Bako Dagnon - Titati (2007)

Het West- Afrikaanse land Mali geeft alweer een van zijn muzikale geheimen prijs. Bako Dagnon levert een zoveelste bewijs dat de traditie van de Griots springlevend is en actueel kan zijn. Een griot behoort tot een “kaste” van muzikanten en zangers die de traditie bewaken en de oude verhalen overleveren. Bako Dagnon is zo’n vrouwelijke Griot. Ze was in Mali al 35 jaar een begrip, nam er al 5 platen op, en werd -zo wordt beweerd- regelmatig geconsulteerd door wijlen Ali Farka Touré. Maar in tegenstelling tot jongere vrouwelijke griots als Sali Sidibe of Oumou Sangaré krijgt ze pas nu, met haar zesde plaat, toegang tot onze oren. En deze plaat is iets meer aangepast aan de westerse luisteraar. Producer François Bréant nam deze plaat met haar op in Bamako, maar kleurt buiten de lijntjes van de pure Malinese traditie. Hij introduceert westerse fluiten, mondharmoncia en violen en geeft Bako Dagnon een meer eigentijdse, zelfs poppy geluid. Puristen zullen het niks vinden, maar op zich gaat eigenlijk weinig verloren. Daar zorgt de ruwe en aardse stem van Bako wel voor. Een stem die gevormd is in de loop der jaren. Ze heeft ook nogal wat meegemaakt. Haar oma introduceerde haar in allerlei songs en haar vader meer in oorlogsliederen. Haar moeder stierf toen Bako 7 jaar was en ze werd geplaats in een griot pleeggezin. Dat ging niet goed en ze vertrok om de griot cultuur te bestuderen. In 1968 viert ze haar eerste successen en wordt ze een bekend zangeres op bruiloften en begrafenissen. In 1974 werkte ze samen met het Ensemble Instrrumental National en heeft zelfs een keer voor Mao in China gepeeld. Uiteindelijk brak ze met het orkest en ging solo en haar eerste albums verschenen, eerst op cassette. Titati is haar 6e album en nadrukkelijk voor een groter publiek geschreven. Een andere belangrijke vrouwelijke griot is Kandia Kouyate, door een beroerte kon ze een tijd niet meer zingen en werd er wel gekeken richting Bako Gagnon of ze haar rol niet over kon nemen. Na Titate volgt nog een 'westers' album Sidiba, die ik als 2 vinyl set heb.
Bako Dagnon overleed in 2015 en bij haar begrafenis waren veel celebrities vanuit Mali en omstreken aanwezig.
Een zangeres om te ontdekken, zeker de twee laatste platen zijn redelijk toegankelijk, muzikaal mooi geproduceerd en krachtige songs. Jammer genoeg zijn er geen vertalingen van de songs aanwezig in het mooi uitgevoerde boekje , zodat je niet precies weet waar de songs over gaan. Maar ook zonder dat voel je wel aan dat het hier gaat over een oude cultuur en gewoontes, maar ook over missatanden. Prachtig album.