Trevor Tomkins' Sextant - For Future Reference (2023)

Trevor Tomkins was in de jaren 60 en ook 70 behoorlijk actief. Hij begon in de hardbop, met collectieven geleid door Ian Carr, Don Rendell, Michael Garrick en variaties daarop zoals het Carr Rendell Quintet.

Naarmate de jaren 70 eraan kwamen gingen met name de britse jazzmusici wat meer richting de jazzrock. Bands als Nucleus, Soft Machine, Caravan, Hatfield & the North, Moerlen's Gong kwamen op en hadden wisselend succes. Ook in deze stroom (vaak ook wel overlappingen met de Canterbury-scene) van bands was drummer Tomkins van de partij. Zo speelde hij in Gilgamesh en Nucleus.

Aan het begin van de jaren 80 zocht Tomkins de gelegenheid om zelf een plaat als leider samen te stellen. Hiervoor zocht hij een fantastisch sextet bij elkaar met Jimmy Hastings (soprano en tenor saxofoon, fluit en basfluit), Chris Pyne (trombone en valve trombone), Phil Lee (gitaar), John Horler (piano en electrische piano) en Paul Bridge (bas).

Bijna al deze bandleden zijn ook bekende jazzmusici, al dan niet gelinkt aan de Canterbury Scene (Hastings speelde al bij Caravan en Phil Lee bij Gilgamesh en National Health), maar Tomkins besloot het eens anders aan te pakken, nu hij de baas was.

Het één en ander resulteerde in vier sessies (1980, 1981, 1982 en 1983) en geen van deze sessies hebben het (helaas) ooit gered tot een studio-album. Tijdens deze sessies liet Tomkins de afzonderlijke bandleden eigen composities aandragen, waarbij Phil Lee en John Horler het merendeel voor hun rekening namen. Naast eigen composities speelden ze bijzondere songs van anderen, zoals het door Ceder Walton van the Jazz Messengers geschreven Ugetsu, Kenny Wheeler's 'Smatter en Harry Warren's Summer Night.

Het genre is hard-bop, onvervalste hard-bop, waarbij Phil Lee laat horen niet alleen rock te spelen, maar ook een erg goede jazz-gitarist is, en dat hij ook een erg mooie cleane sound/tone heeft.

Wat mij betreft is de grote verrassing het soepele, swingende drumspel van Tomkins, het echt jazzy saxofoonspel van Hastings, maar vooral het sublieme en wonderschone trombonespel van Chris Pyne. Elke muzikant speelt echt erg goed, maar Chris Pyne raakt me echt diep. John Horler is trouwens ook een erg fijne pianist, niet echt een bluesy bop-pianist, maar wat subtieler. Hij heeft ook een aantal erg fijne composities aangedragen.

In 2022 werkten het team van Jazz in Britain samen met Trevor Tomkins aan dit album, waarbij Trevor de nummers uit zijn eigen archief aandroeg. Helaas kwam Trevor te overlijden. Jazz in Britain besloot in overleg met de nabestaanden de plaat toch af te maken en te releasen. Fantastisch dat de familie dit support en dat maakt het allemaal nog mooier.

De plaat is te koop via Bandcamp, in verschillende formaten. Ik koos eens voor de digitale versie. Wat mij betreft is dit één van de mooiste en meest consistente platen die ik tijden heb gehoord. Had Tomkins toenterijd de kans gekregen dan had hij twee geweldige studioalbums kunnen afleveren. Voor de referentie: het klinkt een beetje zoals waar Woody Shaw mee bezig was (maar dan zonder trompet) of Eastern Rebellion (maar dan met trombone en gitaar).

Even wat extra informatie over de sessies:

Sessie 1 was in mei 1980 (songs 1 t/m 4), en betreft een studiosessie met publiek. De opnamekwaliteit is echt erg goed. Alleen in het begin van Chapter One, hoor je een stukje kwaliteitsverlies. Waarschijnlijk is het real-to-reel opgenomen, en is de tape een beetje beschadigd. Dit hoor je met name in het eerste deel van 'Smatter, maar het stoort niet echt. Het zijn opnamen van bijna 40 jaar oud. Ik vind het al knap dat het zo goed gerestaureerd is.

Sessie 2 was in mei 1981 (songs 5 t/m , en betreft ook een studiosessie met publiek. Ook hiervan is de opnamekwaliteit erg goed, met hier en daar een tape-hiss.

Sessie 3 was in mei 1982 (songs 9 t/m 12) en is ook weer live in de studio met publiek. De opnamekwalitiet is hier echt excellent te noemen. De beste kwaliteit van het gehele album.

Sessie 4 was in mei 1983 (songs 13 t/m 15) en ook hier weer live in de studio met publiek. De opnamekwaliteit is erg goed, maar aan het begin van het eerste nummer hoor je een beetje kwaliteitsverlies, wat ook niet storend is.

Het kan zijn en dat acht ik waarschijnlijk, dat er van de de vier sessies een hoop nummers geschrapt zijn (waarschijnlijk doublures) en dat er gekozen is voor een setlist waar geen dubbelingen in voorkomen. Dat zou betekenen dat er wel wat songs op de cutting floor terecht zijn gekomen. Wat mij betreft is dat geen probleem. Deze selectie songs klinken bij elkaar zo goed, met maar 2 of 3 keer een klein stukje kwaliteitsverlies. Maar dat is gewoon onvermijdelijk.