John Mellencamp - Orpheus Descending (2023)

benieuwd of iemand iets te melden heeft over de kwaliteit van dit laatste album van John Mellencamp.
zijn albums uit de jaren tachtig, de gouden trits "Scarecrow", "The Lonesome Jubilee" en "Big Daddy" heb ik vroeger grijs gedraaid. ben later afgehaakt na zijn mindere albums "Human Wheels", "Dance Naked" en "Cuttin' Heads". weer aangehaakt met het geweldige "Trouble No More" (2003) en "Life, Death, Love & Freedom" (2008). zag 6 berichten en 34 stemmen bij zijn vorige album "Strictly a One-Eyed Jack" uit 2022 waarbij hij een aantal nummers met Bruce Springsteen doet en een vlammende recensie van henrie9

Dank voor de tip! Deze is helemaal aan mij voorbij gegaan. Ga zeker eens luisteren.

Met z'n uitmuntend 'Strictly a One-Eyed Jack' bracht hij verleden jaar een mens al helemaal in de wolken. Album weetjewel met in de groeven bovendien z'n driemaal enthousiast meezingende boezemvriend Bruce Springsteen. Komt John Mellencamp in 2023 dan toch verrassend snel met een prachtige opvolger op de proppen: 'Orpheus Descending', plaat nummer vijfentwintig, jawel. Met behalve de song 'Perfect World' deze keer bijna geheel zonder medewerking van The Boss. Maar, geloof het, ook nu wordt het een even indrukwekkende, inspirerende, volbloed americanaplaat van de intussen krasse tweeënzeventiger.

Eerst over naar die Orpheus uit de plaattitel. Een mythische Griekse zanger die in de onderwereld met de goden onderhandelde, maar uiteindelijk faalde omdat hij tijdens zijn terugkeer achteropkeek. In een meer moderne versie van Tennessee Williams', 'Orpheus Descending', (auteur ook gekend van 'A Streetcar Named Desire') wordt Orpheus de zwervende man met de gitaar en gaat het in essentie over moedig en eerlijk proberen te leven in een gevallen wereld, over de kracht van kunst en de verbeeldingskracht om levens te bevrijden en te inspireren. Mellencamp's 'Orpheus Descending' leunt op deze beide. Een zeer persoonlijke plaat, trouwens geheel in eigen productie met zijn trouwe band opgenomen in eigen studio in Belmont Mall Indiana. Zelfs de in elegant expressionistische stijl geschilderde cover is van eigen hand.
Ook Mellencamp dus als verpersoonlijking van een Orpheus. Hij die afdaalt en bezingt, die ziet wat allesbehalve vrolijk of opbeurend is, een activistische troubadour die al reflecterend over de grote zaken des levens zijn trouwe zelf uitstraalt. Een zelfbenoemde 'little bastard' die almaar voortrebelleert tegen de trieste stand van zijn buitenwereld, de verdeeldheid in zijn Amerika, het gratuit wapengekletter, de psychische problemen van het individu. Van dat alles weergekeerd geeft hij daarom tegenwoordig als antwoord: doe het juist als individu maar zo goed mogelijk en zie daarbij vooral niet om... want daar valt toch niks stichtends te rapen.

Maar goed, ook zonder groot begrip van al zijn omstandige, bewogen lyrics is ook louter muzikaal 'Orpheus Descending' een sublieme, ongekunstelde rootsplaat geworden, van de bard met een door jaren rook en leven steeds karteliger, steeds verweerder doorzingende stem. Prominent aanwezig in het Mellencamp-geluid zijn de snaren, de slidegitaar, geweldig het samengaan van al die traditioneel aandoende instrumentatie. Met nieuwe zaken om van te houden bij iedere luisterbeurt. Mellencamp's typische, zo sfeervolle, ritmisch akoestische speelwijze die zijn weg zoekt in sterk melodische folk, warme Deltablues, country of rock. Extra energie brengt Andy York's gitaar en bas aan en even aangenaam opvallend is de sierlijk terugkerende violiste Lisa Germano, die in vroeger jaren al zo hemels met hem samenspeelde.

Het album is bezaaid met prijsnummers. Het verzengend fors 'Hey God' valt binnen - vergeet ook de video niet - met als door een zweep aangeslagen gitaarsnaren, verfrissend krols aanschurkende viool en Mellencamp's verrafeld keelgeluid dat God ter verantwoording roept. Meer wil hij dan louter Zijn woorden ter ontwarring van Amerika's verlammende malaises, de misstanden door het zogezegde recht op wapens en geweren, de doden, de sociale ongelijkheid, het Amerika dat stilaan buiten de wet dreigt te gaan leven.

De van degout vervulde americana van 'The Eyes of Portland' dan, fraaie slide-gitaar springt eruit, over het uitzichtloze daklozenprobleem in de hoofdstad van Oregon. Ook weer die pakkende video. Tussen Portland en Mellencamp: komt dit ooit weer goed?

De bijtende op orgel en gitaar drijvende blues dan van 'The So-Called Free', inhoudelijk weer zo duidelijk als wat. Radeloze burgers in een land vol 'land of the free'-profeten, waar die underdog zichzelf uiteindelijk veeleer de revolver tegen de slaap zet.

Een bluesy 'The Kindness of Lovers' vervolgens hoort bij de meer ingetogen songs. Dan gaat 'Amen' algauw weer over een heikel onderwerp, de groeiende Amerikaanse verdeeldheid, vol Fiona Apple-gewijs dissonante pianotoetsen en zowaar een paar zeldzame elektrische gitaarsolo's.

Doorheen het meer springerig, volfunky 'Orpheus Descending' piept er zowaar een zonnestraaltje, Mellencamp lost dat er altijd wel een 'fucking way' is. Simultaan meeswingende background vocals en een boven alles de kronkelende vioolsolo van Germano.

Een heel ander geluid dan in het tedere 'Understated Reverence', pianoballade over de dood. Naast treurige viool een regelrecht pianogedreven Tom Waits-geluid met een rustig gruizig grommende Mellencamp.

'One More Trick' gaat even kort op de countryrocktoer. Tot sombere herinneringen opduiken in het Dylanesk beschouwende 'Lightning and Luck'. Stijlvolle zang ingebed in klagende gitaren en warme vioolklanken. 'Volhard maar, zingt Mellencamp, gebruik wat je hebt om te krijgen wat je wilt.'

Het ingetogen weemoedige 'Perfect World' is dan die ene romantische Bruce Springsteen-song voor goeie vriend Mellencamp. Met naast zijn stemrasp, zijn akoestische gitaar en het orgel ook nog een in het oor springende, aangrijpende Springsteen-mondharmonicapartij van Troye Kinnett.

Tenslotte dan het grote 'Backbone'. Wordt dit misschien Mellencamp's testamentsong? "Aan het einde van dit alles hoop ik dat ik iets heb geleerd. Maar waarschijnlijk helemaal niets." Lege handen, net als Orpheus. Een indrukwekkende finale song met heel finaal toch het laatste voornemen. " 'k Zal proberen beter te worden in welke tijd ook die me nog rest." Zonder om te zien...

John Mellencamp is een schitterende singer-songwriter met in zich de ernstige wijsheid van die Oude Grieken. Die zich ermee ten huize Amerika in perfecte ongebondenheid boven elk partijengekrakeel probeert te plaatsen. Maar die door zijn ongezouten maatschappelijke meningen ongetwijfeld bij velen al bij voorbaat als veel te politiek zal overkomen, gecatalogeerd zal worden en daardoor toch niet het brede gehoor zal vinden dat hij verdient. De vastberaden man die nu niettemin wars van glamour of toegift aan commercieel stardom, eerlijke boodschappen in solide songs als deze blijft verpakken. Hij klinkt er ook op deze ongelooflijke plaat even legendarisch mee als dat handvol andere muzikaal gerijpte klassebakken. Die nog krakender boezemvriend van hem, Bob Dylan of een Tom Waits, Willie Nelson, Neil Young, Kris Kristofferson. Orpheussen alle nog bij leven, die we best hoog in ere hebben te houden. Grandioze zilveren jubileumplaten als 'Orpheus Descending' zijn hun gewicht waard, in goud.

Tja, Hendrik heeft hierboven met zijn prachtige vlammende betoog al mijn argumenten om deze plaat aan te bevelen uit mijn handen geslagen.
Indrukwekkend album van een sociaal betrokken Mellencamp die vele misstanden in de Amerikaanse samenleving aankaart.
Zijn doorleefde stem en rijke instrumentatie levert alweer fraai album op.
Ook de terugkeer van violiste Lisa Germano doet mij deugd.
Vind het breekbare ingetogen Understated Reverence wel het prijsnummer op de plaat.