik me herinnerde. Toen herinnerde ik me dat een politiehond een herder is.", aldus Wagner.

Over de titel van het album gesproken, zegt Wagner: "I had this idea that—I’m not a religious person but I do believe that there’s a spirituality to a lot of people and they’re not religious. You don’t have to be religious to be a spiritual person, right? You just don’t have to, there should be an acceptance, or a way of recognizing spirituality without it being overtly religious.".

De opnames vonden in de zomer van 2021 in Minneapolis plaats, in een ontmantelde verffabriek, dat een oefenruimte was geworden. Hij vertrouwde zichzelf volledig toe aan pianist Andrew Broder en zijn productiepartner Ryan Olson, die beiden meeschreven aan de composities. "Ryan and Andrew, they’re like two sides of my personality,", zegt Wagner. "And if you put them together as a team, they represent me".

Dit zou de eerste keer worden dat Wagner iemand anders - om nog maar te zwijgen van iemand anders zonder enige connectie met Nashville - een Lambchop-plaat liet produceren. Het resultaat is dat The Bible de meest onvoorspelbare plaat uit het oeuvre is geworden. Overigens is mijn hoes anders dan de hier afgebeelde hoes.

Het beste nieuws van deze week komt uit Nashville. Een nieuwe Lambchop en met een titel die - in vergelijk met de voorganger - zwanger is van ambitie. Ik heb grote verwachtingen van deze nieuwe release, Showtunes hoort wat mij betreft tot het beste wat 2021 ons bracht.
Hoe komt dat, is dat een kwestie van gewenning of van vergeving? Want zonder iets gehoord te hebben, begrijp ik dat The Bible niet vrij is van stemvervorming. Ik heb mij er overigens nooit aan gestoord, het gaf Wagner's voordracht toch ook iets karakteristieks. Alsof hij, zoals mooi verwoord dor Zwagerman, koos voor een vorm van zelfverdwijning door zijn stem zielloos te maken.

En als ik dit dan lees, dan heeft Wagner nu een andere methode gevonden om 'er niet te zijn'. Ik ben benieuwd.

Het was altijd al spaarzamer, maar de manier waarop Kurt Wagner zijn stem inzet op de laatste albums, ik ben er geen fan van. Ik sla dit album over en pak gewoon een van de vele andere werken uit de kast. Er valt genoeg te genieten!

Lura: hoezen van promotie exemplaren kunnen soms afwijken van het uiteindelijke resultaat.

Kurt Wagner heeft niet het vermogen om de energiekosten de kop in te drukken, maar zijn reflecterende warmte maakt het wel stukken draagbaarder. The room is warmer than it should be, The light in there was barely there, Slip on past it to the office, To find you slumped down in your chair. De laatste ademstrijd His Song Is Sung geeft inzicht in het privéverlies van Kurt Wagner, de nadagen van het leven van zijn vader en het eindproces daar naartoe. Er zijn weinig artiesten die dat zo mooi als Kurt Wagner kunnen verwoorden en muzikaal mogen uitdragen. Ondanks dat The Bible de kilte van de altijddurende eenzaamheid als beginsel neemt, weet hij dit dus wel in die genoemde warmte te reflecteren.

Kurt Wagner nodigt tijdens die onmogelijke corona tijdsperiode dus wel een breed scala aan gastmuzikanten uit om in teamverband die persoonlijke geloofsovertuiging verder uit te werken. Geloof in jezelf, je eigen kunnen en functioneren, de onderliggende gedachte van The Bible. En misschien heeft hij zijn liederen al zo vaak gezongen, dat men het ondertussen wel allemaal gelooft. En misschien teerde hij op This (Is What I Wanted to Tell You) wel teveel op die effectenpedalen van de vocoder. De uitdaging zit hem om in die mechanische vervlakking de emotie te hervinden, en daarin is Kurt Wagner nog steeds zoekende. The Bible is weer een grote stap dichterbij die eindbestemming. Zijn eigen heilige boeklezing, waar ieder weer zijn eigen verhaalbelevingen uithaalt, en die bij elke verdieping weer nieuwe schijnbaar niet eerder opgevallen openbaringen prijsgeeft.

Is Kurt Wagner nu in de Heere? Nou, zo zwaar zou ik er niet de nadruk op leggen, hij is in ieder geval dus weer een stuk dichter bij zichzelf gekomen. His Song Is Sung behoort tot de beste Lambchop momenten, hoe waardig kan je je vader in een prachtige openingstrack eren. Toch handelt His Song Is Sung vooral over het afstand nemen van de sterfelijkheid. Tijdens het waakproces van een dierbare komen de mooie momenten vanzelf boven drijven. Vol liefde worden deze dan in een In Memoriam al op papier geschetst, terwijl je in de laatste wegtikkende uren die verbondenheid kracht bij zet door de hand van de stervende stevig vast te houden, totdat daar uiteindelijk al het leven uit wegstroomt. De dood van zijn vader levert voor Kurt Wagner waarschijnlijk de meest persoonlijke plaat op. Het aangekondigd rouwproces als startpunt, met de weg naar de intieme familiaire erfenis als emotioneel uitgangspunt.

De kamer is leeg, het lichamelijke hulsel verlaten, de blijvende herinneringen bewaken als een verlichtend aura de treurende troostende ruimte. De grijsheid van de gesloten gordijnen, met daarachter de gedempte lampen. De gemeende angst voor de ouderdom vindt hierin zijn definitieve rust. His Song Is Sung is een prachtig herfstig samenspel tussen omlaag dwarrelende piano toetsen, neerstemmig buigende mineurblazers, filmische orkestratie en een geleefd klinkende Kurt Wagner, die noodgedwongen de rol van oude wijze gezinsdrager op zich neemt. So There als de berusting van het afscheid, uit de afgestorven tak van de familiestamboom zal zich pril jong groen geluk ontwikkelen. Een nieuwe hoopvolle lente met nieuw leven. We absorberen de geleerde wijsheden en geven deze aan de onbezorgdheid van de jeugd door. De liefde overwint de pijn. De pijn is wel het triggerpunt om die liefde te herbeleven. Reformerend de stilstand van het leven doorbreken en langzaam weer een worden met de alsmaar doordraaiende wereld.

De op zijn stem dragende pianoballad Daisy wordt overschaduwd door de eenvoudsubtiliteit van kleine onverwachte dwalingen en ontaardt bij Whatever, Mortal in een koortsig broeinest aan Zuid Amerikaanse jazzy trompettergeschal exotica en beantwoordende vergevingsgezinde gospelwanhoop. Prachtig hoe hij daar op het einde die ironische Kiss Of Death angst voor besmettende pandemieverkoudheid in verwerkt, ernst vermengd met typerende morbide Lambchop humor. Het draagbaar maken van het ondraagbare. De vervlakkende ziel verlaat het vocoder vervormende A Major Minor Drag. Vervreemdend afbrekend elimineert het machinale het humane karakter, waardoor er een afzijdige observatorrol van Kurt Wagner ontstaat. Hierin keert de dood terug als overkoepelend orgaan, een uitgeknepen spons ontdaan van alle menselijkheden, zielloos gereedgemaakt voor de toereikende opende hemelpoortharpen.

Little Black Boxes is een inkijk in dat ontsnappende uitgaansleven. Kurt Wagner grijpt hierbij terug naar de donkere discojaren uit zijn jeugd. Hoe groot kan het contrast zijn. Escapisme in het nadreunen van het dagelijkse bestaan. Zo simpel hard is het leven, vergeten en doorpakken. Zelf ben ik geen voorstander van deze drastische koerswijziging, het doet afbreuk aan de ontroerende beladenheid van de openingstrack. Verder niks mis mee, heerlijke funk neuriënde baspartijen, bewogen gitaarsolo’s, retro feeling backings en opzwepende beats, de setting is gewoon een beetje gênant misplaatst.

Als het vertrouwen in de mensheid wantrouwend wordt, is de hond als trouwe viervoeter het enige betrouwbare geweten. Zo mooi hoe Kurt Wagner de amicale functie van dit dier zo in Police Dog Blues op de voorgrond plaatst. Zware donkerbruine seventies Isaac Hayes soul, die normaal geen kans tot slagen zou hebben, maar hier wel het juist gewenste effect oproept. Helemaal nieuw is deze track niet, de oorsprong is te herleiden tot de Blind Blake original, stammende uit 1929. De Lambchop benadering stelt ook het nog steeds dominerende politiegeweld aan de kaak, welke tot de trieste moord op George Floyd heeft geleidt. Kurt Wagner zet voortreffelijk een beeldende Blaxploitation sfeer neer, bijna in kinderlijke stripverhalen vertelwijze, om de triestheid van de maatschappelijke problematiek te illustreren.

Staat die blues niet aan de oorsprong van al het muzikale leed? Is een rebelse Bob Dylan niet schatplichtig verbonden aan dat inlevingvermogen en is de folk niet meer van een veelal blanke voortzetting van de eeuwenlange onderdrukking van de donkere medemens? Een schijnbeweging die hier in de verstillende countryfolk van het voorbij glijdende slidegitaar hoogtepunt Dylan at the Mousetrap een gedenkwaardig memorabel vervolg opvraagt. Het is een tikkeltje luguber hoe Kurt Wagner in Every Child Begins the World Again die andere glorieuze volksheld Hank Williams opgraaft en zichtbaar tentoon stelt. That’s Music, muziek geeft en muziek neemt. The Bible, het ontroerende testament, het geschenk dat deze nog steeds voortreffelijk functionerende zanger met zijn breed georiënteerde singer-songwriterschap aan de luisteraar schenkt.

Lambchop - The Bible | Alternative | Written in Music - writteninmusic.com

Sommige muziek is totaal ongeschikt om overdag te draaien, laat staan erover te schrijven. En veel beter tot zijn recht komt wanneer het donker is, iederen op één oor ligt en jij het gevoel krijgt als enige wakker te zijn. In die categorie valt de muziek van Kurt Wagners Lambchop, die voldoet aan de definitie van ‘cult-favoriet’. Zijn soms 'angstaanjagend' overkomende bariton en de fraaie, ambiente stilte zijn genoegzaam bekend bij de trouwe aanhang. Met of zonder zijn bewerkte stem.

Opvallend zijn de namen van pianist Andrew Broder en producer Ryan Olson achter het mengpaneel. Het gebeurt namelijk sporadisch, dat Wagner deze belangrijke taak aan anderen overlaat. Deze opmerkelijke samenwerking tijdens de opnames in een leegstaande fabriekspand in Minneapolis is mogelijk dan ook de reden dat het nieuwe wapenfeit van Lambchop hier en daar grootser klinkt dan een ieder gewend is. En staat de electronische funk van Little Black Books dichter bij de dansmuziek dan de band ooit is geweest. Maar voorop staat het experiment, Broders dromerige pianospel en de onwerkelijk hemelse sfeer vol klanktapijten waar ik niet anders dan bewondering voor kan hebben.

Wagners laatste werk met Lambchop, zoals hij onlangs vertelde? Wie zal het zeggen. Als het echter waar blijkt te zijn, is dit een zeer genereus afscheid. Het is lief en breekbaar, hoopvol en prachtig en vergt net als al het eerdere werk van Lambchop, het nodige geduld.

Ik ervaar zijn stem juist als rustgevend, maar ik luister dan ook op normale uren naar Lambchop.

Lura: wat zijn normale uren? Vanaf half zeven in de ochtend tot in de zeer late uurtjes luister ik naar muziek. Dus voor mij is de periode tussen 06.30 en 02.00 normale uren. Om de buren niet uit hun slaap te laten schrikken kies ik in de late uurtjes meer voor het rustiger werk.

En trouwens, ik heb die ene bepaalde zin veranderd. Dus ....zijn soms 'angstaanjagend' overkomde bariton. De haakjes zijn bedoeld dat je het niet letterlijk moet nemen. Omdat ik merkte dat het voor verwarring kon zorgen heb ik het woord nu tussen haakjes gezet.