Een nieuwe Guided by Voices, we kijken er ondertussen al niet meer van op. Is het een gimmick? Een Robert Pollard geintje om zijn fans weer een overdosis aan songs te schenken? Het grappigste van dit alles is echter dat er telkens kwalitatief niks aan op te merken valt. Sterker nog de creatieve leider verkeert in bloedvorm, dus stiekem kijk ik nog steeds hoopvol naar de releases uit. Scalping the Guru bevat echter geen recent werk, maar grijpt terug naar het succesvolle Bee Thousand tijdperk uit 1994, misschien wel de bekendste en hoogst gewaardeerde plaat van Guided by Voices. Ook toen was er al sprake van een zeer productieve periode. Het harmonieuze rammelende indiepop restmateriaal vindt bescheiden de weg naar de alles verzamelende fanboys. Deze collector items krijgen tegenwoordig een mythisch waarde etiket opgeplakt, en zeker voor een EP als Static Airplane Jive moet je flink in de buidel tasten. Het is natuurlijk prachtig dat deze nu samen met tracks van Get Out of My Stations, Fast Japanese Spin Cycle en Clown Prince of the Menthol Trailer EP’s als Scalping the Guru gebundeld wordt.
De nadruk ligt dus echter op de legendarische Static Airplane Jive EP, die hier volledig op terug te vinden is. Van de Clown Prince of the Menthol Trailer EP missen we echter het dreigende donkere Broadcastor House. Bij Get Out of My Stations ontbreken het beangstigende Queen of Second Guessing en het lekkere traag opbouwende Blue Moon Fruit. Bij het bekaaid aanwezige Fast Japanese Spin Cycle precies datzelfde verhaal, geen 3rd World Birdwatching pianotrack, geen uptempo akoestische Snowman, geen stevig pompende Marchers in Orange, geen Dusted grunge en geen duidelijk in demofase verkerende Kisses to the Crying Cooks. Jammer want hierdoor komt de verzamelaar wat incompleet over. Genoeg leuk materiaal dus wat er gemakkelijk op past. Maar goed, ik ben uiterst tevreden met wat Scalping the Guru te bieden heeft. 20 tracks in 33 minuten, het blijft lachen met Guided by Voices.
Het Clown Prince of the Menthol Trailer aandeel is dus behoorlijk groot. Matter Eater Lad gaat terug naar de jeugdige DC Comics liefde van Robert Pollard, waar de allesverslindende superheld de hoofdrol vertolkt. Die typische Guided by Voices gekte ontbreekt hier uiteraard niet. Heerlijk gevuld met kapot slaande percussie en tekstuele humoristische absurdisme. Met het verhalende Johnny Appleseed eren ze de legendarische Amerikaanse volksicoon. Het rauwe Hunter Complex is nog onnavolgbaarder, Pink Gun is een kort punkrocknummer, het lompe Grandfather Westinghouse kenmerkt zich door de breed uitlijnende gezongen fraaie melodielijnen en de voorbij tikkende percussie. De titeltrack Scalping the Guru werd door de band al eerder als werktitel voor de Alien Lanes plaat gebruikt, en is in principe niet veel meer dan een inspiratie opwekkende jam.
Op de psychedelische sixties getinte Get Out of My Stations lo-fi EP ligt de nadruk op de geschrapte en nooit verschenen Back to Saturn X plaat en de Propeller left-overs, en is met het Paisley Underground achtige Scalding Creek, het in dezelfde lijn liggende Melted Pat, het duistere met de bas op de voorgrond geplaatste Dusty Bushworms en het dromerige Spring Tiger ruim vertegenwoordigd. Het zwaar rockende Mobile stamt uit dezelfde periode en teert op een onheilspellend psychocountry deuntje. Het is spijtig dat ze niks aan de krakkemikkige geluidskwaliteiten hebben gedaan, een dun filtertje eroverheen zou zeker in het voordeel werken. Blijkbaar kiest de band ervoor om een zo puur mogelijke benadering van dat werkproces perfect weer te geven. Och het blijft Guided By Voices, en dat siert ze. Van Fast Japanese Spin Cycle halen helaas alleen het indrukwekkende maatschappijkritische My Impression Now, de spacende duistere gitaartrack Volcano Divers en het ultrakorte Indian Fables de uiteindelijke setlist.
De kant en klare Static Airplane Jive songs overstijgen een aantal songs toch wel het overige niveau en doen deze zeker niet onder voor het Bee Thousand werk. Vocaal is de EP overduidelijk door The Beatles beïnvloedt. Damn Good Mr. Jam is oorspronkelijk nog voor de Back to Saturn X plaat bedoeld, en heeft een aangename rauwe toetsing. De uptempo oldschool punkrock van Glow Boy Butlers zou je nog het beste als een liefdesliedje kunnen omschrijven. Gelatin, Ice Cream, Plum speelt in op de wanhopige onmacht van een onbereikbare liefde, en het geniale sterke Big School wordt als introducerende single vooruitgeschoven. Het is jammer dat Hey Aardvark en de emo schreeuw van Rubber Man zo kort zijn, hier valt nog behoorlijk wat winst uit te halen. Al met al een prima aanvulling, en voor de ware liefhebbers een leuk hebbedingetje.
Guided by Voices - Scalping the Guru | Rock | Written in Music - writteninmusic.com